فصل اقتصاد - رئیس پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام، در نشست بررسی راهکارهای معرفی جهانی ابنحسام خوسفی و خاوراننامه، بر ضرورت تدوین نقشه راه، تقسیم مسئولیت میان دستگاهها و پیگیری مستمر مصوبات تأکید کرد.
به گزارش فصل اقتصاد به نقل از وزارت میراث فرهنگی و گردشگری، محمدرضا مجیدی روز دوشنبه 5 مردادماه 1405 گفت: برای معرفی ابنحسام خوسفی نباید تنها به برگزاری یک جلسه یا تصویب چند پیشنهاد اکتفا کرد، بلکه باید برای هر مصوبه، مسئول مشخص، زمانبندی اجرایی و سازوکار پیگیری تعیین شود.
رئیس پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام با تأکید بر نقش رسانه ملی افزود: شبکه خاوران باید با همکاری شبکه چهار سیما، تولید مستندها و برنامههای تخصصی درباره ابنحسام خوسفی و خاوراننامه را پیگیری کند. این برنامهها باید بهصورت مستمر در شبکههای ملی پخش شود و سپس زمینه ترجمه و انتشار آنها از طریق شبکههای بینالمللی مانند العالم، الکوثر و سحر، به زبانهایی چون عربی، انگلیسی و دیگر زبانهای مورد استفاده این شبکهها فراهم شود.
شناسایی نسخههای خاوراننامه در جهان
او شناسایی نسخههای اصیل خاوراننامه در کتابخانهها، موزهها و مجموعههای مختلف جهان را یکی دیگر از اقدامات ضروری دانست و گفت: باید مشخص شود چه تعداد نسخه خطی یا اوراق اصیل از این اثر در جهان وجود دارد و هر نسخه در کدام کشور یا مجموعه نگهداری میشود.
مجیدی ادامه داد: در این زمینه میتوان از ظرفیت سفارتخانهها، رایزنان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و نمایندگیهای فرهنگی کشور در خارج از ایران استفاده کرد و گزارشی مستند درباره نسخههای موجود تهیه کرد.
رئیس پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام همچنین پیشنهاد کرد وبسایتی سهزبانه به زبانهای فارسی، عربی و انگلیسی برای معرفی زندگی، شخصیت، اشعار، نسخههای خطی و پژوهشهای مرتبط با ابنحسام خوسفی طراحی شود و بخش خصوصی فعال در حوزه فناوری اطلاعات نیز در راهاندازی آن مشارکت کند.
معرفی خاوراننامه در مراسم اربعین
او با اشاره به ماهیت حماسی و دینی خاوراننامه گفت: برگزاری نشستهای تخصصی و اجرای برنامههای فرهنگی در حاشیه مواکب اربعین، فرصت مناسبی برای معرفی این اثر به مخاطبان بینالمللی است.
مجیدی پیشنهاد کرد: گزیدهای از ابیات خاوراننامه به زبانهای عربی و انگلیسی ترجمه و در موکبهای دانشگاهی، فرهنگی، میراثی و موکبهای مشترک ایران و عراق ارائه شود.
رئیس پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: میتوان از هماکنون برای راهاندازی موکبی با نام ابنحسام خوسفی و خاوراننامه در مراسم اربعین سال 1406 برنامهریزی کرد تا این شاعر و اثر حماسی او به زائران کشورهای مختلف معرفی شود.
حمایت دانشگاهها از پایاننامهها و مقالات
او خواستار ورود جدی دانشگاههای استان به این موضوع شد و گفت: دانشگاه بیرجند میتواند ویژهنامهای علمی به زبان فارسی و انگلیسی درباره ابنحسام خوسفی و خاوراننامه منتشر کند.
مجیدی ادامه داد: تمام دانشگاههای خراسان جنوبی باید از پایاننامههای کارشناسی ارشد، رسالههای دکتری و مقالات علمی مرتبط با زندگی، اندیشهها، اشعار، دیوان و خاوراننامه ابنحسام خوسفی حمایت و دانشجویان را به انجام پژوهش در این زمینه تشویق کنند.
رئیس پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام تأکید کرد: برخی موضوعات فرهنگی باید بارها تکرار شوند تا به بخشی از ادبیات عمومی جامعه تبدیل شوند؛ بنابراین تکرار موضوع ابنحسام در پژوهشها، رسانهها و برنامههای فرهنگی نباید اقدامی زائد تلقی شود.
تولید آثار موسیقایی و اجرای نقالی
او تولید آثار هنری را یکی از مؤثرترین راههای عمومیکردن اشعار ابنحسام دانست و گفت: مقرر شده است حداقل دو اثر موسیقایی براساس اشعار خاوراننامه تولید شود و هنرمندان توانمند استان در این زمینه فعالیت کنند.
مجیدی با اشاره به ظرفیتهای موسیقی اصیل ایرانی افزود: یک اثر منظوم و موسیقایی مناسب، گاهی تأثیری بیشتر از چندین سخنرانی دارد. اشعار ابنحسام ظرفیت تولید دهها اثر موسیقایی، نمایشی، تصویری و تلویزیونی را دارد و باید در اختیار هنرمندان قرار گیرد.
رئیس پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام همچنین پیشنهاد کرد بخشهایی از خاوراننامه، همانند شاهنامه، در قالب نقالی و در فضای زورخانهها اجرا شود و گروههای نقالی و ورزشهای زورخانهای استان، ابیات این اثر را وارد برنامههای خود کنند.
تشکیل دبیرخانه و تدوین نقشه راه
او از راهاندازی دبیرخانه پیگیری معرفی و ثبت جهانی خاوراننامه با همکاری دستگاههای استانی بهعنوان یکی از مصوبات جلسه نام برد و گفت: این دبیرخانه باید مسئول هماهنگی میان ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی، میراثفرهنگی، دانشگاهها، فرمانداری خوسف، رسانهها و مجموعههای مرتبط باشد.
مجیدی همچنین بر امضای تفاهمنامه میان مجموعههای استانی و نهادهای مرتبط با یونسکو تأکید کرد و افزود: در ذیل این تفاهمنامه باید نقشه راه مشخصی تدوین شود تا وظایف هر دستگاه، برنامههای کوتاهمدت و بلندمدت و شیوه ارزیابی پیشرفت کار روشن باشد.
رئیس پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام خطاب به فرماندار خوسف گفت: ضروری است کارگروه یا تیمی دائمی برای نظارت بر اجرای مصوبات تشکیل شود. ممکن است تکمیل این مسیر در دوره مدیران بعدی اتفاق بیفتد، اما مهم آن است که آغاز کار با برنامه و استحکام صورت گیرد و روند پیگیری متوقف نشود.
ثبت جهانی یک فرایند بلندمدت است
او با بیان اینکه ثبت و معرفی جهانی آثار و شخصیتها معمولاً فرایندی طولانی است، گفت: نباید انتظار داشت این هدف در مدت کوتاهی محقق شود. گاهی تشکیل پرونده و فراهمکردن مقدمات ثبت جهانی سالها زمان میبرد، اما همین مسیر میتواند موجب برگزاری صدها همایش، نمایشگاه، نشست علمی و برنامه فرهنگی در خوسف، بیرجند، خراسان جنوبی، دیگر استانهای کشور و کشورهای مرتبط شود.
مجیدی افزود: حتی اگر ثبت نهایی سالها طول بکشد، حرکت در این مسیر موجب شناختهشدن ابنحسام، تولید آثار علمی و هنری، توسعه گردشگری فرهنگی و معرفی ظرفیتهای خوسف خواهد شد؛ بنابراین مقدمات و فعالیتهای مسیر ثبت جهانی، کمتر از نتیجه نهایی اهمیت ندارد.
ضرورت معرفی ابنحسام در داخل استان
رئیس پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام اظهار کرد: پیش از معرفی بینالمللی ابنحسام خوسفی، باید این شاعر در سطح شهرستان، استان و کشور بهدرستی شناخته شود. نمیتوان انتظار داشت شخصیتی در جهان معرفی شود، اما نوجوانان و جوانان استان شناخت کافی از او نداشته باشند.
او گفت: ابنحسام باید بهعنوان یکی از مفاخر برجسته خراسان جنوبی در کشور معرفی و تجلیل شود و پس از شکلگیری شناخت ملی، اقدامات بینالمللی برای معرفی شاعر و آثار او گسترش یابد.
مجیدی همچنین پیشنهاد کرد با توجه به مشخصنبودن دقیق سال تولد یا وفات ابنحسام، یک سالگرد معنادار براساس دوره حیات علمی و زمان خلق آثار برجسته او تعیین شود تا امکان طرح این مناسبت در برنامههای ملی و بینالمللی فراهم شود.
استفاده از ظرفیت گفتوگوی میانفرهنگی
رئیس پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام بر رایزنی با کشورهایی مانند عراق، افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان و هند برای برگزاری بزرگداشتها و نشستهای علمی تأکید کرد و گفت: برای معرفی یک شخصیت در سطح بینالمللی باید نشان داد که آثار او توانایی ایجاد گفتوگوی میانفرهنگی، میاندینی و میانمذهبی را دارد.
او افزود: خاوراننامه را نباید صرفاً یک اثر حماسی شیعی معرفی کرد؛ این منظومه دارای مفاهیمی مانند آزادگی، عدالت، اخلاق، شجاعت و مبارزه با ظلم است که قابلیت ارائه به مخاطبان فرهنگها و ادیان مختلف را دارد.
مشکل اصلی، کمبود مصوبه نیست
مجیدی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به ضرورت اجرای مصوبات اظهار کرد: در کشور با کمبود قانون، سیاست، طرح یا دستورالعمل مواجه نیستیم؛ مشکل اصلی در بسیاری از موارد، ضعف پیگیری و اجراست.
رئیس پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: ممکن است یک تصمیم از سوی مدیر ارشد با انگیزه و جدیت ابلاغ شود، اما با عبور از چند سطح مدیریتی، بهتدریج ضعیف شود و در نهایت به مرحله اجرا نرسد. درحالیکه باید کار تا آخرین مرحله و تا رسیدن به نتیجه دنبال شود.
او خاطرنشان کرد: تحقق برنامه معرفی جهانی ابنحسام خوسفی نیازمند اجماع نخبگانی، اجرایی، سیاسی، دانشگاهی، رسانهای و فرهنگی در استان است. استانداری، فرمانداری، نمایندگان مجلس، نماینده ولیفقیه، دانشگاهها، رسانهها و دستگاههای فرهنگی باید همزمان و هماهنگ وارد میدان شوند؛ زیرا بدون این همراهی، مصوبات روی کاغذ باقی خواهد ماند.