فصل اقتصاد - برنامه پژوهشی «بررسی روشمند باستانشناختی عرصه و حریم غار- معبد کرفتو» با هدف تهیه و تکمیل مستندات مورد نیاز پرونده نامزدی این مجموعه برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو به پایان رسید.
به گزارش ایلنا به نقل از وزارت میراث فرهنگی و گردشگری، نعمت حریری سرپرست هیأت بررسی باستانشناسی غار- معبد کرفتو گفت: این برنامه پژوهشی از اوایل تیرماه 1405 آغاز شد و تا پایان تیرماه، با مجوز پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری در عرصه و حریم این مجموعه اجرا شد.
وی با اشاره به موقعیت غار-معبد کرفتو افزود: این مجموعه در حدود 70 کیلومتری شمالغرب دیواندره در استان کردستان قرار دارد و یکی از شاخصترین مجموعههای تاریخی، صخرهای و طبیعی غرب ایران به شمار میرود. این اثر در سال 1318 با شماره 330 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حریری با بیان اینکه نزدیک به دو دهه برنامهای جامع برای بررسی باستانشناختی عرصه، حریم و چشمانداز پیرامونی کرفتو اجرا نشده بود، اظهار کرد: با هدف تسریع در تکمیل مستندات پرونده ثبت جهانی، هیأت باستانشناسی در تیرماه امسال در منطقه مستقر شد و بررسیها علاوه بر عرصه غار، حریم درجه یک و دو اثر را نیز دربر گرفت.
به گفته وی، در جریان این برنامه پژوهشی، 29 مجموعه شامل 90 اثر و عارضه فرهنگی و طبیعی شناسایی، بازبینی و مستندنگاری شد. این آثار شامل بلوکهای کارستیک آهکی، غارها و پناهگاههای صخرهای، برج دیدهبانی، گورستان، تپه، ده کهنه، یخچال، مخزن ذخیره آب باستانی، راه باستانی و دیگر شواهد مرتبط با استقرار و فعالیتهای انسانی در چشمانداز پیرامونی کرفتو است.
سرپرست هیأت بررسی باستانشناسی کرفتو ثبت موقعیت دقیق آثار، مستندسازی ویژگیهای طبیعی و توپوگرافیک، برداشت ابعاد و مشخصات غارها و پناهگاههای صخرهای، بررسی پراکندگی یافتههای سطحی، ارزیابی وضعیت حفاظتی و شناسایی عوامل تهدیدکننده را از مهمترین محورهای این طرح عنوان کرد.
وی افزود: نتایج اولیه بررسیها از وجود شواهد فرهنگی گستردهای از دوره پارینهسنگی تا دورههای تاریخی و اسلامی حکایت دارد؛ موضوعی که نشان میدهد غار-معبد کرفتو تنها یک بنای تاریخی نیست، بلکه هسته مرکزی یک چشمانداز فرهنگی و باستانشناختی با تداوم طولانی حضور انسان است.
حریری با تأکید بر اهمیت تاریخی و آیینی این مجموعه گفت: کرفتو یکی از مهمترین مجموعههای غاری و نیایشگاهی منسوب به آیین مهر در ایران است که به دلیل معماری دستکند چندطبقه، فضاهای آیینی، نقوش صخرهای و کتیبه یونانی «خانه هراکلس» از جایگاه ویژهای در مطالعات دوره تاریخی برخوردار است.
وی ادامه داد: شواهد موجود نشان میدهد بهرهبرداری انسان از این غار از دوران پیش از تاریخ آغاز شده و تا حدود یک سده اخیر ادامه داشته است. این تداوم تاریخی، کرفتو را به یکی از مهمترین محوطهها برای مطالعه تعامل انسان با محیطهای غاری در دورههای مختلف تبدیل کرده است.
سرپرست هیأت بررسی همچنین با اشاره به ارزشهای طبیعی این مجموعه اظهار کرد: بخش طبیعی غار، علاوه بر اهمیت زمینشناختی، زیستگاه گونههای مختلف خفاش و دیگر جانوران غارزی است؛ ازاینرو حفاظت از کرفتو باید با رویکردی یکپارچه و با در نظر گرفتن ارزشهای فرهنگی، باستانشناختی، طبیعی و زیستمحیطی دنبال شود.
حریری در پایان تأکید کرد: تکمیل مستندات و فراهمسازی الزامات ثبت جهانی غار- معبد کرفتو در فهرست میراث جهانی یونسکو، یک مطالبه ملی است و تحقق آن نیازمند برنامهریزی منسجم، همکاری دستگاههای مسئول و مشارکت همه نهادهای ذیربط خواهد بود.
وی ابراز امیدواری کرد نتایج این برنامه پژوهشی، علاوه بر تکمیل مستندات پرونده ثبت جهانی، زمینه تدوین برنامه جامع پژوهش، حفاظت و مدیریت یکپارچه غار- معبد کرفتو و چشمانداز فرهنگی پیرامون آن را فراهم کند.