فصل اقتصاد - بازارهای سهام کشورهای عربی حاشیه جنوب خلیج فارس این روزها بیش از گذشته به اخبار سیاسی و جنگ حساس شدهاند، زیرا سایه جنگ حالا به چاههای نفت افتاده و در کارزار مقابله ایران با آمریکا، هر لحظه احتمال اصابت موشک به این کشورها نیز وجود دارد. بر همین اساس در یک هفته اخیر 3 بورس مهم حاشیه خلیج فارس آمار نزولی را به ثبت رساندند.
به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا) ، شاخصهای سهام همواره از حساسترین متغیرهای اقتصادی در مواجهه با بحرانهای ژئوپلیتیک به شمار میروند. این نماگرها معمولاً نخستین بازارهایی هستند که به اخبار منفی واکنش نشان میدهند و در شرایط بحرانی به سرعت وارد مدار نزول میشوند. با این حال، همین بازارها در زمان کاهش تنشها نیز از نخستین بخشهایی هستند که نشانههای بازگشت خوشبینی را بروز میدهند.
این چرخه فرصت و تهدید این روزها بهخوبی در بورسهای کشورهای عربی حوزه خلیج فارس قابل مشاهده است.
بررسی روند شاخصهای بورس در دوبی، ابوظبی و ریاض نشان میدهد بازارهای سهام منطقه در هفتههای اخیر تحت تأثیر افزایش تنشهای نظامی، روزهای پرنوسانی را پشت سر گذاشتهاند و عمدتاً در مسیر نزولی حرکت کردهاند.
نمایی از منحنی شاخص بورس دوبی را در تصویر زیر میبینید:
نگاه رویترز به فشار تنشها بر بورس دوبی
بر اساس گزارش رویترز، تشدید تنشها میان ایالات متحده و ایران در معاملات روز جمعه فشار سنگینی بر بورس دوبی وارد کرد؛ در حالی که بورس ابوظبی عملکرد باثباتتری داشت.
در روزهای اخیر، ایالات متحده پلها و یک فرودگاه در ایران را هدف حمله قرار داد و تهران نیز در پاسخ، پایگاههای آمریکا در نقاط مختلف خاورمیانه را مورد هدف قرار داد.
در نتیجه این تحولات، شاخص اصلی بورس دبی (DFMGI) با افت 1.4 درصدی به پایینترین سطح خود در 5 هفته گذشته رسید. بخش عمده این کاهش ناشی از افت 3.5 درصدی سهام شرکت ساختمانی اعمار پراپرتیز و کاهش 2.7 درصدی سهام بانک امارات انبیدی بود.
جوزف دریه، مدیرعامل شرکت Tickmill، درباره وضعیت بازار گفت: «خطر تشدید درگیریها باعث شده احساسات سرمایهگذاران همچنان محتاطانه باقی بماند؛ زیرا ادامه تنشها میان آمریکا و ایران سطح نااطمینانی در بازارها را افزایش داده است.»
ریاض؛ افت کمتر در سایه ثبات نسبی
شاخص بورس ریاض نیز در هفته گذشته همسو با دیگر بازارهای سهام منطقه روندی نزولی داشت، اما شدت افت آن کمتر از بورس دوبی بود. هرچند بازار سهام عربستان همچنان تحت تأثیر فضای پرریسک منطقه قرار دارد، اما به نظر میرسد سرمایهگذاران این کشور کمتر درگیر فروشهای هیجانی شدهاند.
یکی از دلایل این موضوع را میتوان در ساختار اقتصاد عربستان و فاصله جغرافیایی مراکز اقتصادی آن از کانونهای درگیری دانست؛ عاملی که باعث شده ریسک ناشی از گسترش جنگ برای فعالان بازار سهام این کشور کمتر از همسایگان جنوبی خلیج فارس ارزیابی شود.
بر همین اساس، افت حدود 4.5 درصدی شاخص کل بورس ریاض در مقیاس یکماهه، اگرچه نشاندهنده تأثیرپذیری بازار از تحولات سیاسی است، اما در مقایسه با برخی بورسهای منطقه چندان شدید به نظر نمیرسد.
بورسهای امارات همچنان در مسیر نوسان
در امارات اما شرایط متفاوت است. بورس دوبی که در جریان جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل بیش از 10 درصد از ارزش خود را از دست داده بود، پس از پایان درگیری بخشی از این افت را جبران کرد. با این حال، آغاز دور تازه تنشها میان ایران و آمریکا بار دیگر فشار فروش را به این بازار بازگردانده است؛ بهگونهای که شاخص بورس دوبی در مقیاس یکماهه همچنان حدود یک درصد پایینتر از سطح پیشین قرار دارد.
در مجموع، به نظر میرسد دور جدید تنشهای نظامی بیش از همه بر بورسهای کوچکتر حوزه خلیج فارس اثر گذاشته است. این بازارها به دلیل عمق کمتر، وابستگی بیشتر به جریان سرمایه خارجی و حساسیت بالاتر نسبت به ریسکهای ژئوپلیتیک، سریعتر از سایر بازارها به اخبار جنگ واکنش نشان میدهند. با این حال، تجربه سالهای گذشته نشان میدهد هر زمان از شدت تنشها کاسته شده، همین بازارها نیز با سرعت بیشتری مسیر بازگشت را در پیش گرفتهاند.