تنش در روابط دیپلماتیک بریتانیا و امارات

فصل اقتصاد - الکس دولر داینش نیر و الکس ویکهم* امارات متحده عربی طی پنج سال گذشته بیش از 30‌میلیارد پوند (39.7میلیارد دلار) در بخش‌های حیاتی اقتصاد بریتانیا، از جمله صنایع دفاعی، علوم زیستی و فناوری سرمایه‌گذاری کرده است. هردو کشور تمایل دارند این شراکت مالی را حفظ و در ماه جاری نشست‌هایی به‌منظور برنامه‌ریزی در بخش سرمایه‌گذاری برگزار کنند؛ اما پیامدهای پرونده منچسترسیتی به افزایش نارضایتی هر دو طرف دامن زده است.

طی حکمی تکان‌دهنده که اواخر هفته گذشته صادر شد، منچسترسیتی، باشگاهی که مالکیت آن در اختیار ابوظبی است، در پرونده‌ای که لیگ برتر انگلیس پس از چهار سال تحقیق علیه آن تشکیل داده بود، در 114مورد از مجموع 115 اتهام مطرح‌شده مجرم شناخته شد. بر اساس یافته‌های کمیسیون مستقل که روز سه‌شنبه هفته گذشته منتشر شد، این باشگاه صورت‌های مالی خود را به‌صورت مصنوعی بیش از 900‌میلیون پوند (1.2میلیارد دلار) افزایش داده است. کسر امتیاز، جریمه‌های سنگین و حتی اخراج از لیگ برتر از جمله مجازات‌های احتمالی این باشگاه خواهند بود. این حکم ضربه‌ای جدی به پروژه 18ساله امارات برای «اعمال قدرت نرم» وارد می‌کند؛ پروژه‌ای که در رأس آن شیخ منصور بن‌زاید آل‌نهیان، مالک نهایی منچسترسیتی و برادر رئیس‌جمهور امارات، قرار دارد. مالکان اماراتی باشگاه، با ریاست خلدون المبارک، طی این مدت منچسترسیتی را به هشت قهرمانی لیگ برتر رساندند و آن را به یکی از قدرت‌های بزرگ فوتبال اروپا تبدیل کردند.
افراد مطلع می‌گویند مقام‌های اماراتی به دولت بریتانیا هشدار داده‌اند که شدت این حکم ممکن است تمایل ابوظبی برای انجام سرمایه‌گذاری‌های بزرگ آتی در بریتانیا را کاهش دهد. به گفته این افراد که به‌دلیل محرمانه بودن اطلاعات نخواستند نامشان فاش شود، مقام‌های اماراتی معتقدند اقدامات لیگ برتر می‌تواند بر روابط دوجانبه میان دو کشور نیز موثر باشند. در مقابل، مقامات دولت بریتانیا نیز از رفتار همتایان اماراتی خود در ارتباط با این رسوایی ناراضی هستند. به گفته افراد مطلع، مقام‌های بریتانیایی بر این باورند که برخی افراد در امارات باید از ابعاد تخلفات منچسترسیتی آگاه بوده باشند. این در حالی است که امارات همواره تاکید کرده بود هیچ اقدام خلافی صورت نگرفته است. این افراد هم به‌دلیل ماهیت محرمانه مذاکرات داخلی، نخواستند نامشان فاش شود.
این رسوایی حتی موجب بروز اختلاف در دولت بریتانیا شده است. اظهارات نخست‌وزیر اندی برنهام در تمجید از سرمایه‌گذاری مالکان منچسترسیتی، موجب نارضایتی برخی سیاستمداران دولت شد که خواهان آن هستند روند رسیدگی به پرونده از هرگونه نفوذ دولت مستقل بماند. این اختلاف در مقطعی حساس برای روابط بریتانیا و امارات رخ داده است. شراکت سرمایه‌گذاری دو کشور قرار است پیش از برگزاری نشستی در ابوظبی که اواخر ماه جاری در لندن برگزار می‌شود، مورد مذاکره قرار گیرد و مقام‌های بریتانیایی امیدوارند در این نشست تعهدات سرمایه‌گذاری بیشتری از سوی امارات دریافت کنند.
روابط‌ میلیارد دلاری
بر اساس توافقی اولیه و پنج‌ساله، صندوق ثروت ملی امارات «مبادله»، که خلدون المبارک ریاست آن را بر عهده دارد، متعهد شده بود 10‌میلیارد پوند (13.3میلیارد دلار) در صنایع بریتانیا سرمایه‌گذاری کند؛ اما مجموع سرمایه‌گذاری‌ها اکنون به نزدیک 30‌میلیارد پوند رسیده است. این رقم تنها بخش کوچکی از برنامه سرمایه‌گذاری جهانی ابوظبی است. صندوق‌های ثروت مستقر در ابوظبی بیش از 2تریلیون دلار دارایی در اختیار دارند. این کشور قصد دارد 1.4تریلیون دلار دیگر در آمریکا سرمایه‌گذاری کند و 46‌میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در آلمان نیز متعهد شده است. دفاع و همکاری‌های نظامی بخش مهمی از مذاکرات بریتانیا و امارات را تشکیل می‌دهد و با توجه به ادامه جنگ میان آمریکا و ایران و تشدید بی‌ثباتی در خاورمیانه، اهمیت این همکاری‌ها افزایش یافته است. بریتانیا پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و واکنش دفاعی تهران علیه متحدان واشنگتن در منطقه خلیج‌فارس، از امارات حمایت نظامی کرد. با وجود توافق دو طرف بر اینکه مذاکرات دفاعی اهمیت بسیار بیشتری از فوتبال دارد، حکم لیگ برتر به مذاکرات میان دو کشور تنش سیاسی قابل‌توجهی تزریق کرده است. در کنار آن، اختلافات قدیمی‌تر نیز همچنان پابرجاست؛ از جمله ادعاها درباره نقش امارات در جنگ داخلی سودان و تلاش ناکام تحت حمایت امارات برای تصاحب روزنامه تلگراف. اکنون مقامات دو طرف تلاش می‌کنند این تنش را مدیریت کنند.
برنهام روز چهارشنبه هفته گذشته در گفت‌وگویی با رسانه‌های بریتانیایی از گروه فوتبال «سیتی»، مالک منچسترسیتی، به‌دلیل سرمایه‌گذاری در منچستر تشکر کرد. او گفت: «واقعا نگران از دست دادن آنها خواهم بود. آنها در ساخت منچستر مدرن، شریکی بسیار بزرگ بوده‌اند.» این رابطه برای برنهام و دیگر سیاستمداران ارشد بریتانیا اهمیت زیادی دارد. اندکی پس از آنکه برنهام در ماه ژوئیه نخست‌وزیر شد، با شیخ محمد بن‌زاید آل‌نهیان، رئیس‌جمهور امارات، گفت‌وگو کرد. نقطه اشتراک آنها شهر منچستر بود؛ جایی که برنهام پیش از رسیدن به نخست‌وزیری شهردار آن بود. تزریق سرمایه‌های هنگفت اماراتی به پروژه‌های بازآفرینی شهری در شرق منچستر، در دوران شهرداری برنهام به تقویت جایگاه سیاسی او کمک کرد. مقام‌های دولت بریتانیا در محافل خصوصی تاکید کرده‌اند که تحقیقات لیگ برتر خارج از کنترل دولت است؛ چراکه مقررات ورزشی و مسائل قضایی نباید تحت نفوذ دولت قرار داشته باشند. منچسترسیتی روز سه‌شنبه هفته گذشته اعلام کرد: «باشگاه در برابر اتهاماتی که لیگ برتر مطرح کرده، بی‌گناه است و مجموعه‌ای جامع از شواهد غیرقابل‌رد برای حمایت از مواضع خود در اختیار دارد.» این باشگاه تا روز جمعه هفته جاری فرصت دارد نسبت به حکم صادرشده درخواست تجدیدنظر کند.
منچسترسیتی یکی از موفق‌ترین ابزارهای امارات برای اعمال قدرت نرم در عرصه بین‌المللی بوده است. تحت مالکیت شیخ منصور، این باشگاه از سایه رقیب همشهری خود، منچستریونایتد، خارج شد و جای این رقیب تاریخی و موفق‌تر را به‌عنوان یکی از مدعیان همیشگی قهرمانی لیگ گرفت. در این مدت مجموعه‌ای از ستاره‌های بزرگ فوتبال، از جمله سرخیو آگوئرو، کوین دی‌بروینه و ارلینگ‌ هالند، به این تیم پیوستند. لیگ برتر هنوز مجازات‌های نهایی را اعلام نکرده است؛ اما حکم محکومیت منچسترسیتی می‌تواند ساختار لیگ برتر و فوتبال انگلستان را به‌طور گسترده تحت تاثیر قرار دهد. عناوین و جام‌هایی که منچسترسیتی در دوره مورد بررسی به دست آورده، حتی می‌تواند زمینه را برای طرح ادعاهای جبران خسارت از سوی باشگاه‌های رقیب و هواداران فراهم کند. اگرچه تاکنون مشخص نشده است که دادستانی پرونده‌ای کیفری علیه باشگاه گشوده باشد، ارائه حساب‌های مالی خلاف واقعیت در انگلستان و ولز جرم محسوب می‌شود و می‌تواند مجازات حبس به همراه داشته باشد. حسابرسان باشگاه نیز ممکن است با تحقیقات شورای گزارش مالی روبه‌رو شوند. هیچ‌یک از نهادهای ناظر به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخ نداده‌اند.
بریتانیا مدت‌هاست بر پیوندهای سرمایه‌گذاری خود با امارات تاکید می‌کند. کمی بیش از یک هفته پیش از صدور حکم درباره منچسترسیتی، برنهام ویدئویی برای نزدیک به یک‌میلیون دنبال‌کننده خود در تیک‌تاک منتشر کرد که در آن داخل یک خودروی اسپرت مک‌لارن نشسته بود و با اشاره به صدای خودرو گفت: «این صدای دوباره تولید در بریتانیا است.» این اظهارات همزمان با اعلام برنامه مک‌لارن اتوموتیو برای سرمایه‌گذاری 500‌میلیون پوندی در بریتانیا مطرح شد؛ سرمایه‌گذاری‌ که بخشی از تعهد بزرگ‌تر شرکت «لیماد هولدینگ»، متعلق به یکی از سرمایه‌گذاران دولتی ابوظبی، است. با این حال، اظهارات اخیر نخست‌وزیر در حمایت از مالکان منچسترسیتی موجب خشم برخی قانون‌گذاران محلی شده است. به نوشته بلومبرگ، این اظهارات می‌تواند قوانین مربوط به حفظ استقلال عملیاتی «نهاد مستقل تنظیم‌گری فوتبال» را تضعیف کند؛ نهادی که مسوول تعیین سرنوشت پرونده منچسترسیتی است. دفتر نخست‌وزیری بریتانیا بعدتر در بیانیه‌ای اعلام کرد که منچسترسیتی «فراتر از قوانین» نیست.
* خبرنگاران بلومبرگ