فصل اقتصاد - ششمین نشست از سلسله نشستهای «شناسایی، ارزیابی و ارتقای نقش شرکتهای پروژه سهامی عام در راستای سرمایهگذاری برای تولید» با عنوان «داستان شارپیلن: مسیر طیشده» برگزار شد و در آن، متولیان و ذینفعان، شرکت پروژه، مهمترین چالشهای شرکتهای پروژه از جمله تأمین مالی، ثبات مدیریتی، طولانی بودن فرآیندها، تأمین خوراک و تجهیزات و نحوه ورود پروژههای با پیشرفت پایین به بازار سرمایه را بررسی و پیشنهادهایی برای تسهیل و توسعه این ابزار ارائه کردند.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا) ، امیر بهداد سلامی مدیر پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس و اوراق بهادار، هدف از برگزاری نشست «شناسایی، ارزیابی و ارتقای نقش شرکتهای پروژه سهامی عام در راستای سرمایهگذاری برای تولید» را بررسی مسیر طیشده در شرکت شارپیلن عنوان کرد و گفت: بررسی این موضوع میتواند به شناسایی ظرفیتهای موجود و استفاده موفقتر و اثربخشتر از ابزار عرضه عمومی سهام شرکت پروژه برای سرمایهگذاری در تولید کمک کند.
او با تأکید بر اهمیت هماهنگی میان بانی یا موسس و تیم اجرایی پروژه افزود: همگرایی این 2 بخش میتواند احتمال موفقیت پروژه را افزایش دهد، در حالی که اختلاف میان آنها ممکن است به تغییرات مکرر تیم اجرایی یا حتی توقف پروژه منجر شود. همچنین در فرآیند ارزیابی پروژه باید ریسکهایی مانند تغییر تیم مدیریتی و احتمال توقف پروژه از سوی مشاور نیز مورد بررسی قرار گیرد تا اطمینان لازم برای سرمایهگذاران ایجاد شود.
///
مدیر پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس تأکید کرد: در کنار حفظ ثبات تیم اجرایی، باید سازوکاری نیز برای تغییر تیم در شرایط ضروری وجود داشته باشد و مشخص شود پس از تأمین مالی از عموم، تغییر تیم مدیریتی با چه ضوابط و فرآیندی امکانپذیر خواهد بود.
خسرو رحمتی معاون مالی و سرمایهگذاری گروه سرمایهگذاری و توسعه صنایع تکمیلی پتروشیمی خلیج فارس هم، طولانی شدن زمان اجرای پروژهها را یکی از مسائل اساسی دانست و گفت: با توجه به محدودیت منابع بانکی و ارزی، بازار سرمایه میتواند نقش پررنگتری در تأمین مالی پروژهها داشته باشد.
او ضمن تاکید بر بر ضرورت طراحی ابزارهای مناسب برای جذب منابع ارزی، افزود: لزوماً نباید پروژهها در پیشرفت 90 درصدی وارد بازار سرمایه شوند و میتوان با تقویت نظام گزارشگری، تأمین مالی را بهصورت پلکانی و در مراحل 50، 75 و 95 درصد پیشرفت پروژه انجام داد.
رحمتی بر افزایش سهام شناور پروژهها و پیشبینی سازوکارهایی برای دوره پس از تأمین مالی تأکید کرد و گفت: پذیرهنویسی عمومی سهام در زمان راهاندازی میتواند فشار بازپرداخت منابع را در آغاز فعالیت تجاری کاهش دهد.
او با اشاره به حجم پروژههای نیمهتمام اعلام کرد: به جای آغاز بسیاری از طرحها از نقطه صفر، باید پروژههای نیمهتمام و دارای توجیه اقتصادی را با سازوکار مناسب وارد بازار سرمایه کرد.
سهراب قربان مشاور مدیر طرحهای توسعه هلدینگ خلیج فارس هم، با اشاره به ساختار پروژههای این مجموعه گفت: بخشی از پروژهها، زیرمجموعه شرکتهای دیگر هستند و برخی نیز بهصورت مستقل فعالیت میکنند.
او افزود: با توجه به محدودیت تأمین مالی بانکی، در برخی موارد هلدینگ خلیج فارس بهعنوان سرمایهگذار اصلی وارد پروژهها شده است، اما عمده طرحها هنوز به پیشرفت 90 درصدی نرسیدهاند.
قربان پیشنهاد کرد امکان ورود پروژهها به بازار سرمایه در سطوح پایینتر پیشرفت، برای مثال 50 تا 60 درصد، مورد بررسی قرار گیرد.
او همچنین خواستار بررسی امکان استفاده از ظرفیت عرضه عمومی شرکت پروژه برای تأمین مالی طرحهای آسیبدیده و بازسازی پروژههای این مجموعه نیز شد.
تأمین مالی بهموقع و کاهش بروکراسی، زمان اجرای پروژهها را کم میکند
مجید لاترانی کارشناس کانون کارشناسان رسمی دادگستری، تأمین مالی بهموقع و طولانی بودن فرآیندهای بروکراتیک را از مشکلات اصلی پروژههای پتروشیمی دانست و گفت: کوتاه شدن این فرآیندها میتواند سرعت اجرای پروژهها را افزایش دهد.
او جلب اعتماد سهامداران خرد را نیز ضروری دانست و افزود: ارائه گزارشهای شفاف و حتی فراهم کردن امکان بازدید سرمایهگذاران از محل پروژه میتواند اعتماد سهامداران را افزایش دهد.
لاترانی همچنین تغییرات مکرر نیروی انسانی و دشواری دسترسی به اسناد و مستندات را از عوامل اثرگذار بر روند اجرای پروژهها عنوان کرد و بر کاهش این تغییرات تأکید کرد.
عملکرد مجریان پروژه باید در تأمین مالیهای بعدی لحاظ شود
احمد لطفی رئیس اداره نظارت بر انتشار و ثبت اوراق بهادار سرمایهای هم، با اشاره به پروژههایی که سالیان گذشته از بازار سرمایه تأمین مالی کردهاند، گفت: برخی پروژهها از سال 1389 آغاز شدهاند، اما پس از 15 تا 16 سال همچنان پیشرفت قابل توجهی نداشتهاند؛ بنابراین در کنار تأمین مالی، باید سازوکاری برای اطمینان از اجرای واقعی و بهموقع پروژه وجود داشته باشد.
لطفی با اشاره به ضرورت ارائه گزارشهای حسابرسی، رتبهبندی و مستندات تأمین منابع اعلام کرد: این الزامات با هدف ایجاد اطمینان بیشتر برای سرمایهگذاران عمومی در نظر گرفته شده است.
///
///" alt="فصل اقتصاد" width="100%" />
او تأکید کرد: باید میان تیمهایی که پروژهها را با موفقیت و در زمان مناسب اجرا کردهاند و تیمهایی که عملکرد ضعیفتری داشتهاند تفاوت قائل شد و سابقه موفق مدیران و مجریان بهعنوان یک امتیاز در پروژههای بعدی مورد توجه قرار گیرد.
افراد تغییر میکنند، اما رویههای موفق نباید متوقف شود
اشکان دشتیزاده مدیرعامل پتروشیمی ارغوان گستر ایلام هم، با اشاره به تجربه موفق تأمین مالی برخی پروژهها از بازار سرمایه گفت: پروژه شارپیلن میتواند بهعنوان یک نمونه موفق، از نظر نقاط قوت و عوامل موفقیت، مورد بررسی و الگوبرداری قرار گیرد.
او تأکید کرد: در مدیریت پروژهها، محور اصلی نباید افراد باشند، بلکه رویههای اجرایی باید حفظ شود. بنابراین حتی با تغییر مدیران، نباید تجربیات و رویههای موفق گذشته از بین برود.
دشتیزاده با اشاره به تجربه ارغوان گستر ایلام گفت: مدیرعامل پیشین پس از تغییر مدیریت، حدود یک سال بهعنوان رئیس هیئتمدیره در مجموعه باقی ماند و این موضوع به انتقال تجربه و حفظ روند تصمیمگیریهای گذشته کمک کرد.
او افزود: اگر تغییر مدیر در پروژه ضروری باشد، باید فردی متناسب با نیاز پروژه انتخاب شود و در عین حال، مسیرهای موفق قبلی ادامه پیدا کند.
سرمایهگذاری در بالادست میتواند به تضمین خوراک کمک کند
مهران سعیدی معاون مدیرکل معاونت برنامهریزی وزارت نفت، با اشاره به نیاز طرحهای بالادستی صنعت نفت به سرمایهگذاری و همچنین تأمین خوراک برای برخی پروژهها، افزود: میتوان شرایطی ایجاد کرد که شرکتها در بخشهای بالادستی یا توسعه زیرساختها سرمایهگذاری کنند و در مقابل از تأمین خوراک مورد نیاز خود اطمینان داشته باشند.
او پیشنهاد کرد این مدل برای پروژهها و شرکتهای پتروشیمی نیز مورد بررسی قرار گیرد تا با کاهش مشکلات مالی و ایجاد اطمینان نسبت به تأمین خوراک، زمینه احیا و تکمیل پروژهها فراهم شود.
ابزارهای جدید برای پروژههای کمپیشرفت طراحی شود
مجید عموعلی کارشناس مسئول پذیرش بورس تهران، با اشاره به تفاوت ماهیت شرکت پروژه با انتظارات سرمایهگذاران گفت: سرمایهگذاران بازار سرمایه عمدتاً سودمحور و EPS محور هستند، در حالی که شرکت پروژه تا زمان بهرهبرداری جریان درآمدی محدودی دارد. بنابراین هرچه درصد پیشرفت پروژه بیشتر و زمان باقیمانده تا بهرهبرداری کوتاهتر باشد، جذابیت آن برای سرمایهگذار افزایش مییابد.
///
///" alt="فصل اقتصاد" width="100%" />///" alt="فصل اقتصاد" width="100%" />
او پیشنهاد کرد شرکتهای سهامی خاصی که در دل خود پروژه توسعهای دارند و در شرایط فعلی، امکان پذیرش در بازارهای اول و دوم بورس تهران را ندارند، نیز بتوانند در صورت احراز شرایط، کل شرکت را بهعنوان شرکت پروژه تعریف و از ظرفیت بازار سرمایه برای تأمین مالی استفاده کنند.
عموعلی همچنین ایجاد بازار خصوصی را یکی از راهکارهای تأمین مالی پروژههای پرریسکتر دانست و گفت: پروژههایی که درصد پیشرفت پایینتر یا فاصله بیشتری تا بهرهبرداری دارند، میتوانند ابتدا به سرمایهگذاران نهادی و حقوقی عرضه شوند و پس از کاهش ریسک، در مراحل بعد در اختیار عموم قرار گیرند.
عموعلی در پایان بر طراحی ابزارهای جدید برای پروژههای با پیشرفت پایین تأکید کرد و گفت: ابزارهایی مانند سهام با اختیار فروش و اوراق بدهی قابل تبدیل به سهام میتوانند ترکیبی از ویژگیهای سهام و بدهی را در اختیار پروژه و سرمایهگذار قرار دهند.
به گفته او، با توجه به ماهیت بلندمدت پروژهها، این ابزارها باید از سررسیدهای بلندمدتتری برخوردار باشند.