فصل اقتصاد - رئیس سازمان مدیریت صنعتی گفت: 100 شرکت برتر، 88 درصد فروش 500 شرکت بزرگ کشور را در اختیار دارند و سهم ارزش افزوده این شرکتها از تولید ناخالص داخلی به 11 درصد میرسد.
به گزارش فصل اقتصاد، قاسم خرمی، رئیس سازمان مدیریت صنعتی، امروز در نشست بیستونهمین سال رتبهبندی شرکتهای برتر ایران (IMI100) با اشاره به آغاز این فرآیند از سال 1377 گفت: امروز عملکرد شرکتها بر اساس 33 شاخص ارزیابی میشود و با پیچیدهتر شدن فضای کسبوکار، توسعه شاخصها نیز در دستور کار قرار دارد که مؤلفههای زیستمحیطی از جمله محورهای جدید خواهد بود.
وی افزود: 500 شرکت برتر بر اساس شاخصهایی مانند فروش، ارزش افزوده، صادرات، دارایی و رشد اقتصادی ارزیابی میشوند. نتایج سال گذشته نشان داد ارزش افزوده 500 شرکت معادل 13 درصد تولید ناخالص داخلی بوده که سهم 100 شرکت نخست از این میزان به 11 درصد میرسد. همچنین 88 درصد مجموع فروش 500 شرکت متعلق به 100 شرکت نخست بوده و فروش این شرکتها معادل حدود 38 درصد تولید ناخالص داخلی کشور است.
خرمی با بیان اینکه گروه محدودی از بنگاهها سهم قابل توجهی از فروش و صادرات کشور را در اختیار دارند، اظهار کرد: پتروشیمی، شرکتهای چندرشتهای صنعتی و مجموعههای دانشبنیان از جمله گروههای مهم حاضر در میان شرکتهای برتر هستند و بررسی عملکرد آنها میتواند تصویری از ساختار و روندهای اصلی اقتصاد کشور ارائه کند.
وی رتبهبندی را فراتر از یک ابزار برندینگ دانست و گفت: این فرآیند امکان شناسایی بنگاههای پیشرو، حوزههای در حال توسعه و بخشهای دارای ریسک را فراهم میکند و دادههای آن میتواند در سیاستگذاری اقتصادی و ارزیابی عملکرد بنگاهها مورد استفاده قرار گیرد. همچنین گزارشهای محرمانهای برای مسئولان ارسال میشود تا تصمیمگیری اقتصادی بر مبنای تصویر دقیقتری از وضعیت بنگاهها انجام شود.
رتبهبندی بدون دریافت هزینه
رئیس سازمان مدیریت صنعتی با رد برخی شایعات درباره هزینه رتبهبندی تصریح کرد: سازمان مدیریت صنعتی برای ارزیابی و رتبهبندی شرکتها هزینهای دریافت نمیکند و پرداخت هزینه تنها مربوط به خدمات مشاورهای و توسعهای است که شرکتها بهصورت داوطلبانه درخواست میکنند.
خرمی با اشاره به ظرفیت اطلاعاتی سازمان مدیریت صنعتی گفت: اطلاعات بنگاهها در فرآیند رتبهبندی پس از جمعآوری و پردازش برای ارزیابی مورد استفاده قرار میگیرد و این سازمان با اتکا به بیش از 5000 ارزیاب و کارشناس، ظرفیت قابل توجهی از اطلاعات مربوط به صنایع کشور در اختیار دارد.
وی افزود: حتی پیش از تشدید تحریمها، نبود اطلاعات منسجم درباره عملکرد شرکتها، سودآوری و زنجیره ارزش آنها، ریسک مشارکت سرمایهگذاران خارجی با شرکای ایرانی را افزایش داده بود. رتبهبندی میتواند بخشی از این خلأ اطلاعاتی را پوشش دهد.
رتبهبندی در آزمون جنگ
خرمی با اشاره به شرایط دشوار سال گذشته اظهار کرد: عملکرد بنگاهها در این دوره، آزمونی برای سنجش تابآوری صنایع بود و شرکتهایی که پیشتر نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی کرده بودند، توان بیشتری برای حفظ فعالیت خود نشان دادند.
وی گفت: بر اساس بررسیهای سازمان، شرکتها پس از «جنگ 40 روزه» تابآوری بیشتری نسبت به «جنگ 12 روزه» داشتند. در همین راستا، پویش «دوباره میسازمت وطن» برای حمایت از بنگاههای آسیبدیده و ارائه بخشی از خدمات آموزشی و مشاورهای بهصورت رایگان راهاندازی شده است.
رئیس سازمان مدیریت صنعتی همچنین از شرکتها خواست از ظرفیت خدمات تخصصی این سازمان استفاده کنند و گفت: سیاستگذاران نیز میتوانند از دادههای موجود برای تصمیمگیری در سطح کلان بهره بگیرند.
وی درباره دوره جدید رتبهبندی افزود: مهلت مشارکت شرکتها تا پایان مهرماه است و شرکتهای برتر در اسفندماه معرفی خواهند شد.
هدف رتبهبندی؛ تبدیل داده به بینش مدیریتی
بهنام فیضآبادی، مدیر مرکز رتبهبندی شرکتهای برتر ایران، نیز با اشاره به سابقه نزدیک به سه دهه این طرح گفت: مدل رتبهبندی با استفاده از الگوهای معتبر بینالمللی شکل گرفته و اکنون اطلاعات شرکتها بر اساس 33 شاخص بررسی و 500 بنگاه برتر در 32 گروه صنعتی معرفی میشوند.
وی تاکید کرد: هدف رتبهبندی صرفاً انتشار یک فهرست نیست؛ بلکه تلاش مرکز این است که از دادههای خام به اطلاعات، از اطلاعات به تحلیل و در نهایت به بینش مدیریتی برسد.
فیضآبادی افزود: ارزیابیها در هفت حوزه اندازه و رشد، سودآوری و عملکرد، بهرهوری، صادرات، نقدینگی، بدهی و ارزش بازار انجام میشود. در این میان شاخصهایی مانند رشد فروش، فروش سرانه، ارزش افزوده، رشد داراییها و اشتغال نیز بررسی میشوند.
وی گفت: اعداد مالی در واقع نتیجه تصمیمهای مدیریتی و استراتژیهای بنگاه هستند؛ بنابراین تحلیل آنها میتواند مشخص کند رشد فروش، تغییر ساختار داراییها یا تغییر جایگاه یک شرکت در رتبهبندی حاصل چه تصمیمهایی بوده است.
مدیر مرکز رتبهبندی با اشاره به طبقهبندی شرکتها بر اساس استاندارد ISIC اظهار کرد: این دستهبندی امکان مقایسه عملکرد هر شرکت با رقبای همان صنعت را فراهم میکند و به مدیران نشان میدهد در چه شاخصهایی از رقبا جلوتر یا عقبتر هستند.
دستیار هوش مصنوعی برای مدیران
فیضآبادی از برنامه مرکز برای توسعه خدمات تحلیلی خبر داد و گفت: طراحی یک دستیار هوش مصنوعی برای مدیران در دستور کار قرار گرفته است تا آنها بتوانند در کنار گزارشهای تخصصی، از بانک اطلاعاتی مرکز برای تحلیلهای دقیقتر استفاده کنند.
وی همچنین اقتصاد چرخشی و زنجیره تأمین بسته را از محورهای جدید رتبهبندی عنوان کرد و افزود: شناسایی و معرفی شرکتهای فعال در این حوزهها در ارزیابیهای جدید دنبال خواهد شد.
فیضآبادی ادامه داد: طرح رتبهبندی بنگاههای کوچک و متوسط نیز با همکاری سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ادامه پیدا میکند. مدل این رتبهبندی متناسب با ویژگیهای شرکتهای کوچک و متوسط طراحی شده و پس از اجرای نخستین دوره در سال گذشته، امسال نیز دنبال خواهد شد.
وی در پایان گفت: رتبهبندی باید برای مدیران نقش یک «آینه» را داشته باشد؛ به این معنا که شرکتها بتوانند جایگاه واقعی خود را ببینند، نقاط ضعف و قوتشان را بشناسند و بر اساس آن برای آینده تصمیم بگیرند.