فصل اقتصاد - پس از احصای میدانی مشکل ایکسری در بازرگان و ورودسازمان به موضوع، رئیسکل گمرک از درخواست ثبت سفارش خبر داد.
اقتصادی
به گزارش فصل اقتصاد ، مرز بازرگان در ماههای اخیر با افزایش قابل توجه ترافیک کامیونها مواجه شده است؛ بهطوری که تعداد کامیونهای منتظر در این مرز از حدود 3 هزار دستگاه در خردادماه به حدود 5 هزار دستگاه رسیده است.
بر اساس پیگیریهای انجامشده، روزانه حدود 600 کامیون از مرز بازرگان وارد ایران میشوند و حدود 300 کامیون نیز از ایران به سمت ترکیه خارج میشوند. این اختلاف در ظرفیت عبور، در کنار محدودیتهای موجود در فرآیندهای کنترلی، موجب شده صف کامیونها در این مرز افزایش پیدا کند.
این وضعیت در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا کرده که بخشی از ظرفیت مرزهای جنوبی کشور با محدودیت مواجه است و انتظار میرود مسیرهای زمینی مانند بازرگان بتوانند سهم بیشتری از تردد و تجارت خارجی کشور را پوشش دهند.
با این حال، مرز بازرگان اکنون با چالشی مواجه است که بخش مهمی از آن به یک موضوع قدیمی یعنی تجهیزات ایکسری بازمیگردد؛ موضوعی که با توجه به حساسیتهای کنترلی طرف ترکیه، مستقیماً بر سرعت عبور کامیونها اثرگذار است.
تسنیم چگونه به گره ایکسری رسید؟
موضوع تجهیزات ایکسری بازرگان صرفاً بر اساس اظهارات دستگاههای اجرایی مطرح نشده است. خبرنگار تسنیم در جریان حضور میدانی و بررسی تفصیلی وضعیت مرز بازرگان، عوامل مؤثر بر طولانی شدن زمان عبور کامیونها را بررسی کرد.
در این بررسی، دو عامل اصلی بیشتر از سایر موارد خودنمایی میکرد؛ نخست، حساسیتهای کنترلی طرف ترکیه و موضوع کشفیات مواد مخدر و دوم، مسئله تجهیزات ایکسری و ظرفیت و عملکرد آنها.
پیگیریهای انجامشده نشان میدهد میزان کشفیات مواد مخدر در دو طرف مرز اختلاف قابل توجهی دارد و همین مسئله موجب شده طرف ترکیهای کنترلهای خود را با حساسیت بیشتری دنبال کند.
در چنین شرایطی، تجهیزات ایکسری نقش تعیینکنندهای در سرعت عبور کامیونها پیدا میکنند. بررسیهای میدانی تسنیم نشان داد مسئله ایکسری را نمیتوان صرفاً یک موضوع فنی و داخلی گمرک دانست؛ چرا که طرف ترکیهای نیز در فرآیند کنترل کامیونها تمرکز ویژهای بر این تجهیزات دارد.
در نتیجه، هرگونه محدودیت در تعداد، ظرفیت یا عملکرد تجهیزات ایکسری میتواند به افزایش زمان کنترل و در نهایت انباشت کامیونها در مرز منجر شود.
چرا گره ایکسری بازرگان ماهها باز نشد؟
نکته مهم در این میان، جدید نبودن مسئله تجهیزات ایکسری است. خبرنگار تسنیم پیش از این نیز درباره ضرورت تأمین تجهیزات جدید و مشکلات موجود در این حوزه گزارش داده بود.
حتی در مقطعی در سال گذشته موضوع صدور مجوز ستاد اقتصادی دولت با حضور رئیس جمهور برای واردات دستگاههای ایکسری مطرح شد؛ تصمیمی که میتوانست زمینه تأمین تجهیزات جدید را فراهم کند. با این حال، فرآیند عملیاتی شدن این تصمیم از سال گذشته تاکنون با پیش رفت رسمی نداشته است.
این تأخیر اکنون اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در شرایطی که در دوره نه جنگ نه صلح، بنادر جنوبی کشور با محدودیتهایی مواجه هستند و نیاز به استفاده بیشتر از ظرفیت مرزهای زمینی وجود دارد، قاعدتا مرز بازرگان باید بتواند با حداکثر ظرفیت ممکن فعالیت کند؛ اما ادامه مشکل ایکسری عملاً یکی از گلوگاههای این مرز را پابرجا نگه داشته است.
از همین رو، یکی از پرسشهای اصلی در بررسی وضعیت فعلی بازرگان این است که چرا فرآیند تأمین تجهیزات ایکسری با وجود احصای قبلی مشکل و صدور مجوزهای لازم، این اندازه طولانی شده است؟
برنامهریزی دولت برای بهبود کسبوکار از محل هوشمندسازی گمرکات
ورود رئیس سازمان برنامه بودجه به مسئله ایکسری
با افزایش اهمیت این موضوع، مسئله تجهیزات ایکسری بازرگان اکنون به سطح مسئولان ارشد دولت نیز رسیده است.
حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، روز 30 مردادماه در نشستی در آذربایجان غربی با حضور استاندار و سایر مسئولان درباره مشکلات مربوط به دستگاههای ایکسری گمرک بازرگان اعلام کرد دولت برای تأمین و استقرار تجهیزات مورد نیاز گمرک، آمادگی دارد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه همچنین درباره نحوه تأمین این تجهیزات اعلام کرد حتی اگر بخش خصوصی نسبت به تأمین و واردات دستگاههای ایکسری خارجی اقدام کند، دولت آماده است در این زمینه مشارکت و همکاری لازم را انجام دهد.
به گفته پورمحمدی، هدف از این همکاری، رفع موانع موجود در مسیر تسهیل و تسریع فرآیندهای گمرکی است.
این اظهارات را میتوان نشانهای از ورود موضوع ایکسری به خصوص در مرز بازرگان به سطح تصمیمگیری بالاترین سطح مسئولان دولتی دانست؛ چرا که در شرایط فعلی، تأمین این تجهیزات دیگر صرفاً یک نیاز تجهیزاتی برای گمرک نیست، بلکه با سرعت تجارت خارجی و مدیریت ترافیک یکی از مهمترین مرزهای زمینی کشور ارتباط پیدا کرده است.
ترافیک3هزارکامیون درمرزبازرگان/عسگری: افزایش لاین خروج در دستورکار است
مجوزهای اضطراری گمرکی تا پایان شهریور تمدید شد/ 2500 کامیون در بازرگان
صف طولانی کامیونها در بازرگان؛ گلوگاه تجارت ایران و ترکیه کجاست؟
رئیسکل گمرک: درخواست ثبت سفارش واردات ایکسری به سازمان توسعه تجارت ارائه شد
در ادامه پیگیریهای تسنیم، در گفتوگو با فرود عسگری، رئیسکل گمرک ایران، آخرین وضعیت تأمین تجهیزات ایکسری پیگیری شد.
عسگری در گفتوگو با تسنیم در واکنش به چالشهای موجود در این خصوص اعلام کرد که ثبت سفارش واردات دستگاههای ایکسری به سازمان توسعه تجارت شده است.
رئیسکل گمرک ایران صدور مجوز ثبت سفارش واردات ایکس ری را یک گام مؤثر و رو به جلو در مسیر تأمین تجهیزات مورد نیاز دانست. به این ترتیب، فرآیندی که پیش از این در مرحله صدور مجوز و تصمیمگیری قرار داشت، اکنون وارد مرحله اجرایی شده است.
.
انجام ثبت سفارش اهمیت ویژهای دارد؛ چرا که یکی از موانع اصلی برای حرکت به سمت واردات تجهیزات جدید، طی مراحل اداری و تجاری مربوط به تأمین دستگاههاست و عبور از این مرحله میتواند زمینه ورود تجهیزات جدید به کشور و استقرار آنها در گمرکات مورد نیاز، از جمله بازرگان، را فراهم کند.
البته ثبت سفارش به معنای ورود فوری دستگاهها نیست و مراحل بعدی شامل تأمین، واردات، تحویل و استقرار تجهیزات باید طی شود. از این رو، سرعت اجرای این مراحل تعیین خواهد کرد که تصمیم اتخاذشده چه زمانی میتواند اثر خود را بر ترافیک مرز بازرگان نشان دهد.
سه گام برای حل یک مشکل قدیمی
اکنون برای نخستینبار میتوان مجموعهای از اقدامات را در کنار یکدیگر قرار داد که نشان میدهد موضوع ایکسری وارد مرحله تازهای شده است.
نخست، احصای میدانی مشکل از سوی خبرنگار تسنیم و بررسی عوامل مؤثر بر ترافیک مرز بازرگان بود که نشان داد محدودیت تجهیزات ایکسری یکی از گلوگاههای مهم در فرآیند کنترل کامیونهاست.
گام دوم، اعلام آمادگی سازمان برنامه و بودجه برای همکاری در تأمین و حتی مشارکت در تامین مالی واردات تجهیزات ایکسری از سوی بخش خصوصی بود؛ موضوعی که نشان میدهد دولت اهمیت این مسئله را در سطح بالاتری مورد توجه قرار داده است.
گام سوم نیز اعلام رئیسکل گمرک درباره انجام ثبت سفارش واردات ایکسری است که نشان میدهد موضوع از مرحله طرح و پیگیری عبور کرده و وارد فرآیند اجرایی شده است.
در کنار این سه مرحله، همچنان مسئله زمان مطرح است. آنچه فعالان اقتصادی و ناوگان حملونقل در مرز بازرگان نیاز دارند، صرفاً اعلام تصمیم یا صدور مجوز نیست؛ بلکه ورود و استقرار واقعی تجهیزات و افزایش ظرفیت عملیاتی کنترل کامیونهاست.
چرا حل ایکسری برای بازرگان مهم است؟
اهمیت موضوع زمانی روشنتر میشود که بدانیم ترافیک کامیونها در این مرز از حدود 3 هزار دستگاه در خردادماه به حدود 5 هزار دستگاه رسیده است.
در چنین شرایطی، هر عاملی که زمان کنترل هر کامیون را افزایش دهد، میتواند به انباشت بیشتر کامیونها منجر شود. از سوی دیگر، با توجه به تمرکز طرف ترکیه بر فرآیندهای کنترلی و ایکسری، ضعف در این بخش میتواند سرعت عبور کامیونها از دو طرف مرز را تحت تأثیر قرار دهد.
در واقع، مسئله ایکسری بازرگان بخشی از یک زنجیره بزرگتر است؛ زنجیرهای که از کنترلهای مرزی و فرآیندهای گمرکی آغاز میشود و تا زمان حمل کالا، هزینه رانندگان، برنامهریزی شرکتهای حملونقل و در نهایت هزینه تجارت خارجی کشور ادامه پیدا میکند.
رفع ترافیک مرز بازرگان در انتظار اجرای تصمیمها
اکنون با وجود ثبت سفارش واردات ایکسری از سوی گمرک و اعلام آمادگی سازمان برنامه و بودجه برای همکاری در تأمین تجهیزات، یک سؤال اصلی باقی مانده است: این تجهیزات چه زمانی وارد کشور و در مرز بازرگان مستقر خواهند شد؟
همانطور که اشاره شد تعداد کامیونهای منتظر در این مرز از 3 هزار دستگاه در خرداد به حدود 5 هزار دستگاه رسیده و همزمان ظرفیت سایر مسیرها نیز با محدودیتهایی مواجه است. بنابراین، فرصت برای رفع این گلوگاه محدود است.
اگر فرآیند واردات و استقرار تجهیزات با سرعت انجام شود، میتوان انتظار داشت بخشی از فشار موجود بر فرآیند کنترل کامیونها کاهش پیدا کند. اما در صورت تداوم روندهای طولانی اداری و اجرایی، حتی صدور مجوز و انجام ثبت سفارش واردات ایکس ری پر سرعت بعد از یک دهه نیز نمیتواند در کوتاهمدت تغییری در صف کامیونهای بازرگان ایجاد کند.
از این منظر، اکنون توپ در زمین اجرای تصمیمهاست؛ تصمیمی که پس از ماهها پیگیری و احصای میدانی مشکل، سرانجام با ثبت سفارش واردات ایکسری یک گام عملیاتی به جلو برداشته شده و باید دید این گام چه زمانی به ورود و استقرار تجهیزات در مرز بازرگان منجر خواهد شد.
انتهای پیام/