فصل اقتصاد - رئیس انجمن سیانجی نسبت به روند نزولی مصرف گاز طبیعی فشرده و بلااستفاده ماندن زیرساختهای چند میلیارد دلاری این صنعت هشدار داد.
محمود جانمحمدی در نشست راهکارهای رفع ناترازی بنزین با انتقاد از کمتوجهی به جایگاه سیانجی در سیاستگذاریهای کلان انرژی، اظهار داشت: در شرایطی که مصرف بنزین کشور سالانه بین 6 تا 8 درصد رشد دارد، مصرف سیانجی در سال گذشته با کاهش 17 درصدی مواجه شده است؛ روندی که اگر اصلاح نشود، سرمایهگذاریهای عظیم انجامشده در این بخش را به سمت نابودی سوق میدهد.
وی با اشاره به سرمایهگذاری 4 تا 5 میلیارد دلاری برای ایجاد زیرساختهای صنعت سیانجی، تأکید کرد: بهجای هزینهکردن برای واردات بنزین یا پروژههای پرهزینه جدید برای جبران ناترازی سوخت، باید از ظرفیتهای موجود با حداکثر بهرهوری استفاده کرد.
بیاعتنایی خودروسازان به قانون؛ تولید دوگانهسوزها به صفر رسید
رئیس انجمن سیانجی، یکی از دلایل اصلی افت مصرف این سوخت پاک را عملکرد خودروسازان دانست و تصریح کرد: طبق اسناد بالادستی، خودروسازان مکلف هستند حداقل 30 درصد از محصولات خود را بهصورت دوگانهسوز تولید کنند؛ اما متأسفانه سهم تولید این خودروها در سالهای اخیر بین صفر تا 4 درصد باقی مانده است. این در حالی است که خودروهای داخلی با مصرف بالای 15 لیتر در هر 100 کیلومتر، فشار سنگینی بر منابع ارزی و سوختی کشور وارد میکنند.
سهم 13 درصدی سیانجی از سبد سوخت
جانمحمدی با بیان اینکه خودروهای دوگانهسوز حدود 20 درصد ناوگان کشور را تشکیل میدهند و به دلیل کاربری در بخش حملونقل عمومی و باری، 24 تا 26 درصد از کل پیمایش کشور را بر عهده دارند، خاطرنشان کرد: با وجود این ظرفیت، سهم فعلی سیانجی در سبد سوخت به 13 تا 15 درصد کاهش یافته است. همچنین شمار خودروهای دوگانهسوز در ناوگان 1.5 میلیون دستگاهی وانتهای فعال کشور بسیار کمتر از ظرفیتهای فنی و نیاز واقعی است.
**راهکار فوری برای احیای صنعت**
وی ایجاد «فاصله قیمتی معنادار و جذاب» میان بنزین و سیانجی را مهمترین راهکار برای بازگشت مردم به استفاده از این سوخت دانست و افزود: نخستین قدم، بازگرداندن جایگاههای تعطیلشده به چرخه فعالیت و ایجاد مشوق برای مصرفکنندگان است.
رئیس انجمن سیانجی هشدار داد: اگر دولت به وحدت رویه در سیاستگذاری انرژی دست نیابد، فرصت احیای این صنعت بهسرعت از دست میرود و در آینده، هزینههای بسیار سنگینتری برای مدیریت بحران مصرف سوخت به کشور تحمیل خواهد شد.
اقدامهای بخش خصوصی روزانه 1 تا 2 میلیون لیتر مصرف بنزین را کاهش
رئیس انجمن سیانجی با تأکید بر نقش اقدامهای بخش خصوصی در احیای تقاضای این سوخت، اعلام کرد: این اقدامها نشان داده است که در صورت تعریف مشوق واقعی و موثر، امکان بازگشت تقاضا به سمت سیانجی و کاهش قابلتوجه مصرف بنزین وجود دارد.
وی افزود: بخش خصوصی در ماههای اخیر، با وجود همه محدودیتها، برای نشان دادن پویایی صنعت سیانجی و تشویق مردم به استفاده از این سوخت هزینه کرده است؛ برآوردها نشان میدهد این اقدامها توانستهاند روزانه بین یک تا 2 میلیون لیتر از مصرف بنزین بکاهند.
وی خاطرنشان کرد: تجربه موجود ثابت میکند که تعریف مشوق واقعی و موثر برای مصرفکننده، بهویژه از مسیر ایجاد فاصله قیمتی، اصلاح سهمیهبندی یا استفاده از دیگر ابزارهای سیاستی، امکان بازگشت تقاضا به سمت سیانجی را فراهم میکند؛ ابزاری که در شرایط رشد 6 تا 8 درصدی سالانه مصرف بنزین و کاهش 17 درصدی مصرف سیانجی در سال گذشته، بیش از پیش اهمیت دارد.
سرمایهگذاری 9 میلیارد دلاری در برابر روند نزولی پنجساله
جانمحمدی با اشاره به کاهش مستمر مصرف سیانجی در پنج سال گذشته تأکید کرد: این کاهش در حالی اتفاق میافتد که حدود 4 میلیارد دلار در زیرساخت صنعت سیانجی و حدود 5 میلیارد دلار در صنعت خودروسازی مرتبط سرمایهگذاری شده است. از دست رفتن روزانه 15 میلیون مترمکعب مصرف سیانجی، به معنای تحمیل نیاز معادل واردات روزانه 15 میلیون لیتر بنزین به کشور خواهد بود.
فرسودگی ناوگان؛ آزمون مخازن پس از 15 سال
وی درباره وضعیت ناوگان دوگانهسوز توضیح داد: از مجموع حدود 4 میلیون و 500 خودروی دوگانهسوز کشور، مخازن نزدیک به 1 میلیون و 200 هزار خودرو در سالهای پیشرو به پایان عمر خود میرسد و نیازمند آزمون، تعویض یا نوسازی است. مخازن این خودروها پس از حدود 15 سال باید آزمونهای ایمنی را پشت سر بگذارند و نبود برنامه مشخص برای نوسازی مخازن و تامین تجهیزات مورد نیاز، میتواند بخشی از ناوگان را از چرخه مصرف خارج کند.
ظرفیت 40 میلیون مترمکعبی جایگاهها؛ مساله نگهداری
رئیس انجمن سیانجی با اشاره به ظرفیت عظیم ظرفیت عرضه سیانجی گفت: ظرفیت عرضه سوخت در جایگاهها امروز بین 35 تا 40 میلیون مترمکعب در روز است و با تعداد فعلی خودروهای دوگانهسوز، امکان عرضه این میزان سوخت وجود دارد؛ مشروط بر اینکه تجهیزات، کمپرسورها و مخزنه جایگاهها بهصورت صحیح نگهداری و نوسازی شوند.
وی هشدار داد: در سالهای اخیر، سرمایهگذاری لازم برای نوسازی تجهیزات جایگاههای سیانجی انجام نشده و کاهش مصرف نیز درآمد جایگاهداران را پایین آورده است؛ موضوعی که استمرار فعالیت این واحدها را با مخاطره روبهرو میکند.
ضرورت تعیین تکلیف نگاه دولت
جانمحمدی با تأکید بر ضرورت تصریح جایگاه سیانجی در سبد سوخت گفت: دولت و نهادهای سیاستگذار باید مشخص کنند چه جایگاهی برای سیانجی در سبد سوخت کشور در نظر دارند. حتی در صورت اصلاح قیمت سوخت، وجود سیانجی در کنار بنزین میتواند از هزینههای خانوارها، بهویژه در بخش حملونقل عمومی، بکاهد.
رئیس انجمن سیانجی با اشاره به تجربه کشورهای دارای ذخایر گاز طبیعی اعلام کرد: کشورهایی مانند آرژانتین، هند، پاکستان و روسیه بخشی از حملونقل خود را با گاز طبیعی فشرده پیش میبرند؛ ایران نیز با برخورداری از ذخایر عظیم گازی، شبکه انتقال گسترده و زیرساخت مناسب جایگاهی، میتواند در گام نخست دستکم 20 تا 30 درصد سبد سوخت خودروهای سبک را به سیانجی اختصاص دهد.