فصل اقتصاد - معاون سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی گفت: ذخایر استراتژیک به نقطه بسیار بحرانی رسیده است بعبارت دیکر ارقام ذخایر قرمز تیره است که این اوضاع ریشه در مسایل بنیادی دارد.
یاسر میرزایی در نشستی با موضوع راه حل های رفع ناترازی بنزین با بیان اینکه اکنون بنزین به مرحله بحرانی رسیده است، اظهار داشت: حل این مسئله درواقع فرار است یک بحران را حل و فصل کند بنابراین فارغ از مسئله بنیادی حامل های انرژی مهم است که به این مسئله بپردازیم.
وی با بیان اینکه بنزین در شرایط نرمالی نیست، افزود: گرچه باید بحران را حل کنیم اما برای حل مسائل بحرانی چاره ای نداریم جز اینکه به دلایل اصلی و بلندمدت بپردازیم.
معاون سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی با بیان اینکه میزان مصرف بنزین طی یک ماه گذشته به 135 میلیون لیتر در روز رسیده گفت: این میزان مصرف علیرغم شرایط جنگی و اقتصادی کشور نرمال نیست در حالت نرمال انتظار این است که مصرف 140 تا 145 میلیون لیتر در روز برسد اما این کاهش 5 تا 10 میلیون لیتری به دلیل شرایط اقتصادی است نه مدیریت.
وی با بیان اینکه اواخر تابستان و اوایل پاییز اوج مصرف بنزین است، افزود: اکنون میزان تولید پالایشگاهی 110 میلیون لیتر در روز و حدود 10 میلیون لیتر هم از ظرفیت پتروشیمی ها استفاده می شود.
میرزایی تصریح کرد: ممکن است بتوانیم تولید را از 120 میلیون لیتر در روز ببریم که این معادله اگر زیرساخت سخت افزاری رشد نکرده باشد نیاز به سرمایه گذاری دارد و درواقع به معنای پایین آوردن اکتان و کاهش کیفیت است.
وی ادامه داد: کاهش کیفیت به منظور دستیابی به تولید بیشتر به این معناست که به طور مثال اکتان 92 را به 87 برسانیم اما در این صورت اکر یک خودرو در هر 100 کیلومتر 10 لیتر مصرف دارد بنزین با اکتان کمتر(87) این میزان را به 13 لیتر در هر کیلومتر خواهد رساند نتیجه اینکه با افزایش تولید مصرف هم افزایش می یابد چون کیفیت سوخت پایین آمده است.
معاون سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی باید خلا تولید و مصرف را با واردات پر کنیم، خاطرنشان کرد: ما اکنون نیاز به واردات 15 میلیون لیتر داریم که فارغ از موضوع تامین مالی منجر به کسری بودجه می شود. حتی در صورت تامین مالی مسئله لجستیک را داریم، از جنوب شرایط برای واردات مناسب نیست در شمال هم جنگ روسیه و اوکراین اوضاع را بهم ریخته به طوری که روسیه تا 2027 صادرات را محدود کرده و کشوری مثل بلاروس هم به ما بنزین نمی دهد.
وی تاکید کرد: وقتی امکان واردات نداریم سراغ ذخایر استراتژیک ( ذخایر شرایط کوتاه مدت بحرانی) می رویم و اگر برداشت از ذخایر تبدیل به رویه بلندمدت شود که در سال 1405 این اتفاق افتاده ذخایر به نقطه بسیار بحرانی رسیده است بعبارت دیکر ارقام ذخایر قرمز تیره است که این اوضاع ریشه در مسایل بنیادی دارد.
نقشه راه دولت برای خروج از بحران سوخت؛ از تخصیص سهمیه به افراد تا نوسازی ناوگان
معاون سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، با تأکید بر تغییر اولویتهای سیاستگذاری انرژی کشور، از ضرورت انتقال تمرکز از «مدیریت گاز» به «مدیریت بحران بنزین و گازوئیل» خبر داد.
وی هشدار داد که در صورت عدم اتخاذ تصمیمات فوری برای زمستان پیشرو، کشور با شرایط دشوارتری روبهرو خواهد شد.
ظرفیت عظیم صرفهجویی 85 میلیون لیتری
میرزایی با مقایسه تطبیقی وضعیت حملونقل ایران با کشورهای همتراز مانند ترکیه، اعلام کرد: در صورت تطبیق شاخصهای شدت مصرف انرژی ناوگان سبک با استانداردهای منطقهای، امکان کاهش مصرف روزانه تا 85 میلیون لیتر وجود دارد.
ریشههای فنی ناترازی 85 میلیون لیتری
وی بیان کرد: کیفیت خودروهای داخلی (50٪ سهم ناترازی) میانگین مصرف سوخت خودروهای داخلی بیش از 11 لیتر در 100 کیلومتر است، در حالی که این رقم در استانداردهای جهانی به زیر 7 لیتر میرسد.
میرزایی نوسازی ناوگان را فرایندی زمانبر (7 تا 10 ساله) دانست و تأکید کرد که واردات محدود خودروهای لوکس، گرهای از مصرف طبقه متوسط باز نمیکند.
وی گفت: شیوههای حملونقل (25٪ سهم ناترازی) سهم پایین استفاده از حملونقل عمومی، پیادهروی و موتورسیکلتهای استاندارد، فشار مضاعفی بر مصرف سوخت وارد کرده است.
وی با بیان اینکه ساختار فعلی قیمتگذاری، مشوق سفرهای غیرضروری و رفتارهای پرمصرف است، پیشنهاد کرد: بنزین به جای «خودرو»، به «اشخاص» تعلق بگیرد.
معاون سازمان بهینهسازی انرژی ناکارآمدی تخصیص دستوری سوخت را نقد کرد و پیشنهاد داد: تخصیص عادلانه به جای اختصاص سهمیه به خودرو، سهمیه بنزین به «کد ملی» افراد تعلق گیرد. این اقدام به نفع دهکهای فاقد خودرو خواهد بود.
وی همچنین با تاکید بر ایجاد بازار مبادله گفت: با فراهم شدن امکان مبادله سهمیه میان مصرفکنندگان، نظام توزیع به سمت کارایی بیشتر حرکت خواهد کرد.
میرزایی بر حمایت مشروط نیز اشاره و اظهار داشت: سهمیه ناوگان حملونقل عمومی باید مشروط به نوسازی، دوگانهسوز کردن و بهبود استانداردهای فنی پرداخت شود تا از هدررفت منابع جلوگیری شود.
میرزایی با بیان اینکه سازمان بهینهسازی انرژی بازنگری در برنامههای خود را آغاز کرده است، تصریح کرد که اصلاح نظام مصرف سوخت تنها از دو مسیرِ «مدیریت سهمیهها» یا «تغییر قیمتها» امکانپذیر است، اما هر روشی باید با هدف تخصیص بهینه منابع و کاهش فشار اجتماعی پیادهسازی شود.