فصل اقتصاد - بر اساس نظرسنجی رویترز از نزدیک به 500اقتصاددان، احتمال تداوم تورم بالا در اقتصاد جهانی افزایش یافته است. بیشتر اقتصاددانان در این نظرسنجی پیشبینی خود از تورم را افزایش و برآوردهای خود از رشد اقتصادی را کاهش دادهاند؛ آن هم در شرایطی که جنگ در خاورمیانه وارد پنجمین ماه خود شده است و چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود.
هری کیشان* این نظرسنجی در مقطعی انجام شد که تهاجم آمریکا به ایران متوقف شده بود؛ اما الان که نویسندگان در حال نگاشتن این گزارش هستند، چالشهایی درباره مساله تنگه هرمز وجود دارد. آخرین تحولات که تاکنون پیشبینیهای مربوط به رشد اقتصاد جهانی در سال جاری و سال آینده را تغییر ندادهاند،
ممکن است چالشی بزرگتر برای بسیاری از بانکهای مرکزی بزرگ جهان ایجاد کنند؛ بانکهایی که سالها تلاش کردهاند تورم را به هدف تعیینشده بازگردانند، اما تاکنون در این مسیر موفقیت چندانی نداشتهاند. اقتصاددانانی که در نظرسنجی رویترز از 29ژوئن تا 27 ژوئیه شرکت کردند، پیشبینی تورم 39اقتصاد از میان 50 اقتصاد بزرگ جهان را برای سال جاری افزایش دادند. بسیاری از آنها این افزایش را به آثار جنگ رمضان نسبت دادند.
/
ساروبیا گانگولی* همچنین، آنها تردیدهایی نسبت به پیشبینی خود از رشد اقتصادی 32 کشور داشتند. در مورد تورم سال آینده نیز تقریبا همین نسبت از اقتصاد کشورها با پیشبینی افزایش تورم مواجه شدند و برآورد شتاب تورم در 37اقتصاد جهان افزایش یافت. در ماههای گذشته درگیریها در منطقهای که برای عرضه نفت جهان اهمیت حیاتی دارد، برای مدت کوتاهی قیمت نفت خام را به بالای 100دلار در هر بشکه رساند. اگرچه پس از آنکه واشنگتن دست از تهاجم علیه ایران برداشت، قیمت انرژی کاهش یافت، اما قیمت نفت همچنان بیش از 20درصد بالاتر از سطح پیش از آغاز جنگ در اواخر فوریه است. کلودیو ایریگوین، رئیس جهانی بخش اقتصاد در واحد پژوهش بانک آمریکا، در همین باره به رویترز گفته است: «بازار و برخی از همکاران ما احتمالا میزان ماندگاری تورم را دستکم گرفتهاند.» او اثر اولیه جنگ را «یک شوک رکودتورمی ملایم» توصیف کرده بود.
ایریگوین افزود: «چشمانداز تورم اکنون بیش از هر چیز به یک عامل مهم مرتبط است؛ ماجراجوییهای آمریکا، زیرا قیمت نفت میتواند همچنان افزایش یابد. آیا قیمت نفت به 120 یا 150 دلار خواهد رسید؟ هیچکس نمیداند. اما فکر نمیکنم کاهش قابلتوجهی در قیمت نفت رخ دهد.» پیشبینی تورم برای 17 اقتصاد از میان 21 اقتصاد پیشرفته مورد بررسی افزایش یافت. این افزایشها عمدتا ناشی از بازنگری در برآوردهای مربوط به کشورهای اروپایی، استرالیا و نیوزیلند بود، هرچند تغییرات در بیشتر موارد جزئی بود. بازده اوراق قرضه دولتی که به انتظارات تورمی حساس است نیز نشانههای هشداردهندهای ارسال میکند. بازده اوراق خزانه 10ساله آمریکا، با وجود سه مرتبه کاهش نرخ بهره از زمان آغاز دومین دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، در نزدیکی بالاترین سطح خود از زمان روی کار آمدن او قرار دارد.
/
//" alt="فصل اقتصاد" width="100%" /> شکاف بزرگ در رشد اقتصادی
هزینهکرد صدهامیلیارد دلاری مرتبط با هوش مصنوعی به رشد قدرتمند شماری از اقتصادها کمک کرده و موجب شده است پیشبینیهای رشد جهانی در چندین نظرسنجی فصلی ثابت بماند.
میانه پیشبینیها حاکی از رشد 2.9درصدی اقتصاد جهان در سال جاری و 3.1درصدی در سال 2027 است که نسبت به برآورد ماه آوریل تغییری نکرده است.
داگلاس پورتر، اقتصاددان ارشد در موسسه «بیاماو کپیتال مارکتس»، گفت: «جالب خواهد بود بدانیم اگر این موج هزینهکرد شرکتهای بزرگ فناوری در حوزه هوش مصنوعی وجود نداشت، اقتصاد جهانی اکنون در چه وضعیتی قرار داشت. گمان میکنم در آن صورت، نه فقط در آمریکا، بلکه در سطح جهان درباره اقتصادی بسیار ضعیفتر صحبت میکردیم.» پیشبینی رشد دو اقتصاد بزرگ جهان، یعنی آمریکا و چین که در مرکز رونق سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی قرار دارند، نسبت به پیشبینی سه ماه پیش بدون تغییر باقی ماند و بهترتیب 2.2 و 4.6درصد برآورد شد. کرهجنوبی و تایوان که هر دو از موج هوش مصنوعی منتفع شدهاند، در میان اقتصادهای جهان بیشترین افزایش پیشبینی رشد تولید ناخالص داخلی برای سال 2026 را به خود اختصاص دادند. فردریک نویمن، اقتصاددان ارشد آسیا در بانک اچاسبیسی، گفت: «یکی از نقاط روشن در بسیاری از اقتصادهای آسیایی، بهویژه کره و تایوان، سرمایهگذاری مرتبط با هوش مصنوعی است.» او افزود: «با این حال، اگر کمی دقیقتر نگاه کنیم، پشت این ظاهر، ساختار اقتصاد شکنندهتر از آن چیزی است که به نظر میرسد.
بخش قابلتوجهی از فعالیتهای اقتصادی، بهشکلی چشمگیر و مستمر، تحت تاثیر رونق سختافزارهای مرتبط با هوش مصنوعی قرار دارد؛ اما این رونق بر پایهای محدود استوار است، به نفع گروهی اندک تمام میشود و رکود در سایر بخشها را پنهان میکند.»
تقریبا تمام اقتصادهای دیگر برای سال2026 با کاهش پیشبینی رشد مواجه شدند. کویت، بحرین، قطر و عربستان سعودی بیشترین کاهشها را داشتند؛ اقتصادهایی که مستقیما از درگیریهای منطقه آسیب دیدهاند. انتظار میرود این اقتصادها در سال آینده بهبود وضعیت پیدا کنند. پیشبینی میشد اقتصاد منطقه یورو در سال جاری 0.5درصد رشد کند؛ رقمی که تقریبا نصف پیشبینی 0.9درصدی ماه آوریل است. با این حال، انتظار میرود رشد این منطقه در سال2027 بیش از دو برابر شود و به 1.2درصد برسد.
* خبرنگار رویترز