فصل اقتصاد - امروز بیش از هر زمان دیگری به همگرایی دولت، سازمانهای بیمهگر، سازمان غذا و دارو، شرکتهای دارویی، شرکتهای پخش و جامعه داروسازی نیاز داریم. پرداخت بهموقع مطالبات بیمهها و تأمین پایدار منابع طرح دارویار باید با نگاه به «امنیت دارویی» انجام شود، نه صرفاً بهعنوان یک تعهد مالی.
داروسازان و فعالان زنجیره تأمین دارو سالهاست در صف اول خدمت به مردم ایستادهاند؛ اما امروز، در صف آخرِ دریافت مطالبات و تأمین معیشت خود قرار گرفتهاند. تأخیر در پرداخت مطالبات داروخانهها از سوی بیمهها و بلاتکلیفی در اجرای طرح دارویار، زنگ هشدار جدی برای دولت و همه دستگاههای مسئول به صدا درآورده است.
زنجیره تأمین دارو یک زنجیره بههمپیوسته است؛ از تولیدکننده مواد اولیه و کارخانه داروسازی تا شرکتهای پخش و در نهایت داروخانهای که آخرین حلقه و ویترین نظام سلامت در برابر مردم است. اختلال در نقدینگی هر یک از این حلقهها، دیر یا زود خود را در حلقههای دیگر نشان میدهد. امروز فشار ناشی از انباشت مطالبات بیمهای، مشکلات نقدینگی و ارزی و تأخیر در پرداخت منابع طرح دارویار، این زنجیره را بیش از هر زمان دیگری تحت فشار قرار داده است.
پیامد این وضعیت تنها یک مسئله اقتصادی نیست. وقتی نقدینگی از چرخه تولید و توزیع دارو خارج میشود، توان شرکتها برای خرید مواد اولیه، پرداخت هزینههای تولید، تأمین کالا و پرداخت حقوق کارکنان کاهش مییابد. نتیجه میتواند تعدیل نیرو، توقف خطوط تولید، کاهش توان شرکتهای پخش و در نهایت آسیب به فعالیت داروخانهها باشد؛ اتفاقی که صدها هزار شاغل این زنجیره را با نگرانی و اضطراب نسبت به آینده شغلی خود مواجه کرده است.
در شرایط حساس کنونی، بهویژه با توجه به فشارهای ناشی از تحریمها و محدودیتهای ارزی، تأمین نقدینگی دیگر یک مطالبه صنفی صرف نیست؛ پاشنه آشیل امنیت دارویی کشور است.
صنعت دارویی ایران شبکهای گسترده و راهبردی است؛ صدها شرکت تولیدکننده دارو، دهها شرکت تولید مواد اولیه و بستهبندی، حدود 18 هزار داروخانه، دانشکدهها و اعضای هیئت علمی داروسازی و هزاران دانشجو و متخصص، مجموعهای را شکل دادهاند که استمرار فعالیت آن برای سلامت جامعه حیاتی است.
نباید فراموش کرد که تعطیلی یک کارخانه یا توقف یک خط تولید، صرفاً تعطیلی یک واحد اقتصادی نیست. کاهش توان یک شرکت پخش یا تعطیلی یک داروخانه نیز فقط یک مسئله صنفی نیست. هر اختلال در این زنجیره میتواند به حلقه بعدی سرایت کند و در صورت تداوم، امنیت و دسترسی مردم به دارو را با چالش مواجه سازد.
این مسئله درباره همه داروها اهمیت دارد، اما در مورد داروهای بیماران مزمن، خاص، صعبالعلاج و داروهای مورد نیاز در شرایط اورژانسی، اهمیت آن دوچندان است؛ چرا که کمبود یا تأخیر در دسترسی به برخی از این داروها میتواند مستقیماً سلامت و حتی جان بیماران را تهدید کند.
از سوی دیگر، بخش مهمی از تبعات این وضعیت متوجه کارکنان داروخانهها و مردم، بهویژه اقشار متوسط و کمبرخوردار جامعه خواهد شد. افزایش فشار اقتصادی بر داروخانهها در نهایت میتواند به کاهش دسترسی، افزایش نگرانی بیماران و تضعیف اعتماد عمومی منجر شود.
امروز بیش از هر زمان دیگری به همگرایی دولت، سازمانهای بیمهگر، سازمان غذا و دارو، شرکتهای دارویی، شرکتهای پخش و جامعه داروسازی نیاز داریم. پرداخت بهموقع مطالبات بیمهها و تأمین پایدار منابع طرح دارویار باید با نگاه به «امنیت دارویی» انجام شود، نه صرفاً بهعنوان یک تعهد مالی.
داروسازان و فعالان این حوزه در روزهای سخت، در کنار مردم ایستادهاند و خدمترسانی را متوقف نکردهاند. اکنون نوبت سیاستگذاران و تصمیمگیران است که در کنار آنان بایستند.
حفظ زنجیره تأمین دارو، حفظ اشتغال و معیشت هزاران خانواده و مهمتر از همه، حفاظت از سلامت مردم است.داروسازان همچنان در صف اول خدمتاند؛ شایسته نیست در صف آخرِ دریافت مطالبات و تأمین معیشت بایستند.
دکتر یدالله سهرابی عضو داروساز شورای عالی سازمان نظام پزشکی