فصل اقتصاد - معاون میراث فرهنگی استان فارس با تأکید بر اینکه احیای بافتهای تاریخی تنها با مرمت کالبدی محقق نمیشود، گفت: با وجود ظرفیتهای گسترده قانونی، مردمی و سرمایهگذاری، نبود ضوابط اختصاصی و طرح جامع حفاظت، مهمترین چالش پیش روی احیای بافت تاریخی شیراز است.
به گزارش ایلنا به نقل از وزارت میراث فرهنگی و گردشگری، صادق زارع، روز پنجشنبه یکم مرداد ماه 1405، در آیین گرامیداشت سالروز ثبت ملی بافت تاریخی شیراز، با اشاره به ظرفیتهای کمنظیر استان فارس در حوزه میراث فرهنگی گفت: فارس به معنای واقعی یک موزه روباز است؛ استانی که با بیش از سه هزار و 300 اثر ثبت ملی، از بناها و بافتهای تاریخی گرفته تا محوطهها، کاروانسراها، قلعهها، آتشکدهها، قنوات و آثار طبیعی و ناملموس، یکی از غنیترین استانهای کشور در حوزه میراث فرهنگی به شمار میرود.
معاون میراث فرهنگی استان فارس با بیان اینکه حفاظت از این حجم گسترده از آثار، تنها با اتکا به اعتبارات دولتی امکانپذیر نیست، افزود: واقعیت این است که امکانات موجود با نیازهای حوزه میراث فرهنگی فاصله زیادی دارد و اگر بخواهیم تنها به بودجههای دولتی تکیه کنیم، بخش قابل توجهی از این میراث ارزشمند از دست خواهد رفت. از این رو باید از همه ظرفیتهای قانونی، اجتماعی و مردمی برای حفاظت و احیای میراث فرهنگی استفاده کنیم.
زارع با تأکید بر اینکه بسیاری از ظرفیتهای قانونی تاکنون مغفول ماندهاند، گفت: یکی از مهمترین ظرفیتها، مشارکت مردم است. تجربه نشان داده هرجا مردم نسبت به ارزش آثار تاریخی آگاه شدهاند، خود به بهترین حافظان میراث فرهنگی تبدیل شدهاند و اجازه تعرض و تخریب را ندادهاند.
او نقش تشکلهای مردمی و انجمنهای میراث فرهنگی را نیز بسیار مهم دانست و افزود: استان فارس در ثبت آثار تاریخی، طبیعی و ناملموس جایگاه ممتازی دارد، اما هنوز از ظرفیت انجمنها و تشکلهای تخصصی به اندازه کافی استفاده نکردهایم. این تشکلها میتوانند بازوی اجرایی و فرهنگی مهمی برای حفاظت از میراث استان باشند.
معاون میراث فرهنگی استان فارس با اشاره به ظرفیت خیرین در حوزه میراث فرهنگی نیز گفت: همانگونه که خیران مدرسهساز و سلامت سالهاست در کشور فعالیت میکنند، امروز زمان آن رسیده که خیران میراث فرهنگی نیز به صورت سازمانیافته وارد میدان شوند. خوشبختانه نمونههای موفقی از مشارکت خیران در مرمت و احیای آثار تاریخی استان وجود دارد که باید گسترش یابد.
زارع ماده 20 قانون برنامه توسعه را یکی از مهمترین ظرفیتهای قانونی کشور دانست و افزود: این قانون امکان تبدیل مالیات به سرمایه میراثی را فراهم کرده است؛ یعنی فعالان اقتصادی میتوانند به جای پرداخت بخشی از مالیات، در مرمت و احیای بناهای تاریخی سرمایهگذاری کنند. این ظرفیت باید بیش از گذشته معرفی و اجرایی شود.
او آموزش مهارتهای سنتی مرمت را از دیگر ضرورتهای حوزه میراث فرهنگی دانست و افزود: باید آموزشهای تخصصی مرمت در نظام آموزشی و مهارتآموزی کشور تقویت شود و فرهنگ حفاظت از میراث فرهنگی از مدارس آغاز شود. همانگونه که شعار «هر مدرسه یک موزه» میتواند نسل آینده را با ارزشهای تاریخی و فرهنگی آشنا کند.
معاون میراث فرهنگی استان فارس با اشاره به روند سرمایهگذاری بخش خصوصی در بافت تاریخی شیراز بیان کرد: حضور سرمایهگذاران طی سالهای اخیر اتفاق مثبتی بوده و موجب احیای تعدادی از خانههای تاریخی شده است، اما این سرمایهگذاریها به صورت متوازن در سراسر بافت تاریخی توزیع نشده و هنوز بخشهایی از بافت از این روند بیبهره ماندهاند.
معاون میراث فرهنگی استان فارس یکی از مهمترین نیازهای بافت تاریخی شیراز را تدوین ضوابط اختصاصی و طرح جامع حفاظت و احیای بافت دانست و افزود: امروز واقعیت این است که بافت تاریخی شیراز هنوز از نبود یک نقشه راه تخصصی رنج میبرد. نه ضوابط اختصاصی برای مداخلات در بافت داریم و نه طرح یکپارچه حفاظت و احیا؛ در حالی که بدون چنین اسنادی، مدیریت این میراث ارزشمند با چالشهای جدی روبهرو خواهد بود.
زارع در پایان با تأکید بر ضرورت تعریف پروژههای محرک توسعه در نقاط کلیدی بافت تاریخی گفت: احیای هدفمند چند پلاک و محور شاخص میتواند همانند دومینو، روند باززندهسازی را به سایر بخشهای بافت تاریخی تسری دهد و شیراز را به الگویی موفق در حفاظت، احیا و بهرهبرداری پایدار از میراث فرهنگی تبدیل کند.