فصل اقتصاد - علت تحول امروزی در بازار تجربیات زنده مثل کنسرت و تئاتر و مسابقات ورزشی و ایونتها چیست و چه تاثیری بر آینده ما دارد.
منبع: فورچون
شاید امروز کمی دور به نظر برسد، اما دوران همهگیری کرونا و محدودیتهایش را همچنان به یاد داریم. در آن دوران، چشمانداز هر کسب و کاری که نیاز به حضور جمعی مردم داشت تیره و تار شده بود و رویدادهای زنده بازار خود را از دست داده بودند. کنسرتها، مسابقات ورزشی، تئاتر و موارد مشابه با آیندهای نامعلوم روبهرو بودند. ابری از تردید بر تمام قرارها و سفرهای کاری سایه افکنده بود. تا زمانی که همهگیری ادامه داشت، نگرانی از ابتلا به کرونا عملاً مردم را از حضور در مکانهای شلوغ و سفرهای غیرضروری دور نگه میداشت. اما حتی در بلندمدت، فرض غالب این بود که زندگی و کار بشر اساساً تغییر کرده و این تغییرات سرجایشان باقی خواهند ماند. آنچه «اقتصاد تجربه» نامیده میشد و حکایت از تجربه حضوری انسانی بود، داشت به سمت زوال میرفت.
اما به تدریج معلوم شد که اقتصاد تجربه به مفهوم سنتی آن واقعاً دستخوش تغییری بنیادین است، البته نه به شکلی که پیشبینیکنندگان تصور میکردند. مردم انگار با حس تازهای از «تجربه کردنِ زندگی بهصورت حضوری» از آن دوران بیرون آمدند. حالا مردم هم در زندگی شخصی و هم در کار، به دنبال فرصتهای بیشتری برای گرد هم آمدن هستند. و این کار را با وجود انواع چالشهای دیگر انجام میدهند. واقعیت هم این است که تقاضا برای تجربههایی که ما را «در زندگی واقعی» گرد هم میآورند، رونق گرفته است.
برای بررسی بیشتر موضوع، باید به ظهور «اقتصاد زندگی واقعی» بپردازیم. مدتها پیش از ورود هوش مصنوعی به صحنه، انسانها با موضوع اقتصادِ تجربه مواجه شده بودند. این اقتصاد در مجموعهای عمیقتر از نیروها ریشه دارد. انسانها ذاتاً برای پیوند با همدیگر و جامعه ساخته شدهاند و این نیاز بهطور چشمگیری در طول زمان و به رغم تحولات مختلف، پایدار مانده است. بنابراین، هر چه به سوی جهانی دیجیتالمحور و بیاصطکاک پیش برویم، کشش به سوی زندگی واقعی نیز قویتر میشود. از این زاویه، افزایش تقاضا برای پیوند حضوری میان مردم، آن هم در میان گسترش سریع فناوریها اصلاً تناقضآمیز نیست. بلکه دقیقاً همان چیزی است که باید انتظار داشته باشیم، و همان چیزی است که شاهد آن هستیم.
برآوردها حاکی از این است که بازار کنسرت و تئاتر، ورزشهای زنده و نمایشگاههای تجاری، که در سال 2024 حدود 700 میلیارد دلار بود، میتواند تا سال 2030 به حدود یک تریلیون دلار رشد کند، یعنی افزایشی نزدیک به 50 درصد. یک نمونه گویا از گوشهای از اقتصاد زندگی واقعی که همواره از آن بهعنوان حوزهای رو به افول یاد میشد اما عکس آن را ثابت کرده، حوزه نمایش بوده است. در طول سال 2025، یک نمایش موفق در یکی از سالنهای وستاند در لندن اجرا میشد که در نهایت تعداد مخاطبانش به بیش از 17.5 میلیون نفر رسید. این تعداد از تماشاگران، نزدیک به 15 درصد بالاتر از سطح پیش از همهگیری کرونا بود. با این اوصاف، حوزهای که زمانی تصور میشد با افول ساختاری روبهروست، نه تنها بهبود یافته بلکه اکنون دارد به شکلی بیسابقه مخاطب هم جذب میکند.
دلایل زیادی برای این شتاب وجود دارد، اما دو مورد برجسته است. اول اینکه ما در میانه بازنگری جهانی درباره اینکه «رابطه سالم با فناوری چه شکلی است» قرار داریم. هرچند این گفتوگو ممکن است در بستر شبکههای اجتماعی جان گرفته باشد، اما شاهدیم که حتی با گسترش هوش مصنوعی هم دارد شدت میگیرد. پژوهشهای زیادی هم ارتباط حضوری را ستون بنیادین سلامت انسان میدانند و آن را مثل ورزش و تغذیه ضروری قلمداد میکنند.
دوم اینکه، فناوری باعث شده که زمانِ سپریشده در جهان واقعی به نظر ما نمایانتر، قابلاشتراکگذاریتر و در برخی موارد حتی سودآورتر به نظر برسد. مردم میخواهند به جهان واقعی بروند چون میخواهند آن را در جهان مجازی به اشتراک بگذارند. برخی از جذابترین محتواهای آنلاینِ امروز، افرادی را نشان میدهد که مستندنگاری میکنند: اینکه چه کاری را بیرون از فضای آنلاین انجام دادهاند، به چه کنسرتها و رویدادهای ورزشی رفتهاند، در چه رستورانهایی غذا خوردهاند و به چه مکانهایی سفر کردهاند. این امر هم برای کاربران عادی و روزمره پلتفرمهای شبکههای اجتماعی صادق است و هم برای اینفلوئنسرهای پولبگیر. از این منظر، تجربههای جهان واقعی درواقع زندگی دیجیتال ما را غنی میکنند و چیزی به ما میدهند که ارزش اشتراکگذاری از گوشی یا رایانهمان را داشته باشد.
این حلقه بازخورد مثبت، درواقع تقاضای زیادی هم ایجاد میکند و موتور قدرتمندی برای رشد اقتصادی میسازد. پشت هر رویداد زنده، شبکه گسترده و پیچیدهای از کسبوکارها قرار دارد که تولید، لجستیک، صحنهآرایی، فناوری و مسائل دیگر را در بر میگیرد که بسیاری از آنها نسبتاً کوچک و تخصصی هستند. نتیجه میتواند شرکتهای قویتر و انتخابهای بهتر برای مصرفکنندگان و بنگاهها باشد. به نظر میرسد که این روند در آینده نیز با سرعت بیشتری ادامه داشته باشد.
لینک کوتاه: https://news.tccim.ir/?81309