فصل اقتصاد - یک مسئول صنفی با اشاره به وضعیت قیمت گوشت مرغ در بازار، گفت: مرغداری‌ها روزانه بین 600 تا 700میلیارد تومان زیان می‌کنند و تداوم این روند می‌تواند منجر به خروج بسیاری از واحدهای تولیدی شود.
به گزارش فصل اقتصاد، امروز با توجه به شرایط خاص کشور پایداری تولید از هر زمان دیگری بیشتر احساس میشود. تیراژ تولید اگر متناسب با نیاز بازار نباشد، چه کمبود داشته باشیم و چه بیش‌بود، خطر جدی برای حمایت از مصرف‌کننده و البته تولید پایدار کشور خواهد بود.
کمتر از یک ماه است که قیمت گوشت مرغ بین کالاهای اساسی، نه‌تنها افزایش نیافته بلکه روند کاهشی را طی کرده است. کاهش قیمت برای بازار و به ویژه مصرف‌کننده خبر خوبی است اما به شرط اینکه تولید پایدار تضمین‌شده باشد.
کاهش قیمت گوشت مرغ یا باید ناشی از پایین آمدن هزینه تولید باشد که با توجه به نرخ تورم بعید به نظر می‌رسد یا بهره‌وری در واحدهای تولیدی بالا رفته باشد که این مسئله هم نمی‌تواند صحت داشته باشد زیرا کشور در محاصره دریایی قرار دارد و تجهیز واحدهای تولید به ابزار روزآمد تولید به سختی قابل انجام است.
امروز خروج واحدهای کوچک و غیراقتصادی تولید نمی‌تواند خبر خوشی برای اقتصاد باشد، تولیدکنندگانی که در چرخه تورمی ناچار به تعطیل کردن تولید شده‌اند؛ امنیت غذایی امروز به پایداری تولید، حتی واحدهای کوچک، گره خورده چراکه دشمن تحریم‌های جدیدی را برای کشور در حال تدوین و اجرا است. چرا قیمت گوشت مرغ کاهش پیدا کرده و آیا این کاهش پایدار خواهد ماند؟
حبیب اسدالله‌نژاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران با اشاره به عدم تعادل میان عرضه و تقاضا در بازار گوشت مرغ کشور گفت: متأسفانه به دلیل مازاد تولید، مرغداران در حال حاضر قادر به فروش محصولات خود با قیمت تمام‌شده نیستند. در حالی که قیمت تمام‌شده هر کیلوگرم مرغ برای تولیدکنندگان در حدود 250 هزار تومان برآورد میشود، محصول نهایی در بازار با قیمتی بین 150 تا 170 هزار تومان عرضه میشود. در برخی از استان‌ها این عدد ممکن است به 180 هزار تومان برسد.
وی، زیان تحمیلی به تولیدکنندگان را سنگین و خارج از توان این صنف دانست و افزود: پیش‌بینی ما نشان می‌دهد که روزانه بین 600 تا 700 میلیارد تومان زیان به بدنه تولید کشور وارد میشود. تداوم این روند می‌تواند منجر به خروج بسیاری از واحدهای تولیدی از چرخه فعالیت و به خطر افتادن امنیت غذایی کشور شود.
خرید حمایتی کارساز است؟
این مسئول صنفی در خصوص اقدامات حمایتی دولت، ضمن انتقاد از نرخ‌های تعیین شده برای خرید تضمینی گفت: اگرچه مصوبه خرید 30 هزار تن مرغ مازاد (علاوه بر 70 هزار تن ذخیره استراتژیک) در دستور کار قرار گرفته و بخشی از آن نیز جذب شده، اما قیمت‌های اعمالی کارشناسی نیست. قیمت 335 هزار تومانی خرید شرکت پشتیبانی امور دام، پس از کسر هزینه‌های مترتب و افت بار، عملاً به عددی حدود 210 تا 215 هزار تومان می‌رسد که همچنان با قیمت تمام‌شده واقعی تولید فاصله معناداری دارد؛ در نتیجه حمایتی محسوب نمی‌شود.
وی با تأکید بر ظرفیت مازاد تولید کشور، اظهار کرد: کشور ظرفیت تولید سالانه بیش از 3 میلیون و 200 هزار تن مرغ را دارد، در حالی که برآوردهای میدانی پس از اصلاح نظام یارانه‌ها، نشان می‌دهد نیاز واقعی کشور کمتر از 2 میلیون و 400 هزار تن است. بنابراین، برای جلوگیری از هدررفت زیرساخت‌های تولید، صادرات مستمر و پایدار باید به عنوان یک راهبرد کلیدی در دستور کار قرار گیرد.
اسدالله‌نژاد تأکید کرد: سیاست‌های صادراتی نباید تابع تصمیمات لحظه‌ای باشد. دولت باید با رایزنی‌های دیپلماتیک با کشورهای مقصد و تنظیم عوارض صادراتی متناسب، بستری فراهم کند که مرغ ایرانی به صورت رقابتی در بازارهای هدف عرضه شود.
بهره‌وری و نوسازی؛ راهکار بلندمدت
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی کشور به ضرورت ارتقای بهره‌وری در واحدهای مرغداری اشاره کرد و اظهار کرد: بسیاری از واحدهای تولیدی از استانداردهای لازم برخوردار نیستند. پیشنهاد ما این است که بخشی از درآمدهای حاصل از اصلاح نظام یارانه‌ای در قالب تسهیلات کم‌بهره به تجهیز و نوسازی واحدهای فرسوده اختصاص یابد تا با اصلاح ساختار و سیستم‌های فنی، ضریب تبدیل و هزینه‌های تولید کاهش یابد.
وی همچنین با اشاره به وضعیت نهاده‌های وارداتی در ماه‌های اخیر، گفت: گزارش‌ها حاکی از کیفیت پایین نهاده‌های دامی است که مستقیماً بر بهره‌وری تولید و سلامت گله‌ها تأثیر منفی می‌گذارد.
وی در ادامه با اشاره به اهمیت تولید «مرغ سایز»، گفت: علاوه‌بر این، باید فرهنگ‌سازی گسترده‌ای برای تولید و مصرف «مرغ سایز» صورت گیرد؛ چرا که ترویج تولید مرغ با وزن استاندارد، ضمن کاهش دوره پرورش و هزینه‌های تولید، موجب افزایش ارزش تغذیه‌ای و کاهش ضایعات برای مصرف‌کننده نهایی خواهد شد .
دعوت از مردم برای حمایت از تولید ملی با افزایش خرید
اسدالله‌نژاد با اشاره به افت شدید قیمت مرغ در مقایسه با سایر اقلام پروتئینی و ارزش غذایی بالای این محصول، از شهروندان خواست تا در شرایط کنونی با یاری کردن از صنعت طیور کشور، مبادرت به خرید بیشتر گوشت مرغ کنند.
وی یادآور شد: با توجه به اینکه قیمت گوشت مرغ در حال حاضر بسیار پایین‌تر از ارزش واقعی آن و سایر کالاهای پروتئینی است، بهترین فرصت فراهم شده تا خانوارها سهم گوشت سفید را در سبد غذایی خود افزایش دهند. مردم می‌توانند در این ایام در راستای کمک به پایداری تولید، حجم خرید خود را افزایش داده و حتی بخشی از نیاز ماه آینده را خریداری و نگهداری کنند.
هشدار نسبت به جهش آتی قیمت‌ها
وی با تأکید بر اینکه تنظیم بازار بر اساس مکانیسم عرضه و تقاضا صورت می‌گیرد و با سخنرانی و دستورالعمل کنترل نمی‌شود، اظهار کرد: اگر تولیدکننده زیان ببیند و توان مالی خود را برای دوره‌های بعدی تولید از دست بدهد، آثار این زیان سنگین را در ماه‌های آینده در بازار خواهیم دید؛ اثراتی که به صورت جهش ناگهانی قیمت مرغ و گوشت مرغ خود را نشان خواهد داد.
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی افزود: برای دستیابی به بازاری با ثبات، قیمت تمام‌شده باید با بهای واقعی تولید، متناسب باشد و عرضه و تقاضا نیز تعادل داشته باشند. در همین راستا، هوشمندسازی زنجیره تأمین، تولید و توزیع مرغ را در کشور دنبال می‌کنیم تا ضمن به حداقل رساندن نوسانات قیمت، به اطلاعات دقیق، به‌روز و راست‌آزمایی‌شده از وضعیت تولید دست یابیم.
نوسان مولفه‌های تولید و ساختار قیمت تمام‌شده مرغ
اسدالله‌نژاد در بخش دیگری از سخنان خود به بی‌ثباتی قیمت نهاده‌های تولید و تأثیر آن بر ساختار هزینه‌ها، اشاره کرد و گفت: متأسفانه قیمت مولفه‌های تولید مداوم در حال تغییر است و این نوسانات، سهم هر بخش را در قیمت تمام‌شده دستخوش تغییر می‌کند. برای مثال، قیمت جوجه یک‌روزه که در اردیبهشت‌ماه به 130 تا 140 هزار تومان رسیده بود، در اواخر مرداد و اوایل شهریور به حدود 20 هزار تومان کاهش یافت.
وی اضافه کرد: یا قیمت کنجاله و سویا نیز پس از حذف ارز ترجیحی در دی ماه سال گذشته تا 115 هزار تومان بالا رفت، در مقطعی به 70 تا 75 هزار تومان رسید. اکنون در حدود 94500 تومان است؛ ذرت نیز از محدوده 43 هزار تومانی اکنون به نزدیک 67800 هزار تومان رسیده است.
این مسئول صنفی در تشریح ترکیب هزینه‌های تولید هر کیلو گرم مرغ زنده با احتساب قیمت‌های فعلی نهاده‌ها عنو.ان کرد: سهم جوجه یک روزه در تولید هر کیلو گرم مرغ حدود 6 درصد است. این عدد برای خوراک دام حدود 73 درصد، بخش بهداشت حدود 5 درصد و سایر مولفه‌ها حدود 2 درصد است. در این میان، نرخ ذرت، سویا و جوجه بیشترین اثرگذاری را بر قیمت تمام‌شده پرورش مرغ و تامین گوشت مرغ دارند و تغییرات قیمتی آن‌ها به‌طور مستقیم روند بازار را هدایت می‌کند.