فصل اقتصاد - سری جدید برنامه «صندوقچه» با محوریت بررسی «عملکرد صندوق‌های اهرمی در نیمه نخست امسال» منتشر شد.
برنامه «صندوقچه» محصول جدید پایگاه خبری بازار سرمایه ایران(سنا) است. این برنامه چالش‌ها و رویدادهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری را هر بار از زاویه‌ای متفاوت به بحث و بررسی می‌گذارد.
کارشناسان مشارکت‌کننده در این قسمت از برنامه «صندوقچه» زوایای مختلف عملکرد صندوق‌های اهرمی را در نیمه نخست سال جاری و هم‌چنین چالش حباب منفی به‌وجودآمده را به بحث گذاشته و دیدگاه‌های خود را بیان کرده‌اند.
صندوق‌های اهرمی در سال جاری در کسب بازده در میان صندوق‌های سرمایه‌گذاری فعال در بازار سرمایه، رکورددار بوده‌اند؛ حتی، هم بازده ریالی و هم بازده دلاری یک‌ساله اهرمی‌ها از 100 درصد فراتر رفته است. با این حال، همزمان با رشد بازده شاهد شکل‌گیری حباب منفی در این نوع از صندوق‌ها بوده‌ایم.
در سری جدید برنامه «صندوقچه» با حضور مدیران صندوق‌های اهرمی و کارشناسان بازار سرمایه روند عملکرد اهرمی‌ها به‌ویژه در نیمه نخست سال جاری بررسی شده است.
در قسمت جدید «صندوقچه» درباره چه موضوعی صحبت شده است؟
صندوق‌های اهرمی مانند سایر بخش‌های بازار سهام، در سال جاری عملکرد موفقی داشته‌اند. در حالی که در روزهای ابتدایی سال جاری همزمان با بسته ماندن بازار سهام، بسیاری از سهام‌داران نسبت به آینده این بازار ناامید بودند، بازگشایی بازار سهام پس از 88 روز تعطیلی سبب شد تا در مدت زمانی کوتاه فضای ذهنی حاکم بر بازار نیز به کلی تغییر کند. جاماندگی تورمی از سایر بازارها در کنار تدابیر اتخاذ شده برای ایجاد آرامش در فضای هیجانی، از بروز صف فروش‌های سنگین جلوگیری کرد. در اوج ناباوری رونق به بازار سرمایه بازگشته بود. چنین امری یک معنای واضح داشت؛ هر کسی که دوست این روند باشد می‌تواند، حتی بدون دانش سرمایه‌گذاری با سرمایه‌گذاری غیر مستقیم در صندوق‌های مبتنی بر سهام، به خصوص اهرمی‌ها سود خوبی کسب کند. همین مسئله باعث شده تاکنون علاوه بر بازده ریالی، حتی بازده دلاری صندوق‌های اهرمی، در دوره یک‌سال گذشته، از 100 درصد نیز فراتر رود. اما یک نکته وجود داشته، این صندوق‌ها همزمان با رشد مناسب بازده، دچار حباب منفی شده‌اند و در ادامه هرچه بازار بیش‌تر رشد کرده، این حباب منفی نیز بیش‌تر شده است. حباب منفی به زبان ساده یعنی ارزش دارایی صندوق روی تابلو بیش‌تر از ارزش بازار خود صندوق است. کارشناسان حاضر در برنامه صندوقچه راه‌کارهای خود را در این باره ارائه داده‌اند.
کارشناسان حاضر در قسمت جدید برنامه «صندوقچه» چه کسانی هستند؟
در قسمت جدید برنامه «صندوقچه»، امیر ندیری مدیر صندوق اهرمی نارنج، بهرام گروسی مدیر صندوق اهرمی دو ایکس کیان و مجید شجاعی کارشناس بازار سرمایه حضور دارند.
آلفای 225 درصدی اهرمی‌ها نسبت به شاخص کل؛ نگاهی اجمالی به دیدگاه کارشناسان
مجید شجاعی در این قسمت از برنامه «صندوقچه» بیش‌تر بر آمار عملکرد اهرمی‌ها تمرکز داشت. او نتیجه بررسی‌های خود درباره عملکرد اهرمی‌ها را توضیح داد و اعلام کرد: «در سال جاری صندوق‌های اهرمی توانسته‌اند یک رکورد تاریخی را به ثبت برسانند.»
امیر ندیری نیز از این بابت با دیگر مهمان برنامه هم‌نظر بود. مدیر صندوق اهرمی نارنج به بینندگان برنامه «صندوقچه» گفت: «بعد از جنگ، بازار روند صعودی داشته و رشد خوبی را تجربه کرده است. صندوق‌های اهرمی نیز به نسبت رشد بازار، بازده به‌مراتب بیش‌تری در مقایسه با بازار سهام داشته‌اند.»
شجاعی با استناد به آمار و ارقام ارائه شده تاکید کرد: «در یک سال گذشته صندوق‌های اهرمی توانسته‌اند بالاترین بازده را در میان بازارهای مالی ایران کسب کنند. میانگین بازده صندوق‌های اهرمی در این دوره 400 درصد بوده است. علت این موضوع نیز امکاناتی است که در این صندوق‌ها فراهم شده و به‌طور مشخص، ضریب اهرمی است.»
این کارشناس بازار سرمایه در بخشی دیگر از صحبت‌های خود، با اشاره به سهولت ایجاد شده در این نوع صندوق‌های سرمایه‌گذاری افزود: «از سوی دیگر، این صندوق‌ها به سرمایه‌گذار امکان داده‌اند بدون نیاز به دریافت اعتبار و مواجهه با چالش‌هایی که در فرآیند دریافت اعتبار از کارگزاری‌ها وجود دارد، با ریسک بالاتری سرمایه‌گذاری کند.»
مجید شجاعی گفت: «تا زمان ضبط این برنامه صندوق‌های اهرمی توانسته‌اند نسبت به شاخص، آلفای قابل‌توجهی ایجاد کنند؛ به‌طوری که آلفای یک‌ساله آن‌ها 225 درصد بوده است. هم‌چنین، بر اساس همین میانگین بازده 400 درصدی، بازده دلاری صندوق‌های اهرمی در یک سال گذشته 113 درصد بوده است.»
دلایل حباب منفی و پاسخ کارشناسان
با در نظر گرفتن چنین عملکرد موفقی این پرسش مطرح می‌شود که چرا یکی از بهترین و سودآورترین ابزارهای سرمایه گذاری غیر مستقیم هم‌چنان در استفاده بهینه از دارایی سرمایه گذاران ناکام است؟ پاسخ به این پرسش بنیادین را امیر ندیری و بهرام گروسی ارائه کرده‌اند.
امیر ندیری ضمن اشاره به این نکته که صندوق‌های اهرمی رکن بازارگردان ندارند، افزود: «اگر به هر دلیلی، مثلا افزایش ریسک‌ها یا هر موضوع دیگری، بازار شروع به اصلاح کند، سرمایه‌گذاران در صف‌های فروش گرفتار می‌شوند و نقدشوندگی‌ای که صندوق‌های سهامی کلاسیک یا سهامی، به واسطه بازارگردانی و هم‌چنین فعالیت صندوق‌های توسعه و تثبیت روی سهام دارند، در صندوق‌های اهرمی وجود نخواهد داشت.»
بهرام گروسی مدیر صندوق اهرمی دوایکس کیان نیز با ندیری در این خصوص هم نظر است، به گفته او «بازارگردانی سازوکار بسیار مناسبی است که مکانیزم عرضه و تقاضا را مانند سایر صندوق‌های ETF کنترل می‌کند. بازارگردان حباب را تا حد زیادی کنترل می‌کند، کیفیت محصول را نشان می‌دهد و مسائل دیگری را نیز مدیریت می‌کند.»
مدیر صندوق اهرمی نارنج وجود حباب منفی در اهرمی‌ها را در 3 نکته خلاصه کرد: «یکی از دلایل این موضوع را می‌توان در دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی جست‌وجو کرد، دلیل دیگر نیز نداشتن رکن بازارگردان است. هم‌چنین، صندوق‌های حمایتی بازار مانند صندوق توسعه و تثبیت اجازه خرید و فعالیت روی صندوق‌ها را ندارند.»
گروسی در توضیح تاثیر دامنه نوسان گفت: «دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی کم است. اگر بخواهیم بسیار ساده به موضوع نگاه کنیم، ضریب اهرم صندوق‌های اهرمی تقریباً روی 2 واحد است؛ بنابراین، دامنه نوسان آن‌ها نیز باید 2 برابر بازار سهام باشد. در حال حاضر، در صندوق‌های اهرمی هیچ مکانیزمی نداریم؛ یعنی اگر شما عملکرد خوبی داشته باشید یا عملکرد ضعیفی داشته باشید، بازار شرایط مناسبی داشته باشد یا شرایط نامناسبی را تجربه کند، تعداد یونیت‌هایی که در اختیار دارید ثابت است.»
به گفته مدیر صندوق دوایکس کیان، «اگر بازارگردان تعریف کنیم و تعداد بازیگران را افزایش دهیم، در این صورت شرکت‌ها می‌توانند کیفیت خود را نشان دهند. ما خودمان به‌عنوان یک نهاد مالی، هیچ علاقه‌ای نداریم که پول سرمایه‌گذار در صندوق ما قفل شود. اساساً معنایی ندارد که یک صندوق با 20 درصد حباب منفی مواجه باشد.»
مشروح دیدگاه کارشناسان برنامه «صندوقچه» را کجا ببینیم؟
دیدگاه‌های امیر ندیری مدیر صندوق اهرمی نارنج، بهرام گروسی مدیر صندوق اهرمی دو ایکس کیان و مجید شجاعی کارشناس بازار سرمایه، در روزهای آینده از طریق وب‌سایت «سنا» و هم‌چنین حساب‌های کاربری پایگاه خبری بازار سرمایه ایران(سنا)، در شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌های تلگرام، یوتیوب، آپارات، بله، ایتا، سروش‌پلاس و اینستاگرام، به‌صورت مکتوب و ویدئویی منتشر خواهد شد.
نسخه تصویری تیزر قسمت جدید برنامه «صندوقچه» را که شامل گزیده‌ای از دیدگاه‌های 3 کارشناس حاضر در این برنامه است، در ویدئوی زیر ببینید: