فصل اقتصاد - گزارش مرکز پژوهشهای مجلس برآورد میکند حذف استخراج غیرمجاز میتواند سهم ساعات با کسری بیش از 10 هزار مگاوات برق را در تابستان کاهش دهد.
، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی با عنوان «برآورد تأثیر استخراج رمزارزها بر مصرف برق کشور» میزان مصرف برق استخراج رمزارز در کشور را بر اساس دو روش، حدود 930 تا 1200 مگاوات برآورد کرده است.
در این گزارش، به دلیل نبود آمار رسمی از میزان مصرف برق استخراج رمزارز، از شاخص بینالمللی هشریت و همچنین تحلیل دادههای مصرف برق در دوره قطع سراسری اینترنت برای برآورد میزان مصرف این بخش استفاده شده است.
سهم استخراج رمزارز از ناترازی برق
بر اساس یافتههای این گزارش، انرژی مصرفشده برای استخراج رمزارز در چهار ماه گرم سال معادل 14 درصد کل ناترازی برق و حدود 6 درصد ناترازی توان برآورد شده است.
مرکز پژوهشهای مجلس همچنین بررسی کرده است که حذف استخراج غیرمجاز رمزارز چه اثری بر وضعیت تأمین برق در تابستان خواهد داشت. بر اساس این برآورد، با حذف این فعالیت، سهم ساعات دارای کسری بیش از 10 هزار مگاوات در کل تابستان از 17.9 درصد به 12.3 درصد کاهش مییابد.
در مقابل، سهم ساعات بدون کسری برق از 5.2 درصد به 33.6 درصد افزایش خواهد یافت.
مصرف سوخت استخراج رمزارز
در بخش دیگری از گزارش، مصرف سوخت مرتبط با تأمین برق مورد نیاز استخراج رمزارز سالانه حدود 2 میلیارد لیتر معادل گازوئیل برآورد شده است. بار مالی ناشی از این میزان مصرف سوخت نیز حدود 1.5 میلیارد دلار در سال ارزیابی شده است.
بررسی دادههای هشریت نیز نشان میدهد هشریت ایران در پایان سال 2025 به 10 اگزاهش رسیده و پس از جنگ رمضان به حدود 2 اگزاهش کاهش یافته است.
بر اساس گزارش مرکز پژوهشها، با فرض میانگین هشریت 13 تا 15 تراهش و توان مصرفی 1300 تا 1500 وات برای هر دستگاه استخراج، مصرف برق دستگاههای رمزارزی پیش از جنگ رمضان در بیشترین حالت حدود 1040 تا 1150 مگاوات بوده است.
کاهش 930 مگاواتی مصرف برق پس از قطع اینترنت
یکی دیگر از مبناهای مورد استفاده در این گزارش، بررسی الگوی مصرف برق در دیماه 1404 و همزمان با قطع سراسری اینترنت است.
بر اساس تحلیل انجامشده، متوسط مصرف برق در ساعات 3 تا 5 بامداد، یک هفته پس از قطع سراسری اینترنت، حدود 930 مگاوات نسبت به دوره قبل کاهش یافته است؛ رقمی که پژوهشگران آن را در برآورد مصرف برق استخراج رمزارز مورد استفاده قرار دادهاند.
کدام تعرفهها برای استخراج رمزارز سودآور است؟
مقایسه آستانه درآمدزایی استخراج رمزارز با تعرفههای برق سال 1405 در این گزارش نشان میدهد استخراج در بخش خانگی توجیه اقتصادی ندارد، اما در بخشهای کشاورزی، تجاری، صنعتی و عمومی امکان سودآوری وجود دارد.
بر همین اساس، گزارش مرکز پژوهشها فعالیتهای غیرمجاز استخراج رمزارز را عمدتاً مرتبط با استفاده از انشعابهای غیرقانونی، سوءاستفاده از تعرفههای برق و بهرهبرداری از برق داخلی نیروگاهها دانسته است.
این گزارش در عین حال تأکید میکند شناسایی استخراج غیرمجاز رمزارز صرفاً با مقایسه میزان مصرف مشترکان امکانپذیر نیست و بهکارگیری روشهای نظارت هوشمند و یکپارچه را ضروری میداند.
بر اساس پیشنهاد مطرحشده در گزارش، دادهکاوی الگوهای بار، تحلیل آماری مصرف داخلی نیروگاهها، بررسی تلفات غیرفنی شبکه توزیع و تطبیق دادههای مصرف برق با اطلاعات ترافیک اینترنت و تولید واحدهای صنعتی میتواند در شناسایی فعالیتهای غیرمجاز مورد استفاده قرار گیرد.
مرکز پژوهشهای مجلس همچنین با اشاره به خلأها و ابهامهای موجود در چارچوب قانونی، تکمیل مقررات مربوط به مجازات استخراج غیرمجاز رمزارز را ضروری دانسته و اعلام کرده است که این موضوع در گزارش دیگری بررسی خواهد شد.