فصل اقتصاد - صندوقهای درآمد ثابت ارزی با ایجاد ابزاری برای پوشش ریسک ارزی و جذب سرمایه، فرصتی برای اطمینانبخشی به سرمایهگذاران خارجی و تعمیق بازار فراهم میکنند.
محمد نوربخش، تحلیلگر ارشد بازارهای مالی در گفت وگو با خبرنگار مهر با اشاره به راهاندازی صندوقهای درآمد ثابت ارزی گفت این صندوق ها میتواند علاوه بر ایجاد یک ابزار جدید برای سرمایهگذاری و پوشش ریسک کاهش ارزش پول داخلی، از منظر کاهش ریسک سرمایهگذاری ارزی نیز اهمیت بالایی داشته باشد؛ چرا که یکی از دغدغههای اصلی سرمایهگذاران خارجی، نحوه حفظ ارزش ارزی سرمایه و امکان خروج اصل و سود سرمایه در آینده است.
این کارشناس خبره بازار سرمایه، با اشاره به ظرفیت صندوقهای ارزی برای کاهش ریسک سرمایهگذاری خارجی، گفت: اگر شرایط اقتصادی و سیاستگذاری کشور به گونهای باشد که زمینه برای ورود سرمایه خارجی، حتی بهصورت حداقلی، فراهم شود، صندوقهای ارزی میتوانند نقش پررنگی در کاهش ریسک این سرمایهگذاریها داشته باشند.
وی افزود: یکی از موانع اصلی ورود سرمایه ارزی به ایران همواره این بوده است که سرمایهگذار خارجی اگر امروز یک دلار وارد ایران کند و برای مثال آن را با نرخ 150 هزار تومان به ریال تبدیل کند تا در بورس یا بخش دیگری سرمایهگذاری کند، نمیتواند با اطمینان پیشبینی کند که در زمان خروج اصل و سود سرمایه، قوانین ارزی و نرخ ارز چه تغییراتی کرده است و در نهایت چه میزان سود دلاری به دست خواهد آورد. این اقتصاددان ادامه داد: این مسئله و ابهام، یکی از ریسکهای مهم برای سرمایهگذار خارجی است و صندوقهای ارزی میتوانند نقش بسیار پررنگی در کاهش این ریسک داشته باشند.
صندوق ارزی چگونه ریسک سرمایهگذار خارجی را کاهش میدهد؟
نوربخش در تشریح سازوکار این ابزار توضیح داد: سرمایهگذار خارجی میتواند ارز خود را در صندوقهای ارزی سرمایهگذاری کند و سپس واحدهای این صندوقها را نزد بانکهای ایرانی بهعنوان وثیقه قرار دهد و در مقابل، تسهیلات ریالی دریافت کند. وی افزود: در این حالت، سرمایه اصلی فرد به شکل دارایی ارزی حفظ میشود و سرمایهگذار میتواند از محل وام ریالی دریافتشده، سرمایهگذاری خود را در اقتصاد ایران انجام دهد.
این تحلیلگر ارشد بازارهای مالی ادامه داد: اگر این سرمایهگذاری برای فرد سود ایجاد کند، در نهایت میتواند آن سود را به ارز تبدیل کند، در حالی که اصل سرمایه او نیز در قالب واحدهای صندوق ارزی باقی مانده است. نوربخش تأکید کرد: بنابراین صندوقهای ارزی میتوانند نقش بسیار فعالی در کاهش ریسک سرمایهگذاران خارجی و جذب سرمایهگذاری خارجی داشته باشند؛ البته مشروط به اینکه بتوانند اعتماد لازم را در میان سرمایهگذاران ایجاد کنند.
صندوقهای ارزی چگونه نرخ بازده بدون ریسک را تغییر میدهند؟
وی در ادامه درباره اثر گسترش صندوقهای درآمد ثابت ارزی بر ساختار نرخهای بازده در اقتصاد توضیح داد: با شکلگیری و گسترش صندوقهای درآمد ثابت ارزی، نرخ بهره بدون ریسک در بازار به نرخ رشد ارز به علاوه بهره ارزی افزایش پیدا میکند. برای درک این موضوع، نرخ بازده بدون ریسک در یک اقتصاد را میتوان بهعنوان بازدهی در نظر گرفت که سرمایهگذار انتظار دارد بدون پذیرش ریسک قابل توجه، از یک سرمایهگذاری به دست آورد. در شرایطی که ابزار ارزی رسمی در دسترس قرار میگیرد، سرمایهگذار دیگر صرفاً نرخ سود ریالی را با سایر گزینهها مقایسه نمیکند، بلکه بازدهی ارزی و تغییرات ارزش پول داخلی را نیز در محاسبات خود وارد میکند.
نوربخش با اشاره به همین مسئله گفت: شاید این موضوع خیلی هم جای خوشحالی نداشته باشد، هرچند من طرفدار هر ابزار جدیدی هستم و از ایجاد ابزارهای جدید استقبال میکنم. به بیان دیگر، گسترش صندوقهای درآمد ثابت ارزی میتواند یک «معیار بازدهی» جدید برای سرمایهگذاران ایجاد کند. در این شرایط، پروژهها و داراییهای ریالی برای جذب سرمایه باید بتوانند بازدهی متناسب با ریسک خود ارائه دهند؛ زیرا سرمایهگذار یک گزینه رسمی و ارزی برای مقایسه در اختیار خواهد داشت. این موضوع از یک سو میتواند به تعمیق بازار سرمایه و افزایش تنوع ابزارهای سرمایهگذاری کمک کند و از سوی دیگر، در صورتی که بازدهی داراییهای ریالی نتواند متناسب با تغییرات نرخ ارز و بازدهی ارزی باشد، میتواند رقابت برای جذب منابع را میان ابزارهای ریالی و ارزی افزایش دهد.