فصل اقتصاد - عضو انجمن صنعت تهویه مطبوع گفت: بیش از یک میلیون دستگاه کولر گازی، معادل نیمی از نیاز بازار، از مسیرهای غیررسمی تأمین میشود؛ در حالی که تولید واقعی داخل کمتر از 200 هزار دستگاه است.
به گزارش فصل اقتصاد، مهدی بستانچی رئیس انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع ایران امروز در نشست خبری با انتقاد از ورود کالاهای بیکیفیت و قاچاق به کشور گفت: صنعت تهویه مطبوع یکی از حلقههای مهم زنجیره صنعتی و اقتصادی کشور است، اما طی سالهای گذشته به دلیل قرار گرفتن در سایه برخی صنایع، با کمتوجهی و تصمیمات نادرست مواجه شده است.
وی افزود: یکی از مهمترین مشکلات این صنعت، ورود کالاهایی است که از نظر مصرف انرژی استانداردهای لازم را ندارند؛ موضوعی که بخشی از آن ناشی از قاچاق و بخشی نیز ناشی از واردات از مسیرهای رسمی است.
بستانچی با بیان اینکه انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع مخالف واردات کالاهای روز دنیا نیست، اظهار کرد: ما به هیچ وجه مخالف واردات محصولات جدید و باکیفیت نیستیم، اما بهشدت با ورود کالاهای بیکیفیت مخالفیم. ابتدا باید ظرفیت تولید داخل و استانداردهای مرتبط با آن مشخص و قابل رهگیری شود و پس از آن، برای کالاهای مورد نیاز یا محصولاتی که از نظر فناوری و کیفیت در سطح بالاتری قرار دارند، واردات از مسیر قانونی انجام شود.
وی ادامه داد: برای تحقق این هدف، وجود آزمایشگاههای مرجع، گمرکات تخصصی و کارشناسان مسلط به تجهیزات تهویه مطبوع ضروری است. همچنین باید ضرایب مصرف انرژی و استانداردهای مرتبط بهدرستی شناخته و اطلاعرسانی و فرهنگسازی شود.
40 درصد مصرف برق در ساعات اوج مربوط به تجهیزات سرمایشی است
رئیس انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع با اشاره به سهم بالای تجهیزات سرمایشی در مصرف برق کشور گفت: حدود 40 درصد مصرف برق در ساعات پیک به تجهیزات سرمایشی مربوط میشود و اگر بتوان تنها 10 درصد از مصرف این تجهیزات را در زمان اوج بار کاهش داد، میتوان بخش قابلتوجهی از نیاز شبکه برق را پوشش داد.
وی افزود: برای نمونه، مجموع مصرف برق شهرکهای صنعتی دولتی کشور حدود 4400 مگاوات است و کاهش مصرف تجهیزات سرمایشی میتواند به اندازه ساخت ظرفیت جدید نیروگاهی برای کشور ارزش داشته باشد.
بستانچی تاکید کرد: قبل از اینکه صرفاً به سمت ساخت نیروگاه برویم، باید ببینیم چگونه میتوانیم برق را درست مصرف کنیم. ساخت نیروگاه بهتنهایی هنر نیست؛ هنر این است که بتوانیم مصرف برق را کاهش دهیم و همان ظرفیت موجود را به شکل بهینه مورد استفاده قرار دهیم.
وی با بیان اینکه دولت به عنوان رگولاتور باید در این زمینه نقش جدیتری ایفا کند، گفت: دولت دو راه دارد؛ یا قیمت برق را افزایش دهد که با توجه به شرایط اقتصادی کشور امکانپذیر نیست و نباید فشار بیشتری به مردم وارد شود، یا اینکه با سیاستگذاری و استانداردگذاری، مصرف انرژی را مدیریت کند.
ضرورت الزام دستگاههای دولتی به خرید تجهیزات کممصرف
وی افزود: دولت باید برای دستگاههای اجرایی خود خرید تجهیزات کممصرف و پربازده را الزام کند و خرید تجهیزات پرمصرف را متوقف سازد. همچنین تجهیزات فرسوده در ساختمانهای دولتی باید جایگزین شوند و استفاده از سیستمهای کنترل هوشمند در ساختمانهای بزرگ به یک الزام تبدیل شود.
بستانچی ادامه داد: تعرفه برق نیز باید هدفمند باشد و راندمان تجهیزات به شکل شفاف اعلام شود تا مصرفکننده بتواند هنگام خرید، محصول کممصرف و پربازده را از محصول پرمصرف تشخیص دهد.
انحصار نمایشگاه تهویه مطبوع باید شکسته شود
رئیس انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع همچنین با انتقاد از وضعیت برگزاری نمایشگاههای تخصصی صنعت تهویه مطبوع گفت: صنعت تهویه مطبوع در دنیا به عنوان یک صنعت مستقل و شاخص شناخته میشود و نمایشگاههای تخصصی متعددی برای آن برگزار میشود، اما در ایران با وجود پیگیریهای چندساله انجمن، هنوز امکان برگزاری یک نمایشگاه تخصصی مستقل برای این صنعت فراهم نشده است.
وی افزود: انجمن در دولتهای گذشته و دولت فعلی مکاتبات متعددی انجام داده و حتی برای برگزاری نمایشگاه تخصصی تهویه مطبوع از مسئولان مختلف دستور گرفته است، اما سازمان توسعه تجارت همچنان با برگزاری این نمایشگاه موافقت نکرده و در این بخش به نوعی یک انحصار ایجاد شده است.
صنعت تهویه مطبوع ظرفیت صادرات دارد
بستاتچی در ادامه با تاکید بر ظرفیت بالای این صنعت برای حضور در بازارهای خارجی گفت: اگر حمایتهای درست و سیاستگذاری مناسب انجام شود، صنعت تهویه مطبوع میتواند چشمانداز بسیار روشنی داشته باشد و حتی ظرفیت صادراتی قابلتوجهی ایجاد کند.
وی افزود: این صنعت علاوه بر کاهش مصرف برق و کاهش نیاز کشور به سرمایهگذاریهای سنگین برای ایجاد ظرفیت جدید نیروگاهی، میتواند در حوزه ارزی نیز برای کشور دستاورد داشته باشد.
وی تاکید کرد: برای مثال، ایجاد هر 100 مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی حدود 35 تا 40 میلیون دلار سرمایهگذاری نیاز دارد، در حالی که دولت میتواند با هزینهای بسیار کمتر، از طریق افزایش راندمان تجهیزات و کاهش مصرف، ظرفیت مؤثری به شبکه برق کشور اضافه کند.
رئیس انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع گفت: صنعت تهویه مطبوع نیازمند سیاستگذاری شفاف، استانداردهای اجباری، مقابله با قاچاق، حمایت از تولیدکنندگان واقعی و ایجاد امکان رقابت عادلانه است و انتظار داریم دولت و نهادهای نظارتی نسبت به این موضوع توجه جدی داشته باشند.
قاچاق گسترده در حوزه کولر گازی
در ادامه این نشست علی آرینپور نائب رئیس انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع با اشاره به ظرفیت تولید داخلی کولر گازی گفت: بر اساس مجوزهای تولید و پروانههای صادرشده از سوی وزارت صمت، ظرفیت اسمی تولید کشور حدود دو میلیون دستگاه در سال است، در حالی که نیاز سالانه بازار نیز حدود 2 تا 2.5 میلیون دستگاه برآورد میشود.
وی افزود: با وجود این ظرفیت اسمی، تولید واقعی شرکتهای داخلی در حال حاضر کمتر از 200 هزار دستگاه در سال است. از سوی دیگر، بر اساس اطلاعات استخراجشده از گمرکات، حدود 700 هزار دستگاه کولر گازی از مسیرهای قانونی وارد کشور شده است و مشخص نیست بخش قابلتوجه باقیمانده نیاز بازار چگونه تأمین شده است.
وی ادامه داد: وقتی مصرفکننده هر زمان که نیاز داشته باشد کولر گازی را در بازار پیدا میکند، اما آمار واردات رسمی با میزان عرضه موجود در بازار همخوانی ندارد، میتوان نتیجه گرفت که حجم قابلتوجهی از این محصولات -که نیمی از نیاز بازار را شامل میشود- از مسیر قاچاق و یا مسیرهای غیررسمی دیگر وارد کشور میشود.
رقابت نابرابر تولیدکنندگان داخلی با کالای وارداتی
آرینپور با اشاره به مشکلات تولیدکنندگان داخلی اظهار کرد: تولیدکننده داخلی امروز با رقابتی بسیار نابرابر با کالاهای وارداتی بیکیفیت مواجه است. یک تولیدکننده داخلی باید برای تأمین مواد اولیه، ارز، سرمایه در گردش و مجوزها با مشکلات متعددی مواجه شود، اما کالای وارداتی بیکیفیت بهراحتی وارد بازار میشود.
وی افزود: این صنعت به صنایع مختلفی مانند فولاد، مس، آلومینیوم و صنعت ساختمان وابسته است و میتواند به عنوان یکی از موتورهای محرک بخشهای مختلف اقتصاد عمل کند، اما رکود بازار و کمبود نقدینگی، شرکتهای توانمند این حوزه را که حتی ظرفیت صادرات دارند، با خطر از بین رفتن مواجه کرده است.
72 درصد بهای تمامشده صنعت تهویه مربوط به مواد اولیه است
وی با اشاره به ساختار هزینه تولید در صنعت تهویه مطبوع گفت: حدود 72 تا 73 درصد بهای تمامشده محصولات این صنعت مربوط به مواد اولیه است و این رقم بسیار بالایی است.
وی افزود: وقتی بیش از 70 درصد بهای تمامشده یک محصول به مواد اولیه اختصاص دارد، هرگونه تغییر در قیمت ارز، تحریمها، محدودیت واردات یا اختلال در زنجیره تأمین میتواند تأثیر مستقیمی بر قیمت تمامشده و توان رقابتی تولیدکننده داشته باشد.
وی ادامه داد: صنعت تهویه مطبوع عملاً به صنعتی تبدیل شده که بخش عمده بهای محصول نهایی آن از مواد اولیه تشکیل میشود و کوچکترین تغییر در پارامترهای مؤثر بر تأمین مواد اولیه میتواند شرایط تولید را بهشدت تحت تأثیر قرار دهد.
استاندارد اجباری برای تجهیزات تهویه مطبوع ضروری است
نائب رئیس انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع با اشاره به نبود استاندارد اجباری جامع در این حوزه گفت: اگر قرار است تجهیزات تهویه مطبوع بخش قابلتوجهی از مصرف برق کشور را به خود اختصاص دهند، باید کیفیت و میزان مصرف انرژی آنها بهصورت جدی کنترل شود.
وی افزود: دولت باید استانداردهای حداقلی و الزامات مصرف انرژی را برای این تجهیزات اجباری کند و اجازه ندهد محصولاتی که راندمان پایینی دارند وارد بازار شوند.