سقوط اعتبار مدارک دانشگاهی در عصر آزمون‌های مجازی؛ آیا هویت علمی دانشجویان در خطر است؟

فصل اقتصاد - عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی با هشدار نسبت به ضعف‌های جدی در نظام برگزاری آزمون‌های مجازی دانشگاه‌ها، گفت: تداوم این روند بدون سازوکارهای دقیق احراز هویت، اعتبار مدارک دانشگاهی و اعتماد به نظام آموزش عالی را با تهدید جدی مواجه می‌کند و بازنگری در شیوه‌های ارزشیابی مجازی باید در اولویت قرار گیرد.

عبدالوحید فیاضی عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار خانه ملت درباره تخلفات صورت‌گرفته در برگزاری آزمون‌های مجازی دانشگاه‌ها، گفت: نظام آموزش و ارزشیابی مجازی با ضعف‌های جدی مواجه است و در شرایط فعلی نمی‌تواند معیار قابل اتکایی برای سنجش توان علمی دانشجویان باشد. هر چند آزمون‌های حضوری نیز خالی از اشکال نیستند، اما همچنان از اعتبار و قابلیت سنجش بیشتری نسبت به آزمون‌های مجازی برخوردارند.
آزمون مجازی؛ سنجش علمی یا دروازه بی‌اعتباری مدارک؟
نماینده مردم نور و محمودآباد در مجلس شورای اسلامی افزود: در آزمون‌های غیرحضوری این احتمال وجود دارد که فردی غیر از دانشجو به سوالات پاسخ دهد؛ از این رو، آزمون مجازی نمی‌تواند معیار مناسبی برای ارزیابی علمی باشد و تداوم این وضعیت آسیب‌های جدی برای نظام آموزش عالی کشور به همراه خواهد داشت.جامعه امروز به این باور رسیده است که مدرک دانشگاهی لزوماً نشان‌دهنده دانش و مهارت واقعی افراد نیست. این نگرانی از دوران شیوع کرونا آغاز شد و در پی برگزاری گسترده آزمون‌های مجازی، به‌ویژه پس از شرایط ناشی از جنگ 12 روزه، تشدید شده است.
وقتی هر فرد دیگری می‌تواند جای دانشجو امتحان بدهد
فیاضی با بیان اینکه حضور شخص دیگری به جای دانشجو در آزمون مجازی صرفاً یک تقلب فردی نیست، تصریح کرد: این اتفاق بیش از آنکه تخلف دانشجو باشد، نشانه ضعف سازوکارهای نظام آموزشی و نبود استانداردهای لازم برای احراز هویت در فضای مجازی است. اگر سیستم نتواند هویت واقعی آزمون‌دهنده را تشخیص دهد، باید ریشه مشکل را در ضعف زیرساخت‌های آموزشی جست‌وجو کرد.
هوش مصنوعی؛ ابزار یادگیری یا تهدید نظام ارزشیابی؟
عضو کمیسیون آموزش مجلس با اشاره به گسترش فناوری‌های نوین اظهار کرد: امروز دانشجویان می‌توانند با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی یا امکانات دیجیتال، بدون زحمت و حتی بدون نیاز به شبکه‌های سازمان‌ یافته تقلب، در آزمون‌ها شرکت کنند. این موضوع نشان می‌دهد که شیوه‌های سنتی برگزاری آزمون مجازی دیگر پاسخگوی شرایط جدید نیست.
وی در مورد اعتماد بازار کار به مدارک دانشگاهی در معرض خطر، گفت: اگر در کنار این مسئله، خرید و فروش خدمات شرکت در آزمون و جایگزینی افراد متخصص به جای دانشجویان نیز وجود داشته باشد، این موضوع به یک زنگ خطر جدی برای نظام آموزشی کشور تبدیل خواهد شد. استمرار چنین روندی اعتماد عمومی به نظام آموزش عالی را کاهش می‌دهد و در نهایت اعتبار مدارک دانشگاهی ایران را هم در بازار کار داخلی و هم در مجامع علمی بین‌المللی تحت تأثیر قرار خواهد داد.
کمیسیون آموزش برای پایان دادن به این خلا چه خواهد کرد؟
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس در پایان با اشاره به برنامه‌های این کمیسیون در اجلاسیه سوم گفت: صیانت از اعتبار مدارک علمی و بازنگری در شیوه‌های آموزش و ارزشیابی مجازی باید به‌طور جدی در دستور کار قرار گیرد و نقاط ضعف این نظام با تدوین سازوکارهای دقیق احراز هویت و نظارت، برطرف شود./
پایان پیام