فصل اقتصاد - معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس با بیان اینکه از میان 564 شرکت بررسی‌شده، حدود 40 درصد گزارش حسابرسی مشروط داشته‌اند، گفت: سازمان بورس در حال بازنگری دستورالعمل حاکمیت شرکتی است.
به گزارش فصل اقتصاد، حمید یاری، عضو هیئت‌مدیره و معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار، در پنل «پاسخگویی، فساد، شفافیت و حاکمیت شرکتی در ایران» در نخستین همایش ملی حاکمیت شرکتی مطرح شد که امروز (سه‌شنبه، 19 آبان) با مشارکت پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی، کمیسیون اجتماعی و حاکمیت شرکتی اتاق بازرگانی ایران و فدراسیون مدیریت و مشاوران کسب‌وکار ایران در محل اتاق بازرگانی برگزار شد با اعلام این موضوع از برنامه سازمان بورس برای بازنگری دستورالعمل حاکمیت شرکتی خبر داد و اظهار کرد: این دستورالعمل طی سه تا چهار سال گذشته در بازار سرمایه اجرا شده و بر اساس بازخوردهای دریافتی از بخش‌های مختلف، در حال برنامه‌ریزی برای تدوین نسخه جدید آن هستیم.
وی با اشاره به جایگاه دستورالعمل حاکمیت شرکتی در میان مقررات بازار سرمایه افزود: این دستورالعمل در پایگاه قوانین و مقررات بازار سرمایه از نظر میزان ارجاع و مراجعه، رتبه نخست را به خود اختصاص داده است که نشان‌دهنده اهمیت و توجه فعالان بازار سرمایه به این موضوع است.
یاری با تأکید بر اینکه حاکمیت شرکتی دیگر یک انتخاب برای بنگاه‌های اقتصادی نیست، تصریح کرد: در فضای رقابتی امروز، استقرار سازوکارهای حاکمیت شرکتی ضرورتی برای فعالیت شرکت‌ها محسوب می‌شود و نمی‌توان آن را صرفاً موضوعی اختیاری برای شرکت‌های بورسی یا خصوصی دانست.
40 درصد شرکت‌های بررسی‌شده گزارش حسابرسی مشروط دارند
معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس با اشاره به نتایج ارزیابی شرکت‌های بازار سرمایه گفت: در بررسی انجام‌شده، 564 شرکت مورد ارزیابی قرار گرفتند و با وجود اینکه این شرکت‌ها در طبقات امتیازی بالایی از نظر رعایت الزامات حاکمیت شرکتی قرار داشتند، حدود 40 درصد آنها دارای گزارش حسابرسی مشروط بودند.
وی این موضوع را یکی از شکاف‌های مهم در وضعیت حاکمیت شرکتی کشور دانست و افزود: با وجود عملکرد نسبتاً مناسب شرکت‌ها در رعایت الزامات و سازوکارهای راهبری، از نظر اثربخشی واقعی این سازوکارها هنوز نتوانسته‌ایم به نتایج مطلوب دست پیدا کنیم.
یاری با بیان اینکه گزارش حسابرسی مشروط موضوعی نیست که بتوان به‌سادگی از کنار آن عبور کرد، اظهار کرد: در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، گزارش‌های حسابرسی مشروط به شکلی که در کشور ما مشاهده می‌شود، وضعیت متداولی نیست و انتظار می‌رود شرکت‌ها به سمت دریافت گزارش‌های مقبول حرکت کنند.
وی ادامه داد: یکی از برنامه‌های دوره فعلی هیئت‌مدیره سازمان بورس این است که با استفاده از مدل‌ها و سازوکارهای مختلف، زمینه حرکت شرکت‌ها به سمت دریافت گزارش‌های حسابرسی مقبول و اصلاح فرایندهای عملکردی آنها فراهم شود.
رعایت الزامات حاکمیت شرکتی در شرکت‌های بورسی به 94 درصد رسید
عضو هیئت‌مدیره سازمان بورس در بخش دیگری از سخنان خود با تشریح نتایج اجرای دستورالعمل حاکمیت شرکتی طی سال‌های اخیر گفت: سازمان بورس در چهار سال گذشته با طراحی سازوکار ارزیابی و اعطای تندیس شفافیت، تلاش کرده است رعایت الزامات حاکمیت شرکتی را در شرکت‌های بازار سرمایه تقویت کند.
وی با اشاره به روند بهبود شاخص‌های ارزیابی افزود: نسبت رعایت الزامات مربوط به هیئت‌مدیره و مدیران عامل که در سه سال گذشته 90 درصد بود، در ارزیابی امسال به 94 درصد رسیده است.
یاری ادامه داد: نسبت رعایت الزامات مجامع عمومی نیز از 94 درصد به 95 درصد افزایش یافته و در حوزه پاسخگویی و شفافیت، این نسبت از 85 درصد به 92 درصد رسیده است.
معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس همچنین درباره گزارشگری پایداری اظهار کرد: نسبت رعایت الزامات گزارشگری پایداری از 90 درصد به 93 درصد افزایش یافته و در مجموع، نسبت رعایت الزامات حاکمیت شرکتی در شرکت‌های بورسی نیز از 90 درصد به 94 درصد رسیده است.
وی با اشاره به شرایط فعالیت شرکت‌ها در سال گذشته گفت: این بهبود در حالی اتفاق افتاده که بازار سرمایه و شرکت‌ها در سال گذشته با شرایط خاصی از جمله قطعی اینترنت و محدودیت‌های ناشی از شرایط جنگی مواجه بودند، اما شرکت‌ها همچنان خود را ملزم به رعایت الزامات افشا و دستورالعمل حاکمیت شرکتی دانستند.
یاری با بیان اینکه نتایج این ارزیابی‌ها در همایش بازار سرمایه طی دو هفته آینده اعلام خواهد شد، افزود: شرکت‌های برتر در شاخص‌های مختلف معرفی و مورد تقدیر قرار خواهند گرفت.
وی با تأکید بر اهمیت کمیته ریسک اظهار کرد: کمیته ریسک یکی از مهم‌ترین کمیته‌های تخصصی شرکت‌هاست و اگر به‌درستی فعالیت کند، می‌تواند با رویکردی پیش‌نگرانه، بخش قابل توجهی از وظایف و بار کاری کمیته حسابرسی را کاهش دهد.
یاری افزود: کمیته ریسک باید پیش از بروز مشکلات، ریسک‌های احتمالی را شناسایی و برای کنترل آنها اقدام کند؛ از این رو تقویت جایگاه و عملکرد این کمیته در دستورالعمل جدید حاکمیت شرکتی مورد توجه قرار خواهد گرفت.
وی همچنین از جمله مواردی که در ارزیابی‌ها با میزان رعایت پایین‌تری مواجه بوده‌اند، به نبود سازوکارهای کافی برای رعایت یکسان حقوق سهامداران، رعایت نشدن برخی الزامات مربوط به گزارش‌های دوره‌ای واحد حسابرسی داخلی که باید هر سه ماه ارائه شوند و همچنین اظهارنظر حسابرس مستقل درباره الزامات مرتبط با تبصره ماده 40 اشاره کرد.
صنایع واسطه‌گری مالی و بانک‌ها عملکرد بهتری در حاکمیت شرکتی داشتند
عضو هیئت‌مدیره سازمان بورس در بخش دیگری از سخنان خود به تفاوت عملکرد صنایع مختلف در رعایت الزامات حاکمیت شرکتی پرداخت و گفت: صنایع واسطه‌گری مالی، به‌ویژه بانک‌ها، و همچنین صنعت ساخت دستگاه‌ها و وسایل ارتباطی از جمله گروه‌هایی بودند که عملکرد بهتری در این حوزه داشتند.
وی یکی از دلایل عملکرد بهتر این شرکت‌ها را نقش سهامداران نهادی دانست و افزود: سهامداران نهادی با برخورداری از قدرت نظارتی بیشتر، هیئت‌مدیره‌های قوی‌تری را مطالبه می‌کنند و همین موضوع شرکت‌ها را به سمت شفافیت و پاسخگویی بیشتر سوق می‌دهد.
یاری تأکید کرد: نقش سهامداران نهادی در ارزیابی عملکرد شرکت‌ها و نظارت بر تصمیمات مدیریتی، یکی از عوامل مؤثر در بهبود کیفیت حاکمیت شرکتی است.
آموزش و حاکمیت شرکتی در حوزه فناوری اطلاعات در دستور کار سازمان بورس
معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس در پایان با اشاره به اقدامات آموزشی این سازمان طی چهار سال گذشته گفت: آموزش یکی از محورهای مورد توجه سازمان بورس برای ارتقای حاکمیت شرکتی بوده و در این مدت موضوعات مختلفی در این زمینه دنبال شده است.
وی افزود: حاکمیت شرکتی به‌صورت عمومی، پایداری شرکتی و در سال‌های اخیر با توجه به اهمیت روزافزون فناوری اطلاعات، حاکمیت شرکتی و فناوری اطلاعات از جمله محورهایی بوده‌اند که در برنامه‌های آموزشی سازمان مورد توجه قرار گرفته‌اند.
یاری با تأکید بر ضرورت حرکت شرکت‌ها به سمت عملکرد شفاف‌تر و اثربخش‌تر اظهار امیدواری کرد با اصلاح دستورالعمل‌ها، تقویت کمیته‌های تخصصی و افزایش نظارت و آموزش، زمینه بهبود کیفیت حاکمیت شرکتی در شرکت‌های بازار سرمایه فراهم شود.