شرارت امر خیر در ایران
بحران‌های پسابحران اقتصادی

بحران‌های پسابحران

  بزرگنمايي:

فصل اقتصاد - چرا گاهی امر خیریه و کارهای خیریه بحران‌هایی در پی دارند؟ پاسخ را در این مقاله بخوانید.
یاسر عرب جامعه‌شناس/ آینده نگر
1 - زن و شوهری ثروتمند تصمیم می‌گیرند کار خیر کنند. بعد با خودشان می‌گویند «خوب حالا چه‏کار کنیم؟» آنگاه آلبوم خاطراتشان را ورق می‌زنند و می‌بینند «آخی! در کودکی خیلی تنها بودیم.» این می‌شود که می‌روند جلوی بهزیستی (سازمانی که نمی‌داند به چه زبانی بگوید توانِ مدیریت آسیب‌های اجتماعی در ایران را ندارد!) و ظرف سه الی چهار سال 45 بچه را به سرپرستی قبول می‏کنند و به شکل اتوبوسی به خانه چهارطبقه‌شان می‌آورند. کار خیر از این پرسر و صداتر؟ از در و دیوار خبرنگار و رسانه‌ها و تشویق و تمجید حواله‌شان می‌شود. به عنوان نیک‌اندیش قدر می‌بینند و بر صدر می‌نشینند و حلقه‌های تازه‌ای از خیرین دور ایشان را می‌گیرند. حالا شب شعر، کنسرت، چلوکبابی شاندیز و... هرآنچه بزرگ‌ترها در آروزیش هستند ویترین زندگی این بچه‌هاست. پس چرا زن و شوهر مهمان ویژه‏برنامه «ماه عسل» صدا و سیما نشوند؟ اما با درد زمان چه کنیم؟ پانزده سال می‌گذرد و بالاخره آخر پاییز می‌شود. نتیجه؟ تعدادی از بچه‌ها در این مدت فرار کرده‌اند. برخی از پسران معتاد شده‌اند. بعضی دختران بزهکار شده‌اند. برخی با یکدیگر ازدواج کرده و طلاق گرفته‌اند و حالا هرکدام سر جنگ دارد با دیگری برای تصاحب بچه و باقی زندگی‌اش! بهزیستی چه می‌گوید؟ «هیچ!» چه دارد بگوید؟ بعد 15 سال می‌گویند «جواز این‌ها را باطل کردیم.» گزارشاتی از مسائل «اخلاقی» مرد سرپرست، از طرف کودکانِ حالا بزرگ‏شده، پرونده قضایی می‌سازد و نیازی به چهار شاهد عادل هم پیدا نمی‌شود! بچه‌ها بعد از مدتی یکی‏یکی شهادت و شکایتشان را پس می‌گیرند! خیریه اما با همین سیستم فضاحت‏بار همچنان دایر می‌ماند! (چون آن مجوز که باطل شده برای بهزیستی بوده و این مجوز را که دایر است نیروی انتظامی داده است! شوخی‌اش هم دیگر بی ‏مزه است، نه؟)
2 - یک سر به چم‏مهر (لرستان) بزنید! مردمانی که قبل از سیل بالاترین همبستگی اجتماعی را داشته‌اند امروز به یک شکاف اجتماعی گسترده دچار شده‌اند. آنان که دیروز زیر تیغ آفتاب مهربانانه گندم درو می‌کردند امروز زیر سایه ابر نامهربانی کینه به سینه می‌ریزند و برای هم دندان می‌سایند! چرا؟ چون خیرین بعد از سیل مداخلات بدون مطالعه‌ای در چم‌مهر داشته‌اند که موجب چشم و هم‏چشمی و احساس تبعیض بین خانواده‌های نیازمند شده است. قبل از سیل سطح زندگی مردم نزدیک به هم بود و هنگام سیل تقریباً همگی زندگی از دست داده بودند. خیرین محترم اما به این‏یکی یخچال داده‌اند و به آن‏یکی نداده‌اند. برای آن‏یکی مبلمان برده‌اند و به این‏یکی زیلو هم نرسیده. آن برادر زندگی‌اش را با سلیقه فلان خیر مثل کاخ ساخته و این برادر همچنان خاکسترنشین است. حتی این کودک سه عروسک دارد و آن‏یکی در حسرت یک اسباب ‏بازی مانده! ختم کلام اینکه بعد از سیلِ آب، حالا سیلِ کینه روستا و مردمش را با خود برده است.
3 - دوست مستندسازی دارم که به دعوت انجمن حمایت از زندانیان برای توصیف وضعیت خانواده‌های زندانیان استانی (اکثراً بی‌بضاعت) مشغول فیلم‏سازی شده است. قرار تولید سی روایت از سی خانواده بوده اما با تولید داستان هفتم پروژه از سمت کارفرما متوقف می‌شود. چرا؟ چون فیلم ایشان (به عنوان یک مستندساز اجتماعی که خود دانش‏آموخته علوم اجتماعی است) واکاوی دقیق ریشه‌های فقر در خانواده زندانیان و متمرکز بر ایده توانمندسازی ایشان بوده است. پس رسماً به ایشان گفته می‌شود «یا فیلم‌های گریه‏دار تولید کنید یا از ادامه همکاری معذوریم! چراکه این اشک ریختن مخاطب است که او را دست به جیب می‌کند.» اینکه برگزارکننده «جشن‌های گل‏ریزان» چه نفع یا نیتی از چرخه استخراج «اشک و پول» دارد البته وظیفه دوست بنده بوده و حدس‌هایی نیز دارد اما اجمالاً از این روند بوی خوبی به مشام نمی‌رسد... .
4 - فهم جامعه ما از کار خیر و امور خیریه و تشکیلات خیریه‌ها و نگاه خیرین و... در چه وضعیتی است؟ بعد از ماجرای غیزانیه، خیریه‏ای تماس گرفته بود که «برای پروژه کشاورزی در خوزستان فلان میلیارد می‌خواهیم هزینه کنیم اما اطمینان نداریم و چون به تو اعتماد داریم، اگر بگویی کار خوبی است ما انجام می‌دهیم!» یعنی فاجعه اینکه خیریه یک‏صدم آن هزینه (پول‏پاشی) را حاضر نیست صرف پژوهش کند و ببیند این رویکرد در درازمدت چه عواقب و پیامدهایی دارد؟ بعد می‌خواهد با یک تماس سروته قصه را هم بیاورد!
5- به بازاندیشی در فرایند «خصوصی‌سازی سازمان بهزیستی» و رصد «منظومه خیرین و خیریه‌ها در ایران» نیازمندیم. چرا برخی پروژه‌های رفع محرومیت (مثلاً در بشاگرد) بعد چهل سال تمام نمی‌شود؟ کاش نهادی، سازمانی، نیرویی، یا سرمایه‏ای نمادین برای بررسی «شرارت امر خیر در ایران» قدمی بردارد.



ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

مقاصد به‏‏‌صرفه در سفرهای 2023

پلان مدرن برای تعاونی‌های مسکن

رکورد تاریخی تورم اروپا

شاید به وقت نوامبر

پافشاری بر سیاست شکست‌خورده فیلترینگ

کارنامه نیمساله سیاستگذار خودرو

مثلث رشد نرخ دلار

پایان وضعیت اضطراری صنایع جهان؟

مخاطب خاص پیام نظامی ایران

چک لیست اقتصاد شکننده

بازدارندگی هسته‌ای به مو بند است

سند رسمی رکود خانه‌سازی

برگزاری بیست و دومین نمایشگاه بین المللی صنعت تهران

در سفر وزیر اقتصاد به استان خراسان رضوی چه گذشت؟

مهلت یک ماهه آزادسازی وثیقه سهام شرکت‌های دولتی

افزایش ظرفیتِ حمایت از گزارشگران فساد به زودی

درخواست انتشار اوراق اختیار فروش تبعی حداکثر در دو روز بررسی می‌شود

دنیای امروز دنیای میکروقدرت‌ها است

فناوری اطلاعات سفر را تسهیل کرده است

مسیر مهار تورم از کنترل ترازنامه بانک‌ها می‌گذرد/ 3 اثر منفی افزایش نرخ سود بانکی برای اقتصاد ایران

افزایش دما در برخی شهرها از 11 مهر/ پیش‌بینی بارش پراکنده در پایتخت

یورو بی مشتری ماند

برنامه‌ریزی برای رساندن گاز آذربایجان به جنوب‌شرق اروپا‌/ آیا یک میلیارد مترمکعب گاز‌ مشکل اروپا را حل می‌کند‌

عراق چقدر ارز خارجی دارد

سایپا در مسیر رشد قرار گرفت/ آینده روشن سایپا با اقدامات کلیدی انجام شده

فصل اقتصاد سایت تخصصی اقتصاد ایران

© - www.fasleqtesad.ir . All Rights Reserved.