درک نادرست از مفهوم بهره‌وری اقتصادی

درک نادرست از مفهوم بهره‌وری

  بزرگنمايي:

فصل اقتصاد - سال‌های سال است در برنامه‌های توسعه این موضوع مطرح می‌شود که برای دستیابی به رشد اقتصادی مورد نظر باید از رشد بهره‌وری هم استفاده کرد. در واقع گفته می‌شود مثلا برای تحقق رشد اقتصادی 8درصد، باید 5.5‌درصد از محل سرمایه‌گذاری و 2.5درصد از محل رشد بهره‌وری به دست آید. معمولا چنین استناد می‌شود که بسیاری از کشورهای در حال توسعه از رشد بهره‌وری به‌خوبی بهره‌مند شده‌اند و بخشی از توسعه خود را مرهون این عامل هستند.
علی سرزعیم
این تفکیک، این ذهنیت را ایجاد کرده است که برای رشد بهره‌وری نیاز به سرمایه‌گذاری نیست و کافی است مدیریت انسانی سازمان‌ها و منابع اقتصادی را بهبود بخشیم تا بهره‌وری رشد کند. واقعیت آن است که بهره‌وری در دو سطح مطرح می‌شود: در سطح بنگاه و در سطح اقتصاد. وقتی عالمان حوزه مدیریت در مورد بهره‌وری صحبت می‌کنند، غالبا در این باره صحبت می‌کنند که یک مدیر چگونه می‌تواند بهترین بازدهی را از منابع در اختیارش داشته باشد. بنابراین مدیریت به طور عام و مدیریت منابع انسانی به طور خاص در پی آن است که عامل انسانی به عنوان مدیر چه رفتاری داشته باشد تا زیرمجموعه‌اش عملکرد بهتری نشان دهد.
بهره‌وری در سطح اقتصاد مفهوم وسیع‌تری است و وقتی از منابع سخن به میان می‌آید، همه نوع منابع مطرح است؛ اعم از منابع انسانی و منابع مالی تا منابع سرمایه‌ای و فناورانه و منابع طبیعی. نکته مهمی که برخی ممکن است به اشتباه بیفتند، این است که تصور کنند بهبود بهره‌وری در سطح اقتصاد به پول نیاز ندارد و کافی است مدیران را عوض کنیم و مدیران بهتری بیاوریم. در سطح اقتصاد، بهره‌وری معمولا با ارتقای سطح فناوری ممکن می‌شود. بگذارید با چند مثال آن را توضیح دهم. گفته می‌شود که نیروگاه‌های برق موجود با راندمان یا بهره‌وری پایین کار می‌کنند، یعنی از یک‌واحد ورودی گاز، مثلا 30واحد برق حاصل می‌شود. حال اگر از فناوری روزآمدتری استفاده شود، از همان یک‌واحد گاز، مثلا 60واحد برق به دست می‌آید.
پس بهبود بهره‌وری در صنعت برق نیازمند ارتقای فناوری و ارتقای فناوری نیازمند منابع مالی است. پیش از این آژانس‌های مسافری با تلفن افراد را به نقاط مختلف شهر می‌رساندند و معمولا مسیر برگشت را خالی طی می‌کردند. اینک تاکسی‌های اینترنتی هر خودروی نزدیکی را به مسافر می‌رسانند و در مقصد مسافری را پیدا کرده و به محل جدید می‌رسانند. بنابراین بهره‌وری هر خودرو در جابه‌جایی مسافر بسیار بهبود یافته است. این بهبود میسر نبود، مگر با کمک فناوری برنامه‌نویسی که البته نوشتن نرم‌افزارهای مذکور بسیار هزینه‌زاست و کار راحتی نیست! مثال ساده دیگر خودروست. در گذشته خودروها آنقدر ناکارآ بودند که به ازای هر 100کیلومتر بیش از 10لیتر بنزین مصرف می‌کردند؛ اما خودروهای جدید مصرف به‌مراتب کمتری دارند. بنابراین نمی‌توان به افزایش بهره‌وری در مصرف بنزین رسید؛ جز آنکه خودروهای موجود را با خودروهای جدیدتر عوض کرد.
نکته مهم آن است که لازم نیست مسوولان به بخش‌های مختلف دستور دهند که فناوری خود را روزآمد کنند؛ بلکه سیاستگذار باید با اصلاح قیمت‌ها به فعالان اقتصادی علامت بدهد که حفظ و تداوم فناوری گذشته را به‌صرفه نبینند و خودشان متمایل شوند که فناوری جدید را به کار گیرند! به‌عنوان مثال، وقتی گازوئیل بیش از حد ارزان است، هیچ صاحب کامیون، اتوبوس و تریلی‌ای انگیزه ندارد هزینه زیادی کند تا کامیون، اتوبوس یا تریلی خود را با کامیون‌ها و تریلی‌های جدید که مصرف گازوئیل کمتری دارند عوض کند و بابت آن پولی دهد. به قول معروف، سری را که درد نمی‌کند دستمال نمی‌بندند. حال وقتی گازوئیل گران شود، صاحبان کامیون‌ها، اتوبوس‌ها و تریلی‌های قدیمی خواهند دید که به‌صرفه‌ است خودروهای خود را با خودروهای جدید که مصرف گازوئیل بسیار کمتری دارند عوض کنند. این‌گونه است که حمل‌ونقل بار و مسافر با مصرف گازوئیل کمتر میسر خواهد شد و این‌گونه بهره‌وری انرژی در این بخش ارتقا خواهد یافت. حال اگر افراد پول خرید خودروی جدید را نداشته باشند، می‌توان به آنها وام داد تا این بهبود میسر شود.
با این توضیحات مشخص می‌شود که ارتقای بهره‌وری در سطح کلان بدون هزینه نیست و اتفاقا بسیار پرهزینه است. اینکه کره‌جنوبی توانسته است از محل رشد بهره‌وری، رشد سرمایه‌گذاری خود را تکمیل کند، به این واسطه است که روی روزآمدسازی فناوری هزینه زیادی کرده است. اینک مساله پیش‌روی ما این است که دولت تا اطلاع ثانوی در تنگنای مالی است و پول تغییر فناوری را ندارد. از سوی دیگر به واسطه تحریم، امکان روزآمدسازی فناوری حتی با وجود پول و سرمایه به‌راحتی ممکن نیست. در نتیجه تصور کسب رشد اقتصادی از طریق رشد بهره‌وری در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر به نظر نمی‌رسد!
منبع: دنیای اقتصاد
لینک کوتاه: https://news.tccim.ir/?77972


ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

گمرک هم صادرات روغن نباتی را ممنوع اعلام کرد

روایت بانک جهانی از رشد اقتصاد ایران میان تنش‌های ژئوپولیتیک

ضریب جینی بخش روستایی در ایران 34.3 و شهری 31.1 درصد شد

بازنشستگان نگران متناسب‌سازی حقوق‌ها و صدور احکام نباشند

فرزین خبرداد:امکان انتشار یک میلیارد یورو اوراق ارزی در بورس

رمزگشایی از پرونده‌های ارزی اخیر

فقرزدایی یا فقیرزدایی؟

فلج تجارت با تحریم

بایدن لجباز

برق‌گرفتگی اقتصاد ایران

گردش مالی خانوارهای یارانه‌بگیر بازنگری می‌شود

نبض ناموزون فولاد در بهار/ ترمز صادرات فولاد کشیده شد

وصول 10 هزار و 195 میلیارد ریال از منابع نفتی برای اجرای نهضت ملی

گزارش روزانه بورس 23 تیرماه؛ ریزش 9 هزار واحدی شاخص کل

خاندوزی: 94 همت کالا توسط سازمان اموال تملیکی تعیین‌تکلیف شد

آغاز پیش فروش بلیت قطارهای مسافری مردادماه از فردا

افزایش مجوز صدور و تمدید آموزشگاه‌های آزاد در دولت سیزدهم

هدفگذاری اشتغال امسال استان تهران چقدر است؟

شاخص بازار سرمایه افت کرد

نظارت بهداشتی و شرعی دام‌های قربانی در تاسوعا و عاشورا

قیمت‌گذاری دستوری برای خودرو هم ممنوع شد؟

مهلت تعریف حساب وکالتی تمام شد؛ دیگر اقدام نکنید/ ثبت‌نام خودروهای وارداتی تا پایان فردا شب

پرداختن به آموزش علوم پزشکی و نظارت بر اجرای قانون جوانی جمعیت در دستور کار « کمیته جمعیت و آموزش »کمیسیون بهداشت

همچنان امکان اصرار کمیسیون اجتماعی بر تعطیلی روز شنبه وجود دارد

افزایش 6 درصدی مصرف بنزین کشور به‌دلیل تغییر ساعات اداری

© - www.fasleqtesad.ir . All Rights Reserved.