پزشکان، اصناف و کارمندان چقدر مالیات پرداخت کردند؟ اقتصاد کلان

پزشکان، اصناف و کارمندان چقدر مالیات پرداخت کردند؟

  بزرگنمايي:

فصل اقتصاد - آخرین اطلاعات حاکی از آن است که در دهه اخیر سهم مالیات بر درآمد مشاغل از کل درآمدهای مالیاتی حدود شش درصد بوده است، در حالی که مشاغل سهم 20 درصدی از تولید ناخالص داخلی کشور دارند. همچنین مجموع مالیات دریافتی از مشاغل نصف مالیات دریافتی از حقوق کارکنان بخش عمومی و خصوصی است.

طبق ماده 93 قانون مالیات‌های مستقیم، درآمدی که شخص حقیقی از طریق اشتغال به مشاغل یا به عناوین دیگر غیر از موارد مذکور در سایر فصل‌های قانون مذکور در ایران تحصیل کند، پس از کسر معافیت‌های مقرر مشمول مالیات بر درآمد مشاغل است. براساس ماده 94 قانون مذکور، درآمد مشمول مالیات مؤدیان مالیات بر درآمد مشاغل نیز عبارت است از کل فروش کالا و خدمات به اضافه سایر درآمدهای آنان که مشمول مالیات فصول دیگر شناخته نشده پس از کسر هزینه‌ها و استهلاکات مربوط طبق مقررات فصل هزینه های قابل قبول و استهلاکات.
طبق ماده 101 قانون مالیات های مستقیم، درآمد سالانه مشمول مالیات مودیان مالیات بر درآمد مشاغل که اظهارنامه مالیاتی خود را طبق مقررات در موعد مقرر تسلیم کرده‌اند تا میزان معافیت موضوع ماده (84) این قانون از پرداخت مالیات معاف و مازاد آن به نرخ‌های مذکور در ماده (131) این قانون مشمول مالیات خواهد بود.
جزئیات تبصره 100 قانون مالیات‌های مستقیم
مهمترین و پرکاربردترین حکم در حوزه مالیات بر درآمد مشاغل، تبصره ماده 100 قانون مالیات های مستقیم است. در این تبصره آمده است: سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند برخی از مشاغل یا گروه‌هایی از آنان را که میزان فروش کالا و خدمات سالانه آنها حداکثر سی برابر معافیت موضوع ماده (84) این قانون باشد، از انجام بخشی از تکالیف از قبیل نگهداری اسناد و مدارک موضوع این قانون و ارائه اظهارنامه مالیاتی معاف کند و مالیات مودیان مذکور را به‌ صورت مقطوع تعیین و وصول کند. در مواردی که مودی کمتر از یک سال مالی به فعالیت اشتغال داشته باشد، مالیات متعلق نسبت به مدت اشتغال محاسبه و وصول می‌شود. حکم این تبصره مانع از رسیدگی به اظهارنامه‌های مالیاتی تسلیم‌ شده در موعد مقرر نخواهد بود.
میزان مالیات مشاغل در ایران چقدر است؟
براساس آمارهای سازمان امور مالیاتی کشور، میزان درآمد ناشی از مالیات مشاغل در سال های اخیر به شرح زیر است:
درآمدهای مالیات مشاغل در سال های 1395 تا 1401 (هزار میلیارد تومان):

سال1398139914001401
میزان درآمد مالیاتی 11.5
12.417 26.9
در سال 1400، تعداد مودیان مالیاتی مشمول مالیات بر مشاغل که اقدام به تسلیم اظهارنامه یا فرم تبصره ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم کرده‌اند، حدود 2.9 میلیون نفر بوده است و این رقم در سال 1401 به حدود 4.4 میلیون نفر رسیده است. با توجه به ارقام مذکور، سرانه مالیات پرداختی توسط مشاغل در سال 1400، حدود 5.8 میلیون تومان و در سال 1401 حدود 6.1 میلیون تومان بوده است. بنابراین بخش اعظم مودیان مالیاتی در بخش مالیات مشاغل از مزایای تبصره ماده 100 ق. م.م. استفاده می‌کنند یعنی به دنبال این هستند که بدون تسلیم اظهارنامه مالیاتی، مالیات مقطوعی را که در عموم موارد کمتر از مالیات حقه آنها برآورد شده را به صورت مقطوع پرداخت می‌کنند.
در سال 1401 تعداد مودیان مالیاتی که اظهارنامه داده بودند، افزایش حدود 10 درصدی یافت ولی تعداد مودیان استفاده کننده از تبصره ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم (یعنی متقاضیان پرداخت مالیات مقطوع) با توجه به همراهی‌های سازمان با مشمولین این تبصره، تقریبا 1.8 برابر شد و از حدود 1.7 میلیون نفر به حدود 3.1 میلیون نفر رسید.
تعداد مودیان، میزان درآمد حاصله و سرانه مالیات پرداختی در بخش اصناف:
عملکرد سال 98تعداد مودی (هزار نفر)درآمد حاصله (میلیارد تومان) (قطعی)
اظهارنامه11781598
تبصره ماده 10015972311
مجموع27753909
عملکرد سال 99تعداد مودی (هزار نفر)درآمد حاصله (میلیارد تومان) (ابرازی)
اظهارنامه11971496
تبصره- به ازای هر 10 درصدافزایش درآمد ابرازی مشمول مالیات اشخاص موضوع این ماده نسبت به درآمد ابرازی مشمول مالیات سال گذشته آنها، یک واحد درصد و حداکثر تا پنج واحد درصد از نرخ‌های مذکور کاسته می‌شود. شرط برخورداری از این تخفیف تسویه بدهی مالیاتی سال قبل و تسلیم اظهارنامه مالیاتی مربوطه در مهلت اعلام‌ شده از سوی سازمان امور مالیاتی است.
تبصره ماده 10017202431
مجموع29173927
عملکرد سال 1400تعداد مودی (هزار نفر)درآمد حاصله (میلیارد تومان) (ابرازی)
اظهارنامه13253405
تبصره ماده 10031238246
مجموع444811651

عملکرد سال 98 سرانه مالیات ابرازی
(میلیون تومان)
سرانه مالیات قطعی
(میلیون تومان)
اظهارنامه1.4
تبصره 1001.4 (قطعی)1.4 (قطعی)
عملکرد سال 99 سرانه مالیات ابرازی
(میلیون تومان)
سرانه مالیات قطعی
(میلیون تومان)
اظهارنامه1.29.7
تبصره 1001.4 (قطعی)1.4 (قطعی)
عملکرد سال 1400سرانه مالیات ابرازی (میلیون تومان)سرانه مالیات قطعی (میلیون تومان)
اظهارنامه2.6نامشخص
تبصره 1002.6 (قطعی)2.6 (قطعی)
بررسی میزان مالیات مشاغل در ایران
در دهه اخیر سهم مالیات بر درآمد مشاغل از کل درآمدهای مالیاتی حدود شش درصد بوده است، در حالی که مشاغل سهم 20 درصدی از تولید ناخالص داخلی کشور دارند. همچنین مجموع مالیات دریافتی از مشاغل نصف مالیات دریافتی از حقوق کارکنان بخش عمومی و خصوصی است.
مقایسه درآمدهای مالیاتی در سال های 98 تا 1401 (هزار میلیارد تومان)
1398139914001401
مالیات مشاغل11.512.41726.9
مالیات حقوق کارکنان بخش عمومی7.312.620.222.9
مالیات حقوق کارکنان بخش خصوصی81116.729.4
برای عملکرد سال های 1398 و 1399، تعداد مودیان مالیاتی اصناف که از تبصره ماده 100 استفاده کرده بودند، حدود 60 درصد کل افراد بودند و این رقم برای عملکرد سال 1400 با توجه به افزایش مودیان مالیاتی و افزایش سقف استفاده از این تبصره (از 30 برابر به 100 برابر ) به بیش از 70 درصد رسیده است. سرانه وصول مالیات از اصناف استفاده کننده از تبصره ماده 100 برای عملکرد این سال ها، حدود 1.4 میلیون تومان بوده و برای عملکرد سال 1400 به حدود 2.6 میلیون تومان رسیده است.
سرانه مالیات پرداختی توسط مشاغل در سال 1400 حدود 5.8 میلیون تومان و در سال 1401 حدود 6.1 میلیون تومان بوده است. این در حالی است که با توجه به تعداد کارمندان دولت (2.3 میلیون نفر) و درآمد وصولی مالیات حقوق کارکنان بخش عمومی، سرانه مالیات دریافتی از کارمندان در سال 1400، حدود 8.8 میلیون تومان و در سال 1401، حدود 10 میلیون تومان بوده است. به عبارت دیگر، کارمندان دولتی 1.5 برابر مشاغل، مالیات پرداخت می‌کنند.
براساس بررسی‌های سازمان امور مالیاتی، بخش اعظم شکاف مالیاتی کشور (مجموع فرار و اجتناب مالیاتی) در بخش مالیات مشاغل است. شکاف مالیاتی کشور در پایان سال 1398، حدود 97 هزار میلیارد تومان تخمین زده شده بود که بیش از نیمی از آن (حدود 50 هزار میلیارد تومان) مربوط به مالیات درآمد مشاغل بوده است. رقم شکاف مالیاتی این بخش در سال 99 به حدود 54 هزار میلیارد تومان رسید. به عبارت دیگر، صرفا حدود 20 درصد از مالیات بالقوه مشاغل، وصول می شود یعنی مشاغل فقط یک پنجم مالیات واقعی خود را می پردازند.
ظرفیت بالقوه و شکاف مالیاتی برآوردی مالیات بر درآمد مشاغل (ارقام به میلیارد ریال و درصد)
سال13921393139413951396139713981399
مالیات وصولی21.32426.55331.94939.90345.04259.152115.867124.500
ظرفیت بالقوه276.970318.043347.718303.010324.518414.746618.266665.910
شکاف مالیاتی255.646291.490315.769263.107279.476355.594502.399541.410
نسبت شکاف به ظرفیت0.920.920.910.870.860.860.810.81
منبع: خزانه‌داری کل کشور و برآوردی تحقیق
حدود 94 درصد مودیان مالیاتی استفاده کننده از تبصره ماده 100 بابت عملکرد سال 1400 مالیاتی پرداخت نمی کنند و یا کمتر از 10 میلیون تومان می پردازند. این در حالی است که سرانه مالیات دریافتی از کارمندان در سال 1401، حدود 10 میلیون تومان بوده است.
مودیان مالیاتی استفاده کننده از تبصره ماده 100 برای عملکرد سال 1400 به تفکیک
تعداد (هزار نفر)مالیات (میلیارد تومان)سرانهدرصد از کل (تعداد)
معاف17440056.5
صفر تا 5 میلیون تومان87415981.8 28.3
5 تا 10 میلیون تومان26622928.68.6
10 تا 20 میلیون تومان118171014.53.8
20 تا 30 میلیون تومان2561024.40.8

بالای 30 میلیون تومان31191961.91
مجموع310081322.6100

نگاهی به سرانه مالیاتی اصناف پردرآمد نشان می دهد که شکاف مالیاتی در این اصناف هم قابل توجه است. به عنوان مثال، سرانه مالیات ابرازی پزشکان در سال 1401 (عملکرد سال 1400) 22.3 میلیون تومان و این رقم برای دندانپزشکان 16.4 میلیون تومان بوده است. این رقم برای وکلا و بنگاه های املاک حدود 2 تا 3 میلیون تومان بوده است. براساس بررسی‌های سازمان امور مالیاتی، شکاف مالیاتی پزشکان برای عملکرد سال 1395، حدود 72 درصد بوده است.
وضعیت مالیات ابرازی و قطعی صنف پزشکان در سال های 98 تا 1400 (میلیون تومان)
عملکرد سال تعداد مودی
(هزار نفر)
سرانه مالیات
ابرازی-اظهارنامه
سرانه مالیات
قطعی-اظهارنامه
سرانه مالیات قطعی-
تبصره 100
سرانه مالیات قطعی
(میانگین)
98301129.110.519.8
9933.512.753.813.223.4
140044.522.3نامشخصنامشخصنامشخص
وضعیت مالیات ابرازی و قطعی صنف دندانپزشکان در سال های 98 تا 1400 (میلیون تومان)
عملکرد سال تعداد مودی
(هزار نفر)
سرانه مالیات
ابرازی-اظهارنامه
سرانه مالیات
قطعی-اظهارنامه
سرانه مالیات قطعی-
تبصره 100
سرانه مالیات قطعی
(میانگین)
9815.76.519.58.313.9
9917.57.72510.117
140021.516.4نامشخصنامشخصنامشخص
وضعیت مالیات ابرازی و قطعی صنف آهن فروشان در سال های 98 تا 1400 (میلیون‌تومان)
عملکرد سال تعداد مودی
(هزار نفر)
سرانه مالیات
ابرازی-اظهارنامه
سرانه مالیات
قطعی-اظهارنامه
سرانه مالیات قطعی-
تبصره 100
سرانه مالیات قطعی
(میانگین)
9810.27.919.42.410.7
9911.75.620.92.212.2
140015.212.3نامشخصنامشخصنامشخص
وضعیت مالیات ابرازی و قطعی صنف طلا و جواهر در سال های 98 تا 1400 (میلیون تومان)
عملکرد سال تعداد مودی
(هزار نفر)
سرانه مالیات
ابرازی-اظهارنامه
سرانه مالیات
قطعی-اظهارنامه
سرانه مالیات قطعی-
تبصره 100
سرانه مالیات قطعی
(میانگین)
9814.53.419.54.311.2
9916.53.613.54.18.8
140020.26.7نامشخصنامشخصنامشخص
وضعیت مالیات ابرازی و قطعی صنف وکلا در سال های 98 تا 1400 (میلیون تومان)
عملکرد سال تعداد مودی
(هزار نفر)
سرانه مالیات
ابرازی-اظهارنامه
سرانه مالیات
قطعی-اظهارنامه
سرانه مالیات قطعی-
تبصره 100
سرانه مالیات قطعی
(میانگین)
98521.23.91.92.8
9961.81.14.11.72.9
140069.22.1نامشخصنامشخصنامشخص
وضعیت مالیات ابرازی و قطعی صنف بنگاه های املاک در سال های 98 تا 1400 (میلیون‌ تومان)
عملکرد سال تعداد مودی
(هزار نفر)
سرانه مالیات
ابرازی-اظهارنامه
سرانه مالیات
قطعی-اظهارنامه
سرانه مالیات قطعی-
تبصره 100
سرانه مالیات قطعی
(میانگین)
9887.70.72.21.21.7
991120.62.111.6
14001421.3نامشخصنامشخصنامشخص
در سال 1401 چه اتفاقی افتاد؟
اما تا سال 1400، مالیات مشاغل بر اساس چانه‌زنی بین مودی و مامور مالیاتی تعیین می‌شد و سالانه درصدی بر میزان مالیات سال قبل افزوده می‌شد. اما در سال 1401 سازمان امور مالیاتی تصمیم گرفت با توجه به اجرایی شدن مواد 10 و 11 قانون «پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان» و همچنین حکم بند «م» تبصره 12 قانون بودجه 1400 اطلاعات فروش حساب فروشنده که در اختیار سازمان قرار گرفته بود را مبنای درآمدزایی مشاغل در نظر بگیرد و به سمت اخذ عادلانه مالیات حرکت کند. این اقدام موجب شد صاحبان مشاغلی که در سال‌های گذشته به مراتب کمتر از میزان قانونی مالیات پرداخت می‌کردند، مالیاتشان 10 تا 20 برابر سال گذشته تعیین شود و به همین دلیل (عادت کردن آن‌ها به عدم پرداخت مالیات قانونی)، شاهد اعتراضات برخی مشاغل در خرداد 1401 بودیم.
برای مدیریت اوضاع و کاهش فشار مالیاتی بر مشاغل، سازمان امور مالیاتی تلاش کرد تا تسهیلات و تخفیف‌هایی درنظر بگیرد. به عنوان مثال، امکان استفاده از تبصره ماده 100 قانون مالیات های مستقیم را از 30 برابر معافیت موضوع ماده 84 این قانون به 100 برابر این معافیت افزایش داد. همچنین برای مشاغل کوچک و متوسط که در طول سال کمتر از یک میلیارد تومان فروش داشتند، میزان مالیات پرداختی حداکثر 3 برابر میزان مالیات پرداختی سال گذشته در سقف 5 میلیون تومان تعیین شد.
انتهای پیام


ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

رشد اقتصادی روسیه رقم خورد

سایه‌روشن سهام سرخابی‌ها

داور آلمانی بازار اجاره

بورس تغییر جهت داد

هواشناسی ایران 1403/02/05؛ تداوم بارش‌ در مرکز، شرق و جنوب کشور

اثر تنوع مبادی ورودی بر تامین کالاهای اساسی/ عرضه کنجاله سویا خارج از بازارگاه

بدون برنامه توسعه به هیچ‌جا نمی‌رسیم

مرمت و بازسازی "زورخانه ده‌ونک" با قدمت بیش از یک قرن

دلار مبادله‌ای واردکانال جدید شد/ قیمت: 44 هزار و 38 تومان

بازگشت دلار به کانال 63 هزار تومان/ خریداری در بازار نیست

قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز 1403/02/05

مجلس مصوب کرد: معافیت بورس از مالیات بر عایدی سرمایه

استطاعت ٩٨ درصد زائران حج تمتع امسال مشخص شد

متن کامل گزارش نهایی تفحص درباره عملکرد سازمان حفظ نباتات

وزارت جهاد کشاورزی نرخ جدید شکر را سریع‌تر اعلام کند

امسال قطعی برق برای کشاورزان نخواهیم داشت

یک میلیارد دلار صادرات از نمایشگاه اکسپو ایران

آغاز تولید خودروهای برقی چینی در تایلند

شهرداری تهران به دنبال ارائه کیفی خدمات در نمایشگاه کتاب است

ارائه لایحه اصلاح قانون کار به مجلس دوازدهم در اولین فرصت

صنعت خودرو، قربانی زیاده‌خواهی مسئولان و دلالان

30 کشور آفریقایی برای همکاری اقتصادی به ایران می آیند

اولین خودروهای وارداتی برقی در روزهای آینده عرضه می شود

6 الزامی که خریداران سرخابی‌ها باید رعایت کنند

مشارکت مردم در جهش تولید چگونه عملی می‎‌شود؟

© - www.fasleqtesad.ir . All Rights Reserved.