فصل اقتصاد - جنگ خاورمیانه و شوک بی‌سابقه انرژی محور نشست سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در بانکوک است.
اقتصادی
به گزارش فصل اقتصاد به نقل از رویترز، مقامات اقتصادی کشورها از سراسر جهان این هفته در تایلند گرد هم می‌آیند؛ نشستی که در سایه گسترش جنگ در خاورمیانه، بزرگ‌ترین شوک عرضه انرژی در تاریخ و افزایش نرخ بهره برگزار می‌شود.
این عوامل در مجموع، خطرات جدی برای رشد اقتصاد جهان که از پیش نیز ضعیف بوده است، ایجاد می‌کنند.
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران که اکنون وارد هشتمین ماه خود شده است، و پیامدهای تورمی و اقتصادی آن، محور اصلی مذاکرات و گفت‌وگوهای حاشیه‌ای نشست سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی خواهد بود.
این نشست برای نخستین بار طی سه سال گذشته خارج از واشنگتن برگزار می‌شود.
هشدار بانک جهانی از تاثیر ادامه جنگ علیه ایران بر اقتصاد جهان
گاردین: توافق ترامپ و پوتین تاثیری بر قیمت سوخت ندارد
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، از جمله غایبان مهم این نشست خواهد بود. یک مقام آمریکایی گفت او به‌دلیل برخی برنامه‌های داخلی، دو مقام ارشد را به‌جای خود اعزام کرده است. غیبت بسنت در این گردهمایی مهم و نشست گروه 20 که امسال ریاست آن را آمریکا برعهده دارد، ممکن است نارضایتی همتایان او را به دنبال داشته باشد؛ آن هم در شرایطی که تنش‌ها بر سر جنگ با ایران، نبرد اوکراین با روسیه و اقدام آمریکا برای اعمال تحریم علیه دیوان کیفری بین‌المللی افزایش یافته است.
آجای بانگا، رئیس بانک جهانی، به رویترز گفت رشد اقتصاد جهان پس از بسته شدن تنگه هرمز از سوی ایران، برخلاف نگرانی‌های اولیه، مقاومت بیشتری نشان داده است؛ اما فشارها بار دیگر در حال افزایش است.
بسته شدن این گذرگاه حدود 20 درصد از نفت جهان را از دسترس بازار خارج کرده است. افزایش شدید قیمت گازوئیل، رشد قیمت کودهای شیمیایی و نزدیک شدن پدیده آب‌وهوایی «اَبَر ال‌نینو» هم‌زمان اقتصاد جهان را تحت فشار قرار داده‌اند.
کارشناسان هشدار داده‌اند که این پدیده ممکن است به 450 هزار مرگ مرتبط با گرما منجر شود.
کشورهای گروه هفت تحت فشار دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، توافق کرده‌اند 100 میلیون بشکه نفت خام و گازوئیل از ذخایر اضطراری خود آزاد کنند. ترامپ خواهان کاهش قیمت بنزین پیش از انتخابات ماه نوامبر است؛ انتخاباتی که در آن جمهوری‌خواهان ممکن است کنترل کنگره را از دست بدهند.
ترامپ روز جمعه همچنین از توافقی با روسیه برای عرضه گازوئیل بیشتر به بازارهای جهانی خبر داد که شامل تعلیق موقت تحریم‌های آمریکا علیه صادرات این محصول روسیه می‌شود. این تحریم‌ها با هدف محروم کردن مسکو از درآمدهای مورد استفاده در جنگ اوکراین وضع شده بودند. توافق جدید با انتقاد سریع ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، روبه‌رو شد.
از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در 28 فوریه، بیش از یک میلیارد بشکه نفت عمدتاً از ذخایر تجاری خشکی وارد بازار شده است. با این حال، مدیران صنعت انرژی می‌گویند میزان نفت ذخیره‌شده‌ای که امکان عرضه آن به بازار جهانی وجود دارد، رو به کاهش است.
این وضعیت بازار را شکننده‌تر کرده و فشار صعودی بر قیمت‌ها را افزایش می‌دهد. بانگا گفت بانک جهانی فعلاً پیش‌بینی‌های خود درباره رشد اقتصاد جهان را کاهش نمی‌دهد، اما تحولات را به‌دقت زیر نظر دارد.
وی تأکید کرد مسئله فقط پدیده ال‌نینو نیست، بلکه ترکیب افزایش قیمت کود، هزینه‌های انرژی و بدهی‌هاست که چالش‌های جدی‌تری ایجاد می‌کند و دولت‌ها را ملزم می‌سازد برای ماه‌های آینده محتاطانه‌تر برنامه‌ریزی کنند.
کریستالینا جورجیوا، رئیس صندوق بین‌المللی پول، نیز هفته گذشته در سخنرانی مقدماتی خود درباره این نشست هشدار مشابهی داد و گفت: زمستان در راه است.
صندوق بین‌المللی پول تاکنون تغییر چندانی در پیش‌بینی رشد 3 درصدی اقتصاد جهان در سال 2026 اعلام نکرده و ممکن است پیش‌بینی رشد سال آینده را اندکی افزایش دهد. با این حال، انتظار می‌رود پیش‌بینی اقتصادی برخی کشورها کاهش یابد؛ از جمله اوکراین که پنجمین سال جنگ با روسیه را سپری می‌کند و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس که با حملات ایران و افت شدید صادرات انرژی مواجه شده‌اند.
پژوهش‌های این صندوق نشان می‌دهد جهش قیمت مواد غذایی و انرژی به عاملی فزاینده در بروز بحران‌ها تبدیل شده است؛ بحران‌هایی که انتظارات تورمی را برای مدت طولانی‌تری بالا نگه می‌دارند، فقر را تشدید می‌کنند و ثبات اقتصادی را به خطر می‌اندازند.
افزایش بدهی عمومی نیز به یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های سیاست‌گذاران تبدیل شده است؛ بدهی‌ای که رشد اقتصادی را تضعیف و فشارهای تورمی را تشدید می‌کند.
صندوق بین‌المللی پول می‌گوید بدهی عمومی جهان به بالاترین سطح از زمان جنگ جهانی دوم رسیده و پیش از سال 2030 از 100 درصد تولید ناخالص داخلی جهان فراتر خواهد رفت.
اقتصادهای پیشرفته، به‌ویژه آمریکا، بالاترین نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی را دارند؛ اما اقتصادهای نوظهور و کشورهای کم‌درآمد آسیب‌پذیرترند. خروج سرمایه به‌سوی بازار آمریکا در جست‌وجوی نرخ بهره بالاتر، پدیده ال‌نینو و کمبود سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی از جمله عواملی هستند که فشار بر این کشورها را افزایش می‌دهند.
کشورهای درحال‌توسعه به‌دلیل بدهی‌های عمومی سنگین و نیاز به مذاکره مجدد درباره بازپرداخت آن‌ها با نرخ بهره بالاتر، با خطرات بیشتری مواجه‌اند. این کشورها در سال 2026 باید در مجموع 400 میلیارد دلار به طلبکاران خارجی پرداخت کنند و هزینه بهره بدهی‌ها هم‌اکنون به‌طور متوسط از 10 درصد درآمد دولت‌های آن‌ها فراتر رفته است.
مسائل امنیتی نیز بر نشست بانکوک سایه انداخته‌اند چرا که بسیاری از مسیرهای پروازی به این شهر از خاورمیانه عبور می‌کنند و حملات اخیر به فرودگاه‌های عربستان نگرانی‌هایی برای مسافران ایجاد کرده است.
جاش لیپسکی، معاون اقتصاد بین‌الملل در شورای آتلانتیک، طی اظهاراتی تاکید کرد که پیوند میان امنیت و امور مالی بین‌المللی اکنون آشکار شده است. وی با اشاره به جنگ علیه ایران و بسته شدن تنگه هرمز تأکید کرد بحران‌های ژئوپلیتیکی پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد جهان دارند و سیاست‌گذاران باید در واکنش به این تحولات سریع‌تر و فعالانه‌تر عمل کنند.
انتهای پیام/