رشد بازارها و کاهش قیمت نفت

فصل اقتصاد - هری رابرتسون* بازارهای سهام اروپا و قراردادهای آتی بورس آمریکا دوشنبه هفته گذشته رشد قابل‌توجهی را تجربه کردند. این رشد پس از آنکه ایالات متحده و ایران با هم درباره توقف درگیری‌های اخیر و ازسرگیری مذاکرات به توافق رسیدند، رخ داد. تحول مذکور به کاهش قیمت نفت کمک کرد. قیمت جهانی نفت پیش‌تر در پی حملات متقابل دو طرف در آغاز هفته جهش کرده بود. بازگشت به مسیر دیپلماسی در شرایطی رخ می‌دهد که طی روزهای گذشته دو کشور مجموعه‌ای از حملات تلافی‌جویانه را علیه یکدیگر انجام داده بودند.

این تنش‌ها پس از آن شدت گرفت که هفته گذشته یک پرتابه به یک کشتی باری در تنگه هرمز اصابت کرد و در ادامه، هر دو طرف یکدیگر را به نقض آتش‌بس موقت متهم کردند. چند روز پیش، در معاملات صبحگاهی اروپا، شاخص استاکس 600 اروپا 0.1درصد افزایش یافت و قراردادهای آتی شاخص اس‌اندپی 500 آمریکا نیز 0.7درصد رشد کردند. قیمت نفت در آغاز معاملات روز دوشنبه و در پی تبادل حملات میان ایران و آمریکا در تعطیلات پایان هفته افزایش یافت؛ اما در ادامه روندی نزولی در پیش گرفت و به یکی از پایین‌ترین سطوح خود از زمان آغاز درگیری‌ها بازگشت. هر بشکه نفت برنت در معاملات روزهای اخیر با تغییر اندکی در سطح 72.20دلار معامله شد. قیمت این شاخص نفتی در مجموع طی ماه جاری حدود 22درصد کاهش یافته است. 
موهیت کومار، اقتصاددان ارشد اروپایی موسسه جفریز، در این‌باره معتقد است بازارها می‌توانند از کاهش قیمت نفت و اثرات مثبت آن بر اقتصاد جهانی تا حدی آسوده‌خاطر شوند. او باور دارد که کاهش قیمت نفت احتمالا به تغییر جهت سرمایه‌گذاری‌ها و تنوع‌بخشی در سبد دارایی‌ها منجر خواهد شد و بخش‌هایی از اقتصاد که نسبت به رشد اقتصادی حساس هستند و طی ماه‌های گذشته تحت فشار قرار داشتند، عملکرد بهتری خواهند داشت. بازارهای آسیایی نیز بخشی از زیان‌های اولیه خود را جبران کردند. البته شاخص کوسپی کره‌جنوبی با افت 0.2درصدی مواجه شد؛ درحالی‌که شاخص نیکی ژاپن 0.15درصد افزایش یافت.
افزایش احتمال رشد نرخ بهره
افت قیمت نفت می‌تواند بخشی از فشارهای تورمی را کاهش دهد. با این حال شاخص‌های تورم در ایالات متحده و برخی دیگر از اقتصادهای جهان همچنان روندی صعودی داشته‌اند؛ موضوعی که فشار بر فدرال‌رزرو برای افزایش نرخ‌های بهره را بیشتر کرده است. افزایش احتمال رشد نرخ بهره به تقویت دلار منجر شده است. شاخص دلار که ارزش پول آمریکا را در برابر سبدی از ارزهای مهم جهان اندازه‌گیری می‌کند، در سطح 101.25واحد قرار گرفت و این رقم، اندکی پایین‌تر از بالاترین سطح یک‌ساله‌ای که هفته گذشته ثبت کرده بود. ین ژاپن نیز با کاهش جزئی به 161.80ین در برابر هر دلار آمریکا رسید. 
با این حال نگرانی از احتمال مداخله دوباره دولت ژاپن در بازار ارز مانع از آن شد که پول ملی این کشور به پایین‌ترین سطح خود در چهار دهه اخیر سقوط کند. سرمایه‌گذاران اکنون دست‌کم یک مرحله افزایش نرخ بهره توسط فدرال‌رزرو در سال جاری را در قیمت دارایی‌ها لحاظ کرده‌اند؛ تغییری چشم‌گیر نسبت به پیش‌بینی‌های پیش از آغاز درگیری‌ها که از دو مرحله کاهش نرخ بهره حکایت داشت. استراتژیست‌های بانک آمریکا حتی انتظار سه مرحله افزایش نرخ بهره را دارند؛ دیدگاهی انقباضی‌تر که تا حدی ناشی از تداوم رشد قدرتمند اشتغال در اقتصاد آمریکا است.
تقویت دلار فشار مضاعفی بر بازار طلا وارد کرده است. بهای هر اونس طلا با 0.6درصد کاهش به 4061دلار رسید. این فلز گران‌بها در مسیر ثبت افت 13درصدی در سه‌ماه دوم سال قرار دارد؛ این رقم شدیدترین کاهش فصلی قیمت طلا از سال2013 تاکنون است.
* خبرنگار رویترز