فصل اقتصاد - سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور گفت: برای کاهش هدررفت و پایداری تأمین آب در کشور سالانه 3500 کیلومتر شبکه فرسوده آب و فاضلاب بازسازی میشود.
به گزارش فصل اقتصاد نشست رسانهای سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور با محوریت مدیریت بهینه مصرف آب و معرفی بستههای تشویقی مشترکان در آستانه فصل گرم سال برگزار شد.
در این نشست که امروز یکشنبه، مورخ 1405/03/03 برگزار شد، علی سیدزاده، مدیرکل دفتر مدیریت مصرف و نظارت بر کاهش هدررفت آب و سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور، با تأکید بر اهمیت اطلاعرسانی دقیق و شفاف در حوزه آب گفت: اطلاعرسانی مناسبی در خصوص فعالیتهای صنعت آب و فاضلاب انجام میشود و با توجه به قرار گرفتن در آستانه تابستان و فصل گرم، موضوع مدیریت بهینه مصرف آب در کشور ایران از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
وی افزود: نیازمند آن هستیم که اطلاعرسانی صحیح، شفاف و دقیق از طریق اصحاب رسانه برای مردم انجام شود تا بتوانیم با کمک مردم و همکاری شرکتهای آب و فاضلاب، و همچنین با اقداماتی که همکاران ما در صنعت آب و فاضلاب انجام خواهند داد، در کنار مردم از پیک مصرف تابستان 1405 نیز همانند سالهای گذشته با موفقیت عبور کنیم.
سیدزاده با اشاره به نقش مشارکت مردمی در مدیریت مصرف آب تصریح کرد: قطعا این مهم نیازمند همکاری مردم در حوزه مدیریت بهینه مصرف آب است و در همین راستا سعی خواهیم کرد به سوالات اصحاب رسانه پاسخ دهیم. محور اصلی نشست امروز نیز بر موضوع مدیریت بهینه مصرف آب متمرکز خواهد بود.
تشریح بستههای تشویقی جدید مدیریت مصرف آب
مدیرکل دفتر مدیریت مصرف و نظارت بر کاهش هدررفت آب در ادامه با اشاره به طراحی بستههای جدید تشویقی در صنعت آب و فاضلاب اظهار کرد: دکتر امینی بستهای تشویقی در صنعت آب و فاضلاب تنظیم کردهاند که بر دو محور اصلی استوار است.
وی توضیح داد: نخست، اگر مشترکین محترم میزان مصرف آب خود را نسبت به مدت مشابه سال قبل 20 درصد کاهش دهند، پس از احصا و تأیید این موضوع توسط شرکتهای آب و فاضلاب، 20 درصد در آببهای آنان تخفیف اعمال خواهد شد.
مشوق دوم؛ استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف آب
سیدزاده در ادامه به محور دوم این بسته اشاره کرد و گفت: موضوع بعدی استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف آب است. با توجه به اینکه استفاده از انواع این تجهیزات میتواند حداقل تا 30 درصد در مصرف آب یک خانواده صرفهجویی ایجاد کند، این موضوع از اهمیت بالایی در مدیریت مصرف برخوردار است.
وی افزود: در این زمینه موافقت لازم از سوی وزیر نیز اخذ شده است و در صورتی که مشترکین محترم با هماهنگی شرکتهای آب و فاضلاب اقدام به استفاده از این تجهیزات کنند، تخفیفهایی برای آنان در نظر گرفته خواهد شد. همکاران ما در حوزه مشترکین در حال برنامهریزی هستند و این موضوع به شرکتهای آب و فاضلاب ابلاغ شده است.
اجرای نظام پلکانی و تخفیفهای ترکیبی آببها
سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور با اشاره به ساختار قیمتگذاری آب گفت: این تخفیفها علاوه بر تخفیفهای موجود در نظام قیمتگذاری آب است که بهصورت پلکانی اجرا میشود. در این نظام، اگر فردی زیر الگوی مصرف آب قرار گیرد، آببهای بسیار کمتری پرداخت خواهد کرد و در طبقات بالاتر نیز متناسب با میزان مصرف، هزینه افزایش مییابد.
وی ادامه داد: بر این اساس، در صورت کاهش 20 درصدی مصرف نسبت به سال قبل، 20 درصد تخفیف در آببها اعمال میشود و همچنین در صورت استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف آب با هماهنگی شرکتهای آب و فاضلاب، 30 درصد تخفیف دیگر نیز برای مشترکان در نظر گرفته خواهد شد.
برنامهریزی برای تأمین تجهیزات کاهنده مصرف
سیدزاده در پایان این بخش از سخنان خود گفت: برنامهریزی لازم در حال انجام است تا شرکتهای آب و فاضلاب این تجهیزات را خریداری کرده و در انبارهای خود نگهداری کنند تا برای مشترکینی که متقاضی استفاده هستند، تجهیزات استاندارد و مورد تأیید در اختیار قرار گیرد.
وی تأکید کرد: این دو موضوع از اقدامات جدید و مهم امسال است که میتواند نقش مؤثری در مدیریت مصرف آب در کشور ایفا کند و فضای فرهنگ مصرف بهینه آب را در ایران تقویت کند.
هدررفت 15 درصدی آب در شبکه توزیع کشور / تشریح جزئیات آب بدون درآمد و برنامه کاهش آن
در ادامه این نشست علی سیدزاده، مدیرکل دفتر مدیریت مصرف و نظارت بر کاهش هدررفت آب و سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور، به تشریح وضعیت هدررفت آب در کشور، ساختار شبکههای توزیع و برنامههای کاهش آب بدون درآمد پرداخت.
سیدزاده با اشاره به وضعیت مصرف آب در کشور گفت: آب در کشور، بهویژه در شهرهای بزرگ، در دو بخش اصلی مورد بررسی قرار میگیرد؛ بخشی مربوط به شبکههای توزیع و خطوط انتقال است و بخش دیگر مربوط به مصرف درون منازل مشترکان است.
وی افزود: در صنعت آب و فاضلاب، مفهوم هدررفت عمدتاً به شبکههای توزیع مربوط میشود. از محل منابع تأمین آب تا ورودی منازل مشترکان، هرگونه نشتی در شبکه و خطوط انتقال، در دسته هدررفت فیزیکی قرار میگیرد.
نقش مشترکان در کاهش مصرف و مدیریت نشتیهای داخلی
سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور ادامه داد: بخشی از هدررفت نیز در داخل منازل و به دلیل نشتیهای داخلی رخ میدهد که این بخش مستقیماً به مشترکان مربوط است و نیازمند استفاده از راهکارهای صرفهجویی در مصرف آب است.
وی در ادامه با اشاره به ساختار مدیریتی صنعت آب گفت: از ابتدای تأسیس شرکتهای آب و فاضلاب، یعنی از حدود سال 1373، دفاتر تخصصی مدیریت مصرف و نظارت بر کاهش هدررفت آب تشکیل شد.
به گفته سیدزاده، این دفاتر مأموریت رصد، بررسی، تحلیل و مطالعه هدررفت آب در شبکههای توزیع را بر عهده دارند و در این مسیر از استانداردهای جهانی انجمن بینالمللی آب (IWA) استفاده شده است.
سیدزاده تأکید کرد: با پیادهسازی متدها و استانداردهای بینالمللی، موضوع هدررفت آب در ایران از یک مسئله سنتی به یک موضوع کاملاً علمی و فنی تبدیل شده است.
وی افزود: در شرکتهای آب و فاضلاب شهری و روستایی، بهصورت سالانه شبکهها رصد و تحلیل میشوند و بر اساس آن، در پایان هر سال جدول بالانس آب تهیه میشود که مطابق استانداردهای بینالمللی است.
15 درصد هدررفت فیزیکی در شبکههای آب کشور
سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور با ارائه آخرین آمار گفت: آخرین دادهها نشان میدهد در کشور ایران حدود 15 درصد هدررفت فیزیکی در شبکههای توزیع وجود دارد.
وی توضیح داد: هدررفت فیزیکی به معنای نشت واقعی آب از شبکههای انتقال، توزیع و انشعابات است.
سیدزاده در ادامه گفت: بر اساس اطلاعات بانک جهانی، میانگین هدررفت آب در کشورهای توسعهیافته حدود 7 تا 8 درصد است.
وی افزود: هدفگذاری صنعت آب و فاضلاب ایران حرکت تدریجی به سمت این استانداردهاست و در برنامه هفتم توسعه نیز کاهش سالانه 0.3 درصد هدررفت پیشبینی شده است.
سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور با اشاره به مفهوم آب بدون درآمد گفت: در کشور، شاخص آب بدون درآمد 31.4 درصد است که شامل چند بخش میشود.
وی توضیح داد: از این میزان، 15 درصد مربوط به هدررفت فیزیکی است و بخش باقیمانده شامل مصرفهای غیرمجاز، خطای کنتورها و خطاهای سیستم اندازهگیری و کنترل است.
چالش شبکه فرسوده و هدف کاهش تدریجی هدررفت
سیدزاده با اشاره به وضعیت شبکهها گفت: در استان تهران نیز میزان هدررفت حدود 10 درصد است و در سایر استانها نیز در همین حدود قرار دارد.
وی افزود: کاهش هدررفت نیازمند سرمایهگذاری گسترده در بازسازی شبکههای فرسوده، بهینهسازی طراحی شبکه، کاهش فشار شبکه و هوشمندسازی سیستمهای توزیع است.
سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور تأکید کرد: هدررفت آب رابطه مستقیم و نمایی با فشار شبکه دارد؛ به این معنا که هرچه فشار شبکه بالاتر باشد، میزان نشت و هدررفت نیز افزایش مییابد.
نیاز 22 هزار میلیارد تومانی برای کاهش یک درصدی هدررفت
وی در ادامه گفت: بر اساس برآورد سال گذشته، برای کاهش تنها یک درصد از آب بدون درآمد در کشور، حدود 22 هزار میلیارد تومان منابع مالی مورد نیاز است.
سیدزاده اظهار کرد: در حال حاضر بهطور میانگین سالانه حدود 3500 کیلومتر از شبکههای فرسوده آب و فاضلاب در کشور بازسازی و نوسازی میشود.
ماهیت زنده هدررفت آب و ضرورت نگهداشت مستمر
وی تأکید کرد: هدررفت آب ماهیتی پویا و در حال افزایش دارد و اگر کنترل نشود، بهطور مستمر افزایش خواهد یافت؛ زیرا شبکهها بهصورت طبیعی دچار فرسودگی، خوردگی و آسیبهای فیزیکی میشوند.
سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور گفت: سالانه حدود 6 تا 7 هزار میلیارد تومان برای اصلاح شبکهها هزینه میشود و همین اقدامات باعث شده روند هدررفت در کشور کاهشی باشد،
سیدزاده در ادامه به تشریح وضعیت مصرف آب در تهران، اقدامات انجامشده در سال گذشته و برنامههای مدیریت مصرف در سال جاری پرداخت. در همین راستا سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور از تحقق صرفهجویی قابل توجه در شهر تهران در سال 1404 خبر داد و نقش مدیریت فشار شبکه و همراهی مردم را در عبور از شرایط خشکسالی تشریح کرد.
سیدزاده با اشاره به وضعیت مصرف آب در سال 1404 گفت: آمار مصرف آب به دلیل فاصله زمانی بهصورت لحظهای قابل اندازهگیری نیست، اما بررسیهای انجامشده نشان میدهد در سال 1404 با اقدامات انجامشده در شبکههای توزیع و همراهی مردم، حجم قابل توجهی صرفهجویی در شهر تهران محقق شده است.
وی افزود: این صرفهجویی در شرایطی رخ داد که شهر تهران وارد ششمین دوره خشکسالی خود شده و منابع آبی و ذخایر سدها به شدت کاهش یافته بود.
سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور با اشاره به اقدامات فنی انجامشده گفت: در کنار صرفهجویی مردم، مدیریت فشار شبکههای توزیع و مانورهای فنی همکاران در شهر تهران نقش مهمی در عبور از شرایط بحرانی داشته است.
وی تأکید کرد: با این اقدامات، توانستیم از شرایط سخت عبور کنیم و مشکل حاد و ویژهای در تأمین آب تهران ایجاد نشد.
کاهش مصرف 25 لیتری هر تهرانی در پیک مصرف
سیدزاده در ادامه با اشاره به اثر اقدامات مدیریت مصرف گفت: بر اساس آمار ارائهشده، در ماههای پیش از تابستان سال گذشته، به ازای هر شهروند تهرانی حدود 25 لیتر کاهش مصرف آب ثبت شده است که عددی قابل توجه محسوب میشود.
وی با اشاره به رفتار مصرف در شرایط گرمایی توضیح داد: آمارها نشان میدهد در زمانهایی که دما به بالای 40 درجه میرسد، به ازای هر یک درجه افزایش دما حدود 5 درصد افزایش مصرف آب رخ میدهد.
به گفته او، همین موضوع باعث میشود در فصل گرم سال، مدیریت شبکه و کنترل مصرف اهمیت دوچندان پیدا کند.
سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور گفت: در شرایط پیک مصرف، یکی از راهکارهای اصلی، توزیع عادلانه آب در شبکه است.
وی افزود: در سال گذشته، با اجرای مدیریت فشار در زونهای مختلف شبکه و استفاده از فشارشکنها، فشار آب در برخی مناطق کنترل شد تا منابع موجود در مخازن به شکل بهینه مدیریت شود.
سیدزاده با اشاره به مشکلات احتمالی ناشی از مدیریت فشار گفت: ممکن است در برخی مناطق افت شدید جریان آب رخ دهد، اما در این موارد مشترکان میتوانند با سامانه 122 تماس بگیرند تا اکیپهای امداد و حوادث برای بررسی و رفع مشکل اعزام شوند.
وی درباره وضعیت فعلی منابع آبی گفت: با وجود بارندگیهای مناسب نسبت به سال گذشته، به دلیل مصرف گسترده ذخایر در سال قبل، وضعیت مخازن ذخیره هنوز در شرایط ایدهآل قرار ندارد.
با این حال، سیدزاده ابراز امیدواری کرد که با ادامه بارندگیها و همراهی مردم، مدیریت شرایط در سال جاری نیز امکانپذیر باشد.
سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور تأکید کرد: در مناطقی که فشار شبکه بالا باشد و احتمال افزایش هدررفت وجود داشته باشد، مدیریت فشار همچنان اعمال خواهد شد.
وی افزود: در صورت بروز هرگونه مشکل برای مشترکان، لازم است موضوع از طریق سامانه 122 اطلاع داده شود تا اکیپهای امدادی برای رفع مشکل اعزام شوند.
در بخش پایانی این محور، سیدزاده با اشاره به حجم صرفهجویی انجامشده گفت: مجموع صرفهجویی ایجادشده در شهر تهران در سال گذشته در حدود 70 تا 90 میلیون مترمکعب برآورد شده است.