فصل اقتصاد - هفدهمین قسمت برنامه «کلینیک بورس» به بررسی عملکرد، ظرفیتها و آینده بورس انرژی اختصاص داشت؛ برنامهای که با حضور محمد نظیفی مدیرعامل بورس انرژی و همچنین مهدی خانمحمدی تحلیلگر بازار سرمایه برگزار شد.
به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران(سنا)، مدیرعامل بورس انرژی در برنامه «کلینیک بورس» با تشریح عملکرد و برنامههای این بازار تخصصی، از توسعه ابزارهای مالی، گسترش معاملات انرژی و راهاندازی بازارهای جدید خبر داد.
در ادامه این برنامه یکی از تحلیلگران بازار سرمایه، بورس انرژی را بازاری با ظرفیت رشد بسیار بالا توصیف کرد و توسعه صندوقهای سرمایهگذاری و آزادسازی قیمت حاملهای انرژی را از مهمترین فرصتهای پیشروی این بازار دانست.
در این برنامه، محمد نظیفی با اشاره به جایگاه بورس انرژی در بازار سرمایه تاکید کرد: بورس انرژی یکی از ارکان تخصصی بازار سرمایه است که بهصورت مشخص در حوزه حاملهای انرژی، برق، هیدروکربنها، آب و ابزارهای مالی مرتبط با این حوزه فعالیت میکند و تحت نظارت سازمان بورس قرار دارد.
او با تشریح ساختار بازارهای بورس انرژی گفت: این بورس در 3 بخش اصلی بازار فیزیکی، بازار مشتقه و اوراق بهادار مبتنی بر انرژی فعالیت دارد. بازار فیزیکی نیز شامل رینگ داخلی و رینگ بینالملل است. رینگ بینالملل در حال حاضر فعالترین بخش معاملاتی بورس انرژی محسوب میشود.
مدیرعامل بورس انرژی با اشاره به حجم بالای معاملات در بخش بینالملل افزود: بیش از 70 درصد ارزش معاملات بورس انرژی در رینگ بینالملل انجام میشود.
به گفته او، اگر ارزش کل معاملات بورس انرژی در سال 1404 را حدود 500 هزار میلیارد تومان در نظر بگیریم، بخش عمده این معاملات مربوط به رینگ بینالملل بوده است.
نظیفی ضمن تشریح فعالیتهای بورس انرژی در حوزه برق گفت: بازار برق بورس انرژی شامل معاملات فیزیکی برق، بازار مشتقه برق، قراردادهای آتی برق، گواهی سپرده برق و ابزارهای تأمین مالی مبتنی بر سلف و انواع صکوک است. همچنین صندوقهای پروژه نیروگاهی و صندوقهای مرتبط با افزایش راندمان نیروگاهها نیز در این حوزه فعالیت میکنند.
او افزود: بخش مهمی از اقتصاد برق امروز در بورس انرژی میزبانی میشود و معاملات، تأمین مالی و سرمایهگذاری این حوزه از طریق بورس انرژی انجام میگیرد.
مدیرعامل بورس انرژی همچنین با اشاره به ظرفیتهای بازار هیدروکربنی اعلام کرد: بورس انرژی سالانه میزبان حدود 10 میلیون تن حامل انرژی در حوزه نفت خام، میعانات گازی و فرآوردههای پالایشی است. این بازار طیف گستردهای از محصولات شامل نفت خام، متانول، فرآوردههای پالایشی و محصولات پتروشیمی را در بر میگیرد و از نظر ارزش معاملاتی، بخش عمده معاملات بورس انرژی را شامل میشود.
او با اشاره به آغاز بهکار بازار آب در بورس انرژی گفت: سال گذشته بازار آب راهاندازی شد. پس از ابلاغ آییننامه اجرایی بازار آبهای نامتعارف از وزارت نیرو، این بازار بهصورت گسترده فعال خواهد شد.
نظیفی در ادامه به توسعه ابزارهای مالی جدید در بورس انرژی اشاره کرد و افزود: توسعه قراردادهای آتی و اختیار معامله از مهمترین برنامههای بورس انرژی در سال جاری است.
به گفته او، بورسهای انرژی در دنیا سهم بالایی در بازارهای مالی دارند و بورس انرژی ایران نیز در تلاش است با توسعه ابزارهای نوین مالی، دسترسی بهتر و متنوعتری برای سرمایهگذاران فراهم کند.
او از طراحی شاخصهای تخصصی برای بازارهای برق، هیدروکربن، آب و ابزارهای مالی خبر داد و گفت: این پروژه از سال گذشته آغاز شده و پیشبینی میشود امسال شاخصهای تخصصی بورس انرژی رونمایی شوند.
مدیرعامل بورس انرژی به توسعه بازار گواهیهای سپرده انرژی اشاره کرد و گفت: در سال گذشته حدود 15 همت گواهی سپرده جدید در حوزه نفت و برق به بازار اضافه شد. همچنین گواهی سپرده برق تجدیدپذیر یا REC، که یکی از ابزارهای نوین و پیشرفته بازارهای انرژی جهان محسوب میشود، برای نخستینبار در بورس انرژی راهاندازی شد.
او افزود: تاکنون حدود 400 نیروگاه از طریق این ابزار توانستهاند سرمایه در گردش خود را تأمین کنند و این ابزار با استقبال مناسب فعالان صنعت انرژی مواجه شده است.
نظیفی تأکید کرد: در دورههای تنش ژئوپلیتیک و افزایش قیمت حاملهای انرژی، ابزارهای مبتنی بر انرژی و صندوقهای سرمایهگذاری مرتبط با این حوزه بازدهی قابلتوجهی را تجربه میکنند.
او گفت: پس از آغاز جنگ رمضان، صندوقهای سرمایهگذاری انرژی در بورس انرژی حدود 70 درصد بازده داشتهاند و سرمایهگذاران از این رشد بهرهمند شدهاند.
رشد چشمگیر معاملات بورس انرژی بهواسطه سرمایهگذاری دولت
در ادامه برنامه، مهدی خانمحمدی تحلیلگر بازار سرمایه، بورس انرژی را بازاری نوپا اما دارای ظرفیت رشد بسیار بالا توصیف کرد و گفت: بورس انرژی از سال 1391 بهصورت جدی فعالیت خود را آغاز کرده و در حوزه تنوع محصولات عملکرد قابل قبولی داشته است.
او با اشاره به جایگاه ایران در بازار جهانی انرژی اعلام کرد: ایران یکی از بزرگترین کشورهای دارنده منابع نفت و گاز در جهان است و طبیعی است که بورس انرژی نیز باید از عمق و گستردگی بیشتری برخوردار باشد.
به گفته او، بورس انرژی میتواند در آینده نقش مهمی در تأمین مالی دولت و معاملات انرژی کشور ایفا کند.
این تحلیلگر بازار سرمایه توسعه صندوقهای سرمایهگذاری انرژی را یکی از عوامل مهم افزایش نقدشوندگی بازار دانست و گفت: هرچه تعداد صندوقهای مرتبط با انرژی افزایش پیدا کند، امکان جذب سرمایه و افزایش عمق معاملات بورس انرژی بیشتر خواهد شد.
خانمحمدی به ظرفیتهای صنعت برق اشاره کرد و افزود: سرمایهگذاریهای گسترده دولت در صنعت برق طی 2 سال اخیر میتواند در آینده زمینهساز رشد چشمگیر معاملات بورس انرژی شود.
او کوچک بودن بازار و پایین بودن نقدشوندگی را از مهمترین نقاط ضعف بورس انرژی اعلام کرد و گفت: ارزش معاملات بورس انرژی هنوز با ابعاد واقعی مصرف انرژی در کشور همخوانی ندارد و این موضوع باعث میشود برخی سرمایهگذاران به دلیل نگرانی از نقدشوندگی وارد بازار نشوند.
این تحلیلگر بازار سرمایه، وابستگی بازار انرژی به سیاستهای دولتی و تحریمها را از مهمترین چالشهای بورس انرژی دانست و اعلام کرد: اگر محدودیتهای بینالمللی کاهش یابد، بورس انرژی میتواند رشد قابلتوجهی را تجربه کند و حتی به رقیبی جدی برای بورس کالا تبدیل شود.
او آزادسازی قیمت حاملهای انرژی را یکی از فرصتهای مهم پیشروی بورس انرژی اعلام کرد و گفت: با توجه به شرایط اقتصادی کشور، آزادسازی تدریجی قیمت برق و سایر حاملهای انرژی اجتنابناپذیر است و این موضوع میتواند به رشد سودآوری و توسعه معاملات بورس انرژی کمک کند.
خانمحمدی گفت: بورس انرژی اگرچه هنوز با بورس کالا و فرابورس فاصله دارد، اما به دلیل ظرفیت بالای صنعت انرژی در ایران، پتانسیل رشد بسیار بیشتری نسبت به بسیاری از شرکتها و بازارهای مالی ایران دارد.
مشروح توضیحات محمد نظیفی مدیرعامل بورس انرژی و مهدی خانمحمدی تحلیلگر بازار سرمایه را در ویدئوی زیر مشاهد کنید: