فصل اقتصاد - رئیس کمیته جمعیت کمیسیون بهداشت مجلس ضمن هشدار درباره فرسایش تمدنی ایران در صورت ادامه کاهش جمعیت با بیان اینکه این مسئله باید بهعنوان یک اولویت و هدف کلان ملی دیده شود، گفت: فرصت محدودی برای نجات پنجره جمعیتی کشور داریم و نظارت مجلس بر اجرای سیاستهای جمعیتی باید مقتدرانهتر شود.
عالیه زمانی کیاسری رئیس کمیته جمعیت کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با خبرنگار خانه ملت، با هشدار نسبت به حرکت شتابان کشور به سمت سالمندی جمعیت، گفت: کشور از نظر جمعیتی با شیب نسبتاً تندی به سمت سالمندی در حال حرکت است و اکنون در سالهای پایانی پنجره جمعیتی قرار داریم؛ یعنی در مقطعی هستیم که هنوز جمعیت جوان کشور در سن ازدواج، تشکیل خانواده و فرزندآوری قرار دارند و این ظرفیت میتواند مانع حرکت کشور به سمت سالمندی گسترده شود.
وی افزود: اگر از این فرصت استفاده نشود و پنجره جمعیتی بسته شود، کشور وارد دورهای از سالمندی وسیع خواهد شد؛ شرایطی که علاوه بر مسائل مرتبط با سلامت سالمندان، مراقبتهای ویژه و نیاز به تغییر در زیرساختها و مبلمان شهری، کشور را با چالش جدی در حوزه نیروی کار و نیروهای متخصص مواجه میکند و حتی ممکن است در آینده ناچار به تأمین نیروی انسانی از سایر کشورها شویم.
تأکید بر قرار داشتن کشور در سالهای پایانی پنجره جمعیتی/ مسئله جمعیت باید بهعنوان یک اولویت و هدف کلان ملی دیده شود
نماینده مردم ساری و میاندورود در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه مسئله جمعیت باید بهعنوان یک اولویت و هدف کلان ملی دیده شود، ادامه داد: با وجود تمامی پیگیریها، تصویب قوانین و تدوین آییننامههای اجرایی از سال 1400 تاکنون، در عمل اقدام مؤثر و اثرگذاری که منجر به افزایش نرخ فرزندآوری و تغییر روند کاهش موالید شده باشد، مشاهده نشده است.
زمانی کیاسری تصریح کرد: در دو سال اخیر نیز روند کاهش تولد در استانهایی که جزو استانهای کمتولد کشور محسوب میشوند ادامه داشته و در برخی استانها نرخ باروری به سطح غیرقابل جایگزین رسیده است؛ موضوعی که اگر ادامه پیدا کند، سرعت ورود این استانها به بحران جمعیتی را بیشتر خواهد کرد.
تداوم کاهش نرخ تولد در استانهای گیلان، مازندران و البرز
وی با اشاره به وضعیت موالید در برخی استان های کشور گفت: در استانهایی مانند گیلان، مازندران و همچنین البرز، با وجود اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، افزایش محسوسی در نرخ موالید مشاهده نشده و همچنان روند کاهشی ادامه دارد و این مسئله نیازمند بازنگری جدی در آییننامهها و نگاه اجرایی دولت است.
انتقاد از عدم اثرگذاری سیاستهای حمایتی و ستاد ملی جمعیت
رئیس کمیته جمعیت کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، افزود: ستاد ملی جمعیت در سال 1404 برنامههای متعددی طراحی کرده بود، اما خروجی و اثربخشی این برنامهها مطلوب نبوده و در سال 1405 نیز هنوز نتایج قابل توجهی مشاهده نشده است؛ هرچند برخی اقدامات مانند اجرای طرح کارت امید برای کودکان متولد 1405 تا حدی موجب دلگرمی خانوادهها شده است.
وی ادامه داد: بر اساس این طرح، برای کودکان متولد 1405 تا دو سال حمایت ماهانه ریالی در نظر گرفته شده تا بخشی از هزینههای مراقبت و نیازهای کودک تأمین شود، اما با توجه به شرایط تورمی کشور، این مبالغ اثرگذاری اقتصادی قابل توجهی ندارد، هرچند نفس این اقدام و توجه به فرزندان قابل تقدیر است.
مشکلات جدی در پرداخت وام ازدواج و اجرای مشوقهای مسکن
زمانی کیاسری تأکید کرد: در حوزه بانکی نیز مشکلات جدی وجود دارد و زوجهایی هستند که ماهها و حتی بیش از یک سال در صف دریافت وام ازدواج قرار دارند و خانوادههایی نیز با وجود داشتن فرزند سوم و چهارم هنوز موفق به دریافت تسهیلات فرزندآوری نشدهاند.
برخوردهای سلیقه ای در اختصاص زمین و مسکن
وی افزود: در حوزه مسکن و زمین نیز در برخی استانها بهویژه استانهای شمالی، برخوردهای سلیقهای دیده میشود؛ بهگونهای که خانواده دارای فرزند سوم یا چهارم برای دریافت زمین مراجعه میکند اما به او گفته میشود چون دارای خانه است، مشمول این طرح نمیشود در حالی که این مشوقها ماهیت حمایتی و تشویقی دارند و نباید داشتن یا نداشتن مسکن مانع بهرهمندی خانوادهها شود.
برخورد سلیقهای برخی دستگاهها با قانون جوانی جمعیت/ نیازمند نظارت جدی و مقتدرانه مجلس هستیم
رئیس کمیته جمعیت کمیسیون بهداشت مجلس تصریح کرد: در برخی دستگاهها اجرای قوانین حمایتی بهصورت سلیقهای انجام میشود و همین موضوع باعث شده بخشی از اهداف قانون جوانی جمعیت محقق نشود و نیازمند نظارت جدی و مقتدرانه مجلس هستیم.
وی با اشاره به وضعیت آموزش و پرورش گفت: در ساختار آموزشی کشور هنوز موضوع جمعیت بهصورت بومیسازیشده در مدارس، محتوای درسی، فرهنگسازی و حمایت از معلمان و خانوادهها بهدرستی پیادهسازی نشده و این یکی از ضعفهای جدی است.
توسعه پوشش بیمهای ناباروری و حمایت از کودکان زیر 7 سال
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، یادآور شد: با وجود اینکه سیاستهای کلی جمعیت از سال 1393 ابلاغ شده، اما در عمل بسیاری از دستگاهها آن را در اولویت اجرایی قرار ندادهاند و بخش عمده اقدامات در حد اسناد و برنامههای روی کاغذ باقی مانده است.
وی در ادامه با اشاره به حمایتهای درمانی و بیمهای در حوزه ناباروری گفت: یکی از اقدامات مهم در وزارت بهداشت، توسعه پوشش بیمهای درمان ناباروری است که در سال 1404 با همکاری بیمههای پایه و تکمیلی به شکل قابل توجهی افزایش یافته و در برخی خدمات به بیش از 90 درصد رسیده است.
رئیس کمیته جمعیت کمیسیون بهداشت مجلس افزود: همچنین کودکان زیر 7 سال تحت پوشش کامل بیمه قرار گرفتهاند که این موضوع یکی از اقدامات مهم حمایتی در حوزه سلامت محسوب میشود.
وی ادامه داد: در حوزه درمان ناباروری نیز علاوه بر افزایش پوشش بیمهای، تربیت نیروهای تخصصی و فوق تخصصی، توسعه مراکز درمانی و دسترسی استانها به خدمات مرتبط در دستور کار قرار گرفته و بخش قابل توجهی از این اقدامات اجرایی شده است.
تأکید بر لزوم بازنگری جدی در سیاستها
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، افزود: در مجموع با وجود همه اقدامات انجامشده، هنوز تحول جدی و اثرگذار در حوزه افزایش موالید و تغییر روند جمعیتی کشور ایجاد نشده و لازم است دولت و دستگاههای اجرایی با بازنگری جدی در سیاستها، اجرای دقیقتر قوانین و تقویت مشوقها، زمینه را برای تشویق جوانان به ازدواج و فرزندآوری فراهم کنند. /
پایان پیام