فصل اقتصاد - رئیس کمیسیون اصل نود با اشاره به جایگاه وزارت میراث فرهنگی در بودجه 1405، نسبت به فروپاشی زیرساختهای گردشگری در بودجه سال آتی هشدار داد و گفت: اعتبارات پیش بینی شده برای حفاظت از آثار میراث فرهنگی پاسخگوی نیازها نیست.
به گزارش خانه ملت ؛ بودجهنویسی و بررسی لایههای پنهان آن، همواره یکی از مهمترین ابزارهای تحلیل سیاستهای اقتصادی و فرهنگی هر دولت است. در آستانه سال 1405، لایحه بودجه با فراز و نشیبهایی از سازمان برنامه تا مجلس شورای اسلامی راهی پیموده تا به نقطه اجرا برسد و بودجه صرفاً جدولی از اعداد و ارقام درآمد و هزینه نیست.
حجت الاسلام والمسلمین نصرالله پژمان فر، رئیس کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی که از پیگیرکنندگان ارتقای جایگاه میراث فرهنگی به سطح وزارتخانه بوده در گفتوگو با خبرنگار خانه ملت به زوایای نهان بودجه 1405 و سرنوشت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اشاره و ضمن تاکید بر نگاه عمیقتر به مقوله بودجه گفت: کمیسیون اصل نود در همکاری با سازمان برنامه، لایحه بودجه تهیهشده توسط دولت را نیز بررسی کرد و پس از واکاوی لایحه در کمیسیون تلفیق امروز در دستور بررسی صحن مجلس قرار گرفته است.
وی افزود: بودجه فقط یک جدول درآمد و هزینه نیست، ما در جریان تصویب لایحه بودجه میزان درآمدها از محل نفت، مالیات و سایر منابع را مشخص و براساس آن یک سری هزینه ها را پیش بینی می کنیم اما این لایحه در واقع سیاستی است که دولتها با ارائه آن، برنامه های خود را برای سال آتی مشخص میکنند.
سیاستهای پنهان در لایحه بودجه
نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی در ادامه به اهمیت خوانش سیاسی بودجه اشاره و بیان کرد: افزایش یا کاهش غیرمنتظره در بخشهای مختلف بودجه، تصادفی نیست. مگر آنکه دولتها سیاستهای پنهانی داشته باشند. این سیاستهای پنهان گفته نمیشود اما در لایحه بودجه خود را نشان میدهد، جایی که یک بخش با کاهش اعتبار مواجه میشود یا اهمیت کمتری به آن داده میشود. در واقع ما میتوانیم از طریق ردیفهای بودجه، سیاستهای پشت صحنه دولت را شناسایی و تحلیل کنیم.
رئیس کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی با اشاره به دغدغه دیرینه خود برای ارتقای این حوزه توضیح داد: یکی از موضوعات مهم در بودجه 1405، وضعیت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی است. در مجلس دهم با پیگیریهایی که به عنوان طراح موضوع انجام دادم، این نهاد از جایگاه معاون رئیسجمهور به یک وزارتخانه ارتقاء یافت تا بتواند در کنار سایر وزارتخانهها، مسئولیتهای خود را به پیش ببرد. به نظر اقتصاد کشور را میتوان بر پایه اقتصاد غیرنفتی، به ویژه اقتصاد گردشگری، بنا نهاد.
تکالیف متعدد، اعتبارات محدود
وی با اشاره به وظایف سنگین این وزارتخانه خاطرنشان کرد: این وزارتخانه تکالیف متعددی بر عهده دارد که مهمترین آن حفاظت از میراث گرانبهایی است که امروز در سراسر کشور در حال نابودی است. برای مثال در مشهد آثاری داریم که به دو تا سه هزار سال قبل از میلاد مسیح بازمیگردد اما متأسفانه نمیتوانیم به درستی از آنها حفاظت، ترویج یا حمایت کنیم. البته در راستای حفاظت از میراث گرانبهای کشورمان تلاشهای زیادی انجام شده است، از جمله اختصاص منابع حاصل از عوارض خروج از کشور برای توسعه زیرساختهای گردشگری یا افزایش قیمت ورودی موزهها و محوطههای تاریخی اما این اعتبارات پاسخگوی نیازها نیست.
رشد هزینهای در برابر سقوط عمرانی
حجت الاسلام والمسلمین پژمان فر تصریح کرد: با استناد به آمار بودجه 1405 میبینیم که اعتبارات هزینهای وزارتخانه رشد قابل توجهی داشته اما در مقابل، اعتبارات تملک دارایی که مأموریت میراث فرهنگی به آن وابسته است، کاهش یافته است. بطور قطع ما در سال 1405 با مشکلات زیادی هم در امر حفاظت و هم درجهت حمایت اماکن میراثی مواجه ایم. این درحالیست مجموع اعتبارات هزینهای این وزارتخانه در قانون بودجه امسال 3674 میلیارد تومان بود که در لایحه 1405 به 4577 میلیارد تومان رسیده است یعنی رشدی 24 درصدی دارد.
کاهش 400 میلیارد تومانی در بودجه کل
وی با نگرانی از این روند، گفت: در مقابل، اعتبارات تملک، دارایی و سرمایه ای که سال گذشته حدود 4273 میلیارد تومان بود در سال 1405 به 3019 میلیارد تومان رسیده است این یعنی 29 درصد کاهش یافته است. حتی اگر مجموع اعتبارات هزینهای و عمرانی را کنار هم بگذاریم، در سال 1404 جمعاً 7947 میلیارد تومان بودجه داشتیم که این رقم در سال 1405 به 7566 میلیارد تومان رسیده یعنی 4/8 درصد با کاهش مواجه بوده است. این به معنای محدودیت شدید منابع برای کارهای عمرانی است که اصل مأموریت در حوزه میراث فرهنگی به شمار میرود اگرچه حقوق و دستمزد و کارهای جاری انجام می شود.
هشدار در مورد فروپاشی زیرساختهای گردشگری
نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی با هشدار نسبت به تبعات این کاهش بودجه بر صنعت گردشگری داخلی تصریح کرد: این محدودیت منابع، پروژهها و طرح های توسعه عمرانی وزارتخانه را با چالش جدی مواجه میکند. نباید نقش حیاتی وزارتخانه را در احداث و نگهداری زیرساختهایی مانند سرویسهای بهداشتی بینراهی که یکی از ضروریات حوزه صنعت گردشگری است، فراموش کنیم اما کاهش زیرساخت های گردشگری باعث کاهش کیفیت سفرها شده است تا جایی که 70 درصد سفرهای گردشگری داخلی به دلیل زیرساختها با حمل و نقل شخصی انجام می شود و خدمات بینراهی کافی نیست. وقتی اعتبارات عمرانی کاهش مییابد، یعنی پذیرای کاهش کیفیت سفر و نارضایتی گردشگران می شویم.
نگاه نظارتی به بحران پیش رو
وی در ادامه بار دیگر بر جایگاه نظارتی کمیسیون اصل نود مجلس تأکید کرد و گفت: با این روند بودجهریزی، در سال 1405 با یک مشکل جدی در ارتباط با انجام وظایف حفاظتی و توسعهای میراث فرهنگی و گردشگری مواجه خواهیم بود. حقوق و هزینههای جاری را شاید بتوانیم بپردازیم اما کارهای عمرانی که اصل حوزه میراث فرهنگی است به شدت آسیب خواهد دید.
هشداری به مسئولان
وی همچنین خطاب به مسئولان مربوطه هشدار داد: این تحلیل ارقام، یک هشدار بزرگ برای مسئولان این حوزه است. نمیتوان انتظار داشت که با کاهش بودجه عمرانی و تخصیص نیافتن منابع کافی، بتوان از میراث چندینهزارساله حفاظت کرد یا گردشگری را رونق بخشید. این ارقام نشاندهنده یک عقبگرد جدی در نگاه به اقتصاد فرهنگ و گردشگری است و امیدوارم در مسیر بررسی نهایی لایحه، تجدیدنظری اساسی در این تخصیصها صورت گیرد.
لازم به ذکراست؛ بررسی بودجه 1405 وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نشان میدهد که در پسِ رشد ظاهری 24 درصدی در بخش هزینهای، یک کاهش 400 میلیارد تومانی در بودجه کل و افت شدید اعتبارات عمرانی نهفته است. این تغییر، هشداری جدی برای آینده حفاظت از میراث فرهنگی و توسعه زیرساختهای گردشگری کشور است. به نظر میرسد که سیاست پنهان بودجهریزی 1405، اولویت دادن به هزینههای جاری به بهای نادیده گرفتن سرمایهگذاریهای بلندمدت و زیربنایی در این حوزه است، موضوعی که میتواند آینده صنعت گردشگری و هویت فرهنگی کشور را با چالشهای بزرگی مواجه کند./
پایان پیام