بزرگنمايي:

فصل اقتصاد - سیاست‌های ارزی ترجیحی یا همان اختصاص ارزی ارزان‌تر به واردات کالاهای منتخب به جای آنکه معیشت مردم را بهبود دهد، به افزایش تورم و رشد قیمت دلار دامن می زند.
محمدرضا بهرامن
براساس اعلام بانک جهانی اقتصادهای دارای بازار موازی ارز، با تورم بالا، سرمایه گذاری کمتر و رشد پایین تر رو به رو می شوند و چند نرخی بودن ارز معمولا با فساد اقتصادی همراه است.
از دیدگاه تجارت جهانی نیز تعدد نرخ‌ ارز پرهزینه است. کارشناسان اقتصادی همواره هشدار داده اند که ارز چند نرخی بستری برای رانت ایجاد می کند و منابع ارزی کشور را هدر می دهد.
سیاست ارزی ترجیحی یا همان اختصاص ارزی ارزان‌تر به واردات کالاهای منتخب به جای آنکه معیشت مردم را بهتر کند به افزایش تورم و رشد قیمت دلار دامن می زند.
هر روز تاخیر در حذف ارز چند نرخی فشار بیشتری بر بودجه وارد می کند و ناترازی مالی دولت را افزایش می دهد که نتیجه آن هم تورم است. از طرفی پایین نگه داشتن مصنوعی نرخ ارز نیز قدرت رقابت تولید داخلی را کاهش می دهد و باعث افزایش وارذات و کاهش صادرات می شود بنابراین مجموعه این دلایل ضرورت اصلاح را نشان می دهد.
اجرای موفق تکمیل نرخی شدن ارز مستلزم فراهم بودم پیش نیازهایی است، چند نرخی بودن ارز در ایران بیش از آنکه ناشی از تصمیم‌ قیمتی ساده باشد ریشه در محدودیت های ساختاری، کمبود ذخایر ارزی و کسری بودجه دارد. بنابراین علاوه بر اعلام نرخ واحد باید بستر معاملات ارزی رسمی عمیق و شفاف ایجاد شود، درآمدهای ارزی کشور مثلا صادرات غیرنفتی افزایش یابد و بازگشت ارز حاصل از صادرات تضمین شود، همچنان سیاستگذار با پدیده هایی مانند بیش اظهاری در واردات و کمبود اظهاری در صادرات باعث نشت ارز ترجیحی به بازار ازاد می شود برخورد شود.
بنابراین در این شرایط حذف شکاف نرخ رسمی و آزاد می تواند جلوی انگیزه های سفته بازی و خروج سرمایه را بگیرد.
ترکیه در دهه 80 میلادی پس از سال ها نظام کنترل شده و نرخ های متعدد، نرخ ارز را آزاد کرد و لیر ترکیه را از یک اقتصاد بسته به سمت اقتصادی صادرات محور سوق داد و رشد سریعی در صادرات مشاهده کرد و رشد صادرات در انتظار ایران است.
از نظر ذخایر ارزی نیز یکسان سازی نرخ ها گامی مثبت است. در نظام چند نرخی، بانک مرکزی برای دفاع از نرخ رسمی پایین ناچار به مداخله و عرضه ارز در بازارهای می شود و هر یک روز تاخیر در اصلاح این وضع، فشار بیشتری بر ذخایر ارزی وارد می کند در مقابل با واقعی شدن نرخ ارز تقاضای کاذب برای ارز حذف می شود و ذخایر ارزی می توان صرف نیازهای واقعی اقتصاد شود.
اگرچه در کوتاه‌مدت مدت ممکن است شوک تکمیل نرخی شدن، تقاضای سفته بازی را افزایش دهد و بانک مرکزی مجبور به عرضه ارز برای کنترل نوسانات شدید شود اما این دخالت مقطعی است.
کشور روسیه در بحران ارز 2014 علیرغم خرج بیش از 100 میلیارد دلار از ذخایر برای مدیریت بازار ارز با اخاذی نرخ شناور و سیاست پولی انقباضی توانست ثبات را برگرداند و در سال های بعد مجددا ذخایر خود را بازسازی کن. وی تأکید کرد: تک نرخی کردن ارز اگر با یک برنامه تثبیت اقتصادی همراه باشد می توان در میان مدت به حفظ و حتی افزایش ذخایر ارزی منجر شود.
منبع: فارس
لینک کوتاه: https://news.tccim.ir/?80198