نقش سامانه نیما در مدیریت بازار ارز اقتصادی

نقش سامانه نیما  در مدیریت بازار ارز

  بزرگنمايي:

فصل اقتصاد - بازار ارز در صورتی کاراست که کلیه شرکت‌کنندگان در آن بتوانند از تمامی اطلاعات قابل دسترس به منظور ارزش‌گذاری مناسب ارز بهره‌برداری کنند.

مهدی بختیار|
بازار ارز در صورتی کاراست که کلیه شرکت‌کنندگان در آن بتوانند از تمامی اطلاعات قابل دسترس به منظور ارزش‌گذاری مناسب ارز بهره‌برداری کنند.
سامانه ارزی جدید بانک مرکزی با عنوان نیما (نظام یکپارچه معاملات ارزی) با هدف تسهیل تامین ارز، ایجاد فضای امن برای خریداران و فروشندگان ارز و امکان ایجاد فضای رقابتی برای صرافان در راستای تامین ارز متقاضیان از تاریخ 28 بهمن 1396 به صورت آزمایشی و به شکل رسمی از تاریخ 3 اردیبهشت 97 شروع به کار کرد. این سامانه بستری امن برای خرید و فروش ارز است. در واقع این روش را می‌توان زاییده‌ تحریم‌های بانکی دانست. بازرگانان درخواست‌های خود را برای تامین ارز در سامانه‌ جامع تجارت ثبت می‌کنند، سپس این درخواست به شکل خودکار به این سامانه منتقل می‌شود و پس از آن این درخواست برای صرافی‌ها قابل مشاهده خواهد بود.
طبق آمار ارایه شده توسط این سامانه از اواسط مرداد سال جاری تا اواسط دی ماه مجموع معاملات خرید ارز بابت واردات معادل 5935 میلیون یورو و مجموع معاملات فروش ارز صادراتی معادل 6763 میلیون یورو بوده است. هرچند حجم فروش ارز صادراتی در این سامانه در مقایسه با حجم صادرات کشور در 9 ماه منتهی به دی ماه امسال خیلی قابل توجه نیست، اما آنچه اعلام شده میزان فروش ارز در سامانه نیما است و ممکن است بخشی از ارز صادراتی برای مصارفی دیگر همچون تامین ارز واردات و تهاتر برگشته باشد یا برخی از صادر‌کنندگان صادرات ریالی داشته‌اند که اگر صادرکنندگان آنها را اعلام کنند تا در آمار لحاظ شود، حجم ارز فروخته شده در این سامانه افزایش قابل توجهی خواهد یافت که با توجه به نوپا بودن این سامانه و کم و کاستی‌های موجود، از این جهت که توانسته اعتماد بخش زیادی از بازرگانان را جلب کند، در خور توجه و حائز اهمیت است.
با توجه به اینکه تقویت و توسعه صادرات، به منزله شریان ارزآوری اقتصاد کشور در شرایط کنونی ضرورتی دوچندان یافته است و همچنین با تاکید بر ضرورت انکارناپذیر بازگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه تجاری و ارزی کشور لازم است صادر‌کنندگان همکاری لازم را از طریق عرضه ارز حاصل از صادرات به سامانه نیما در جهت تامین ارز مورد نیاز واردات کشور داشته باشند.
چرا که در حال حاضر راهکار عملی مناسب‌تری موجود نیست و برای کنترل بازار ارز و شفافیت هرچه تمام‌تر متولیان امر تجارت ناگزیر به استفاده از این سامانه هستند.
هرچند که ممکن است شفافیت نسبی ایجاد شده توسط این سامانه به مذاق برخی خوش نیاید و با پخش اخبار کذبی مبنی بر متوقف شدن سامانه نیما در تلاش برای اخلال در نظام ارزی و منتفع شدن حداکثری باشند. در حال حاضر حرف صادر‌کنندگان این است که سامانه نیما به نفع واردکنندگان است چرا که ارز خود را با نرخ نیمایی در سامانه نیما تهیه می‌کنند و با این ارز اقدام به واردات می‌کنند، در حالی‌ که واردات خود را در بازار با نرخ ارز آزاد می‌فروشند.
به هر حال باید پذیرفت که در این روزها که کشور اوضاع اقتصادی سختی را پشت سر می‌گذارد، بانک مرکزی به عنوان مسوول سیاست‌های ارزی کشور، در شرایط فعلی با توجه به وظایفی که بر عهده دارد از جمله حفظ ثبات ارزش پول، کنترل تورم و تنظیم مقررات مربوط به معاملات ارزی بخشنامه‌هایی از جمله پیمان سپاری ارزی یا تعهد ارزی را ابلاغ کرده که با انتقاداتی همراه بوده است، اما اگر به این نکته توجه کنیم که رفاه مردم اولویت بانک مرکزی است و این بانک باید پاسخگوی 82 میلیون ایرانی باشد، ناخودآگاه از این اقدامات بانک مرکزی حمایت خواهیم کرد.
نکته دیگر اینکه بانک مرکزی باید بازار ارز را به گونه‌ای مدیریت کند که بازار به سمت کارایی حرکت نماید. بازار کارا بازاری است که در آن قیمت‌ها همیشه بتوانند منعکس‌کننده تمامی اطلاعات قابل دسترس باشند.
بازار ارز نیز در صورتی کاراست که کلیه شرکت‌کنندگان در آن بتوانند از تمامی اطلاعات قابل دسترس به منظور ارزش‌گذاری مناسب نرخ ارز بهره‌برداری کنند. نتیجه این امر، مجموعه‌ای از نرخ‌های نقد و مدت‌دار ارز است که زمینه بروز فرصت سودآوری غیر متعارف را از بین می‌برد.
به عبارت دیگر، سفته بازان نمی‌توانند با استفاده از اطلاعات مشابه یا متقارن و پیش‌بینی نرخ ارز، سودهای غیرعادی کسب کنند. به نظر می‌رسد سامانه نیما در صورتی که صحیح مدیریت شود، بتواند با بازار ارز را به سمت کارایی حرکت دهد، البته به شرطی که تمام اطلاعات در دسترس عموم قرار گیرد. برای مثال مشخص شود چه کسانی، در چه زمانی، چه مقدار ارز در سامانه عرضه یا تقاضا نکرده‌اند.
در نهایت باید گفت سامانه نیما در صورت مدیریت صحیح و علمی افزایش کارایی در بازار ارز را به دنبال خواهد داشت که این افزایش کارایی، منجر به حداقل شدن دخالت دولت در بازار ارز خواهد شد.



ارسال نظر شما

Protected by FormShield

فصل اقتصاد سایت تخصصی اقتصاد ایران

آگهی ها

  • بانک سینا
  • بانک گردشگری
  • باشگاه نخبگان، خبرنگان و کارآفرینان
  • نسخه سریع و مونیتورینگ فصل اقتصاد
  • بسته های ویژه خبری فصل اقتصاد
  • بانک سپه
  • بانک آینده